@PARTO = Parto Dua

@CHAPITRO = <218>apitro 19

@CHAPTER TITLE = Margarita

Sekvu min, leganto! Kiu diris al vi, ke en la mondo ne ekzistas vera, 
fide<->la, eterna amo? Oni fortran<219>u la fian langon de la mensogulo!

Sekvu min, leganto, sekvu nur min, kaj mi montros al vi tian amon!

Ne! La majstro eraris, amare dirante al Iva<219>jo en la kliniko, je la plej profunda nokta horo, ke <173>i lin forgesis. Tio ne povis esti. Certe, <173>i lin ne forgesis.

Anta <219>io ni malka<173>u la sekreton, kiun la majstro rifuzis komuniki al Iva<219>jo. La nomo de lia amatino estis Margarita Nikolavna. <218>io, kion la majstro diris pri <173>i al la kompatinda poeto, estis pura vero. Li <217>uste <173>in priskribis. <194>i estis bela kaj inteligenta. Al tio necesas aldoni la sekvan. 
Tutcerte multaj virinoj fordonus <219>ion ajn por <173>an<217>i sian vivon kontra tiu de Margarita Nikolavna. La seninfana 
tridekjara Margarita estis edzino de eminenta fakisto, kiu, cetere, 
estis atoro de landskale grava eltrovo. Li estis juna, bela, bonkora, 
honesta, li adoris sian edzinon. Margarita Nikolavna kun sia edzo 
okupis la tutan supran eta<217>on de <219>arma <217>ardenhava palaceto <219>e unu el la stratetoj apud Arbat. Rava loko! <218>iu povas konvinki<217>i pri tio, sufi<219>as ja viziti la <217>ardenon. Oni sin turnu al mi, mi diros la adreson kaj montros 
la vojon <196> la domo ankora ekzistas.

Margarita Nikolavna ne havis monzorgojn. Margarita Nikolavna povis 
a<219>eti <219>ion, kio al <173>i pla<219>is. Inter la konatoj de <173>ia edzo estis interesaj homoj. Margarita Nikolavna neniam tu<173>is primuson. Margarita Nikolavna ne konis la hororojn de plurfamilia 
lo<217>ejo. Resume <193> <173>i estis feli<219>a, <219>u? E<219> ne unu minuton! De kiam, deknajara, <173>i edzini<217>is kaj eklo<217>is en la palaceto, <173>i ne konis feli<219>on. Ho dioj, dioj miaj! Kio do mankis al tiu virino?! Kion volis 
tiu virino, en kies okuloj <219>iam brulis ia enigma flameto, kion volis tiu je unu okulo strabeta 
sor<219>istino, kiu en la memorinda printempo sin ornamis per la mimozoj? 
Mi ne scias. Mi ne estas informita. Evidente, <173>i diris la veron, <173>i bezonis lin, la majstron, kiun neniel povis anstatai la psedogotika 
palaceto nek <217>ia aparta <217>ardeno nek la mono. <194>i lin amis, <173>i diris la veron. E<219> mi, la verfidela rakontanto sed homo fremda, sentas mian koron 
kunpremi<217>i <219>e la penso pri tio, kion spertis Margarita, kiam <173>i venis je la sekva tago en la dometon de la majstro <196> feli<219>e, ne sukcesinte interparoli kun sia edzo, <219>ar tiu ne revenis je la antafiksita tempo <196> kaj tie eksciis, ke la majstro malaperis.

<194>i faris <219>ion ser<219>ante lian spuron, kaj memkomprene <173>i trovis nenion. Tiam <173>i revenis en la palaceton kaj plu lo<217>is tie.

<196><+>Jes, jes ja, tia sama eraro! <196> diradis Margarita vintre, sidante <219>e la kameno kaj rigardante en la fajron, <196> kial mi tiam, nokte, lin forlasis? Kial? Ja tio estis freneza<216>o! Mi revenis je la sekva tago, honeste, kiel mi promesis, sed 
estis tro malfrue. Jes, kiel la malfeli<219>a Levio Mateo, mi venis tro malfrue!

<218>iuj tiaj paroloj, evidente, estis sensencaj, <219>ar fakte: kio estus <173>an<217>ita, se en tiu nokto <173>i estus restinta <219>e la majstro? <218>u <173>i lin savus? Ridinde! <196> ni ekkrius, sed ni tion ne diru anta la malesperi<217>inta virino.

En tiaj turmentoj Margarita Nikolavna travivis la tutan vintron <217>is la printempo. Je la tago, kiam okazis la tuta absurda pandemonio, 
kazita de la apero de la nigra magiisto en Moskvo, kiam i<217>is forpelita reen al Kievo la onklo de Berlioz, kiam oni arestis 
la libroteniston kaj pasis amaso da aliaj, plej stultaj kaj nekompreneblaj 
aferoj, <173>i veki<217>is preska je la tagmezo en sia dormo<219>ambro havanta orielon en la turo de la palaceto.

Veki<217>inte Margarita ne ekploris, malkiel <173>i ofte faris, <219>ar <219>i matene <173>i veki<217>is kun la antasento ke hodia, finfine, io okazos. Perceptinte 
tiun antasenton, <173>i <217>in kovis kaj flegis en sia animo, zorgante, ke <217>i <173>in ne forlasu.

<196><+>Mi kredas! <196> solene flustris Margarita, <196> mi kredas! Io okazos! <190>i nepre devas okazi, <219>ar kial, pro kio mi estu kondamnita al la dumviva turmento? Mi 
konfesas ke mi mensogis kaj vivis duan vivon, ka<173>itan disde la homoj, sed tio ne estas ja tiom kruele puninda. 
Io nepre okazos, <219>ar nenio povas dari eterne. Kaj krome, mia son<217>o estis agura, pri tio mi certas.

Tiel <173>i flustris, rigardante sur la puncajn kurtenojn kiuj sorbis la 
sunlumon, ekscitite sin vestante, kombante anta la triparta spegulo 
la mallongajn frizitajn harojn.

La son<217>o, kiun en tiu nokto havis Margarita, vere estis neordinara. 
<218>i tie necesas diri, ke dum siaj vintraj turmentoj <173>i neniam son<217>is pri la majstro. Nokte li <173>in ellasadis, kaj <173>i suferis nur dum la tagoj. Tiun fojon li tamen aperis en <173>ia son<217>o.

En la son<217>o <173>i vidis nekonatan pejza<217>on <196> senesperan, mornan, sub malserena <219>ielo de frua printempo. <194>i vidis tiun distazitan, flosantan <219>iela<219>on, kaj sub <217>i silentan aron de kampokorvoj. Ia tuberoza ligna ponteta<219>o; sub <217>i, malklara printempa rojo; malgajaj, magraj, duonnudaj arboj, 
izola orfa tremolo; pli malproksime <196> inter arboj, trans legom<217>ardeno <196> traba kromdometo, <219>u aparta kuirejo, <219>u banejo, <219>u la diablo scias kio. <218>io <219>irkae estis iel malviva kaj tiom morna, ke oni sentis la emon 
tuj sin pendumi sur la tremolo. Ne estis e<219> unu ventobloveto, nek malpleja nubomovo, nek homo a besto. 
Tute infera loko por vivulo!

Kaj jen, imagu, lar<217>e malfermi<217>as la pordo de la dometo kaj li aperas. Iom malproksime, tamen 
li estas klare videbla. La vestoj tute <219>ifoni<217>is kaj estas nerekoneblaj. La haroj malordaj. Ne razite. La okuloj 
malsanulaj, angoraj. Li vokas <173>in, gestas al <173>i per la mano. Sufoki<217>ante en la malviva aero, Margarita ekkuris al li tra la terbula 
tereno kaj veki<217>is.

<174>Tiu son<217>o allasas nur du interpretojn<175> rezonis Margarita Nikolavna. <174>Se li mortis, lia voko signifas ke li venis por min forkonduki, 
do, ke balda mi mortos. Tio estus tre bona, <219>ar tiam miaj turmentoj fini<217>us. A li vivas, tiam la son<217>o povas signifi nur tion, ke li rememorigas al mi pri si! Li 
volas diri, ke ni ankora revidos unu la alian. Jes, tre balda ni 
renkonti<217>os!<175> En la sama eksciti<217>o Margarita sin vestis, persvadante sin, ke fakte <219>io aran<217>i<217>as tre feli<219>e kaj ke tiajn feli<219>ajn momentojn oni nepre kaptu kaj profitu. La edzo forveturis 
oficvoja<217>i por plenaj tri tagoj. Por tri diurnoj <173>i estas lasita al si mem, neniu malhelpos <173>in pensi pri io ajn, revi pri tio, kio al <173>i pla<219>as. <218>iuj kvin <219>ambroj en la supra eta<217>o, la tuta lo<217>ejo kiun en Moskvo envius dekmiloj da homoj, estas je <173>ia dispono.

Tamen, havante la tutajn tri tagojn da plena libero, en la tuta luksa 
lo<217>ejo Margarita elektis lokon pli ol modestan. Trinkinte teon <173>i iris en la malluman kameron, kie oni tenis valizojn kaj kie, 
en du <173>rankoj, estis diversaj malnova<216>oj. <194>i karis, eltiris la malsupran keston de la unua <173>ranko, kaj el sub amaso de silkaj detran<219>a<216>oj <173>i prenis tion solan, kion <173>i opiniis valora en <173>ia nuna vivo: Margarita tenis en la manoj malnovan albumon kun 
binda<216>o el bruna ledo; en <217>i estis foto de la majstro, la <173>parkasa libreto je lia nomo kun la depono je dekmil rubloj, petaloj 
de seki<217>inta rozo platigitaj inter folioj de maldika papero, kaj fragmento 
de bindita tajpa<216>o kun forbrulinta malsupra rando.

Reveninte kun tiuj ri<219>a<216>oj en sian dormo<219>ambron, Margarita metis la foton sur la tripartan spegulon kaj 
dum proksimume horo <173>i sidis tenante sur la genuoj la kajeron difektitan de la fajro, 
kaj relegante tion, kio post la bruligo havis nek komencon nek finon: 
<193> <MI>la mallumego, veninta de la maro, kovris la de l' prokuratoro 
abomenatan urbon. Malaperis la pendaj pontoj, kiuj interligis la Templon 
kun la timiga Fortreso Antonia, abismo mallevi<217>is de la <219>ielo kaj ka<173>is la flugilhavajn diojn super la hipodromo, la Ha<173>monidan palacon kun ties kreneloj, la bazarojn, la karavanejojn, 
la stratetojn, la basenojn<N><193> Perdi<217>is Jer<173>alaim, la granda urbo, kvaza <217>i neniam ekzistis en la mondo <D><193>

Margarita deziris plu legi, sed plue estis nenio, krom la malglata 
karba fran<217>o.

Vi<173>ante la larmojn, <173>i forlasis la kajeron, metis la kubutojn sur la spegultablon 
kaj, spegulate, <173>i longtempe sidis, sendeturne rigardante la foton. Poste <173>iaj larmoj seki<217>is. Margarita zorge repakis sian trezoron kaj post kelkaj minutoj 
<217>i ree ku<173>is sub la amaso de silkaj <219>ifonoj kaj en la senluma kamero ektintetis la <173>losata seruro.

En la anta<219>ambro Margarita Nikolavna surmetis sian mantelon forironte por 
promeni. La belulino Nata<173>a, <173>ia mastrumistino, <173>in demandis, kion prepari kiel <219>efman<217>a<216>on; kaj ricevinte la respondon, ke tio estas egala, por sin amuzi 
<173>i ekkonversaciis kun sia mastrino kaj komencis rakonti ion tute 
nekredeblan, ekzemple, ke hiera en teatro prestidigitisto prezentis 
tiajn trukojn, ke <219>iuj mir<217>emis, al <219>iuj li senpage disdonadis po du flakonojn da eksterlanda parfumo 
kaj <173>trumpojn, kaj poste, kiam la spektaklo fini<217>is, la publiko eliris sur la straton kaj ek! <196> <219>iuj estis nudaj! Margarita sinkis sur la se<217>on en la anta<219>ambro kaj ekridis.

<196><+>Nata<173>a, <219>u vi ne hontas? <196> diris Margarita, <196> ja vi ne estas malklera, vi estas inteligenta junulino; en la 
atendovicoj oni babilas <219>iajn absurda<216>ojn, kaj vi ilin ripetas!

Nata<173>a rozkolori<217>is kaj arde ob<216>etis, ke oni neniel mensogis, ke <173>i mem hodia vidis en la nutrovendejo <219>e Arbat civitaninon, kiu venis en <173>uoj, sed kiam <173>i estis paganta <219>e la kaso, <173>iaj <173>uoj malaperis kaj restis nur la <173>trumpoj. La okulojn <173>i elorbitigis, sur la kalkano vidi<217>is truo. Nu, la <173>uoj estis magiaj, <217>uste de tiu spektaklo.

<196><+>Kaj tiel <173>i foriris, <219>u?

<196><+>Tiel <173>i foriris! <196> ekkriis Nata<173>a, plu ru<217>i<217>ante pro tio, ke oni al <173>i ne kredas. <196> Ja hiera, Margarita Nikolavna, la milicio arestis centon da 
homoj. La civitaninoj post la spektaklo en nura kalsoneto kuris sur 
Tverskaja.

<196><+>Nu, tion certe al vi Darja rakontis, <196> diris Margarita, - mi jam anta longe rimarkis, ke <173>i estas terura blagulino.

La amuza interparolo fini<217>is per agrabla surprizo por Nata<173>a. Margarita Nikolavna iris en la dormo<219>ambron kaj revenis de tie tenante en la manoj paron da <173>trumpoj kaj flakonon da Kolonja akvo. <194>i diris al Nata<173>a, ke anka <173>i volas prezenti trukon, donacis al Nata<173>a la <173>trumpojn kaj la boteleton, kaj aldonis, ke <173>i havas nur unu peton, ke Nata<173>a ne kuru sur <173>trumpoj la Tverskaja kaj ne askultu la historiojn de Darja. 
Sin interkisinte la mastrino kaj la servistino disi<217>is.

Komforte sin dors'apoginte sur la mola se<217>o en trolebuso, Margarita Nikolavna veturis la Arbat kaj jen 
pensis pri sia afero, jen askultis tion, pri kio flustre interparolis 
la du civitanoj sidantaj anta <173>i.

Tiuj fojfoje singardeme rigardis <219>irkaen, <219>u iu adas ilin, kaj plu flustris ian sensenca<216>on. La unua, karnodika fortikulo kun viglaj porkaj okuloj, sidanta 
<219>e la fenestro, duonvo<219>e rakontis al sia malgranda najbaro, ke oni devis kovri la <219>erkon per nigra tuko<N><193>

<196><+>Nekredeble, <196> mirante flustris la malgranda, <196> tio estas senprecedenca<N><193> Do, kion faris <220>eldibin?

Tra la unutona zumo de la trolebuso vortoj venadis de la fenestro:

<196><+>Kriminalistoj<N><193> skandalo<N><193> nu, pura mistiko!

El tiaj for<173>iri<217>intaj parolpecetoj Margarita iom post iom kunmetis ion koheran. 
La civitanoj interflustris pri iu mortinto (la nomon ili ne menciis) 
kies kapo hodia matene i<217>is <173>telita el la <219>erko! Do, tial tiu <220>eldibin nun tiel klopodas. Kaj anka ceteraj interflustrantoj, 
kiuj veturas per la trolebuso, havas ian rilaton al la pri<173>telita mortinto.

<196><+><218>u ni ankora havos tempon por trovi florojn? <196> zorgis la malgranda. <196> Vi diris, ke la kremacio estos je la dua, <219>u?

Finfine Margaritan tedis tiu mistera babilado pri la kapo <173>telita el <219>erko, kaj <173>i ek<217>ojis, ke jam tempas eliri.

Post kelkaj minutoj <173>i sidis sur benko <219>e la Kremla murego, lokinte sin tiel, ke <173>i vidis la Mane<217>on.

Rigardante per la duonfermitaj okuloj kontra la brilaj sunradioj, 
<173>i rememoris sian hodiaan son<217>on, rememoris kiel, anta ekzakte unu jaro, je la sama tago kaj 
je la sama horo, <173>i sidis kun li sur tiu sama benko. <190>uste kiel tiam apud <173>i ku<173>is sur la benko la nigra mansaketo. Hodia li ne estis <219>i tie, kaj tamen kun li senvo<219>e interparolis Margarita: <174>Se vi estas ekzilita, kial vi nenion sciigas pri vi? Ja iel oni 
sukcesas sciigi. <218>u vi <219>esis min ami? Ne, ial mi tion ne kredas. Do, vi estas ekzilita 
kaj mortis<N><193> Tiam, mi petas, lasu min, finfine donu al mi la liberon vivi 
kaj spiri la aeron<175>. Margarita mem respondis al si anstataante lin: <174>Vi estas libera<N><193> <218>u mi vin tenas?<175>, poste ob<216>etis al li: <174>Ne, tio ne estas respondo! Vi foriru el mia memoro, tiam mi liberi<217>os<175>.

Homoj pasis preter Margarita. Viro <216>etis rigardon sur la bone vestitan virinon, logate de <173>iaj belo kaj soleco. Li tusis kaj eksidis sur la pli malproksiman 
ekstremon de <173>ia benko. Sin kura<217>iginte li ekparolis:

<196><+>Definitive, hodia estas bonega vetero<N><193>

Sed <173>i tiel sombre lin rigardis, ke li ekstaris kaj foriris.

<174>Nu, jen estas ekzemplo<175>, en siaj pensoj plu parolis Margarita al tiu, kiu <173>in obsedis, <174>kial do mi forpelis tiun viron? Mi enuas, kaj en tiu amindumulo 
estas nenio malbona, eble nur la stulta vorto <MI>definitive. <D>Kial 
mi, kvaza strigo, sidas sola sub la murego? Kial mi estas eksigita 
el la vivo?<175>

Melankolie <173>i mallevis la kapon. Sed subite tiu sama, la matena ondo de atendo 
kaj ekscito, <173>in pu<173>is kontra la brusto. <174>Jes, okazos!<175> La ondo pu<173>is <173>in denove, kaj tiam <173>i komprenis, ke <217>i estas son'ondo. Tra la urbobruo pli kaj pli klare adi<217>is proksimi<217>antaj tamburbatoj kaj falsetaj trumpetsonoj.

@BODY TEXT - = Unue aperis miliciano pa<173>e rajdanta preter la <217>ardenkrado, poste pied'iris tri aliaj. Ilin sekvis malrapide 
veturanta kamiono kun muzikistoj. Poste aperis brile nova funebra 
veturilo, sur <217>i <219>erko tute kovrita per florkronoj; <219>e la anguloj de la <173>ar<217>oplato staris kvar homoj: tri viroj kaj unu virino.

E<219> malgra la distanco Margarita rimarkis, ke la homoj, starantaj 
sur la <219>erkveturilo por honori la mortinton en ties lasta vojo, havas 
strange embarasitan viza<217>on. Precipe rimarkebla tio estis <219>e la civitanino, kiu staris <219>e la pli proksima malantaa angulo de la <219>erkveturilo. <194>iaj dikaj vangoj <173>ajnis <173>veligataj el interne de iu pika sekreto, en <173>iaj engrasi<217>intaj okuloj ludis suspektindaj fajreroj. <194>i mienis tiel, kvaza <173>ia pacienco tuj krevos, <173>i palpebrumos kaj diros: <174><218>u vi vidis ion similan? Nu pura mistiko!<175> Same embarasite aspektis anka la ceteraj akompanantoj, proksimume 
tricent homoj, kiuj malrapide pied'iris post la funebra atomobilo.

Margarita postrigardis la procesion, askultante silenti<217>i en la foro la melankolian turkan tamburon, ripetantan siajn 
<MI>bum, bum, bum, <D>kaj pensis: <174>Kia stranga entombigo<N><193> Kaj kiel preme sonas tiu <|><MI>bum! <D>Ah, vere, al la diablo 
mi ofertus mian animon por ekscii almena tion, <219>u li vivas a ne! Interese, kiu do povus esti la homo, kiun oni 
entombigas kun tiel mirindaj viza<217>oj?<175>

<196><+>Berlioz M.A., <196> adi<217>is apude iom naza vira vo<219>o, <196> la prezidanto de <MI>MASSOLIT.

Margarita Nikolavna sin turnis kaj vidis sur sia benko civitanon; 
evidente, li senbrue alsidi<217>is kiam <173>i observis la procesion kaj, supozeble, distrite <173>i vo<219>diris sian lastan demandon.

Dume la procesio malrapidi<217>is, ver<173>ajne, haltigate de semaforo.

<196><+>Jes, <196> diris la nekonata civitano, <196> stranga estas ilia animstato. Ili akompanas mortinton, sed pensas 
nur pri tio, kie do promenas lia kapo!

<196><+>Kial, lia kapo? <196> demandis Margarita kaj atente rigardis sian neatenditan najbaron. 
Tiu aspektis kiel viro malalta, flame rufa, kun elstara kojnodento, 
li surhavis amelitan <219>emizon, bonkvalitan striitan vestokompleton, lakledajn <173>uojn kaj bul<219>apelon. La kravato estis akre bunta. Estis bizare, ke el lia 
brustpo<173>o, kie la viroj kutime portas tuketon a fontoplumon, montri<217>is <219>irkaron<217>ita koka osto.

<196><+>Nu, bonvolu vidi, <196> klarigis la rufulo, <196> hodia matene el la Gribojedova salonego la kapon de la mortinto 
oni for<173>telis.

<196><+>Tamen kiel <219>i tio povis okazi? <196> malgravole demandis Margarita kaj rememoris la trolebusan interflustradon.

<196><+>La diablo scias, kiel! <196> sen<217>ene respondis la rufulo, <196> cetere, mi konjektas, ke ne estus senutila demandi pri tio Behemoton. 
Terure lerte oni <217>in el<173>telis. Tia skandalego! Kaj la precipa enigmo estas, kiu kaj kial 
povus <217>in bezoni, tiun kapon!

Margarita Nikolavna estis plena je sia zorgo, kaj tamen <173>in frapis la strangaj blagoj de la nekonata civitano.

<196><+>Atendu, <196> subite <173>i kriis, <196> kiu Berlioz? <218>u tiu de la hodiaaj gazetoj?

<196><+>Nu certe, certe<N><193>

<196><+>Do, ili estas literaturistoj, kiuj akompanas la <219>erkon? - demandis Margarita kaj subite nudigis la dentojn.

<196><+>Memkomprene, literaturistoj!

<196><+>Kaj vi konas ilin viza<217>e, <219>u?

<196><+><218>iujn, <196> respondis la rufulo.

<196><+>Diru, <196> demandis Margarita, kaj <173>ia vo<219>o i<217>is obtuza, <196> <219>u estas inter ili la kritikisto Latunskij?

<196><+>Kiel li povus foresti? <196> respondis la rufulo, <196> jen li staras, la lasta en la kvara vico.

<196><+><218>u la blondulo? <196> <173>i demandis stre<219>ante la okulojn.

<196><+>Cindre blonda li estas. Jen, li levis la okulojn al la <219>ielo.

<196><+>Tiu simila al dominikano, <219>u?

<196><+>Jes, <217>uste!

Margarita <219>esis demandi, fikse rigardante al Latunskij.

<196><+>Mi vidas, <196> ridetante ekparolis la rufulo, <196> ke vi malamas tiun Latunskijon.

<196><+>Estas ankora iuj, kiujn mi malamas, <196> tradente respondis Margarita, <196> sed paroli pri tio ne estas interese.

Dume la procesio ekiris pluen, post la pied'irantoj treni<217>is atomobiloj, plejparte vakaj.

<196><+>Nu jes, certe, kio estu interesa pri tio, Margarita Nikolavna!

Margarita surprizi<217>is:

<196><+><218>u vi min konas?

Anstata respondi la rufulo salute svinglevis sian bul<219>apelon.

<174>Perfekte rabista fizionomio!<175> pensis Margarita atente rigardante sian stratan interparolanton.

<196><+>Tamen mi vin ne konas, <196> <173>i diris seke.

<196><+>Nu, kiel vi povus min koni! Cetere, mi estas sendita al vi 
ofice.

Margarita pali<217>is kaj <173>anceli<217>is malantaen.

<196><+>Endus tuj komenci per tio, <196> <173>i diris, <196> anstata babili sensenca<216>ojn pri fortran<219>ita kapo! Vi volas min aresti, <219>u?

<196><+>Nenion similan! <196> ekkriis la rufulo. <196> Stranga pensmaniero: se oni iun alparolas, do nepre por aresti! 
Simple, mi havas al vi aferon.

<196><+>Mi nenion komprenas, kian aferon?

La rufulo rigardis <219>irkaen kaj diris sekreteme:

<196><+>Mi estas sendita por inviti vin por la hodiaa vespero.

<196><+>Vi deliras, kien inviti?

<196><+>Al tre eminenta alilanda nobelo, <196> impone diris la rufulo, duonferminte unu okulon.

Margarita ekkoleregis:

<196><+>Jen nova homspeco: strata parigisto. <196> <194>i ekstaris kaj pa<173>is for.

<196><+>Belan taskon mi havas! <196> ofendite ekkriis la rufulo, kaj postgrumblis en <173>ian dorson: <196> Stulta ino!

<196><+>Kanajlo! <196> <173>i replikis sin returninte, kaj ekadis de malanta si la vo<219>on de la rufulo:

<196><+>La mallumego, veninta de la maro, kovris la de l' prokuratoro 
abomenatan urbon. Malaperis la pendaj pontoj, kiuj interligis la Templon 
kun la timiga Fortreso Antonia<N><193> Perdi<217>is Jer<173>alaim, la granda urbo, kvaza <217>i neniam ekzistis en la mondo<N><193> Do, perdi<217>u vi mem kun via <219>irkabrulinta papero kaj sekigita rozo! Plu sidu <219>i tie kaj petegu lin, ke li lasu vin spiri kaj vivi libera, ke 
li foriru el la memoro!

La viza<217>o de Margarita blanki<217>is, <173>i revenis al la benko. La rufulo rigardis <173>in per duonfermitaj okuloj.

<196><+>Mi nenion komprenas, <196> <173>i mallate ekparolis, <196> nu, pri la folioj oni povis iel ekscii<N><193> penetri, spioni<N><193> Nata<173>a estas suba<219>etita, <219>u? Sed kiel vi povis ekscii miajn pensojn? <196> la viza<217>o de Margarita dolore kuntiri<217>is kaj <173>i demandis: <196> Diru al mi, kiu vi estas? El kiu organizo?

<196><+>Jen teda<216>o, <196> grumblis la rufulo kaj pli late li diris: <196> pardonu, ja mi ne klarigis al vi, ke tute ne temas pri ia ajn 
organizo! Bonvolu sidi<217>i.

<194>i obeeme sin sidigis, tamen demandis ankora unu fojon:

<196><+>Kiu vi estas?

<196><+>Nu bone, mia nomo estas Azazello, tio tutegale ja nenion al 
vi diras.

<196><+>Vi diros al mi, <219>u, kiel vi eksciis pri la folioj kaj pri miaj pensoj?

<196><+>Ne, <196> seke respondis Azazello.

<196><+>Sed pri li, <219>u ion ajn vi scias? <196> <173>i flustris pete.

<196><+>Nu, ni supozu, ke jes.

<196><+>Mi petegas, diru almena tion, <219>u li vivas? Ne turmentu.

<196><+>Nu, vivas li, vivas, <196> respondis Azazello nevolonte.

<196><+>Dio!

<196><+>Sen emocioj kaj <173>rikoj, mi petas, <196> malsereni<217>inte diris Azazello.

<196><+>Pardonu, pardonu, <196> murmuris la nun obeema Margarita, <196> mi, vere, koleri<217>is kontra vi. Sed konsentu, kiam sur la strato oni ien invitas 
virinon<N><193> Mi ne havas antaju<217>ojn, tion vi kredu, <196> <173>i malgaje ridetis, <196> sed mi konas neniajn alilandanojn, havas nenian deziron rilati 
kun ili<N><193> Krome, mia edzo<N><193> Tio estas mia dramo, mi vivas kun homo kiun mi ne amas, sed 
ruinigi lian vivon, tion mi opinias malnobla. De li mi spertis nenion 
krom la bonon<N><193>

Malgra evidenta enuo Azazello finaskultis tiun malkoheran paroladon 
kaj malmilde diris:

<196><+>Bonvolu unu minuton silenti.

Margarita obeeme silenti<217>is.

<196><+>Mi invitas vin al alilandano tute sendan<217>era. Kaj e<219> ne unu animo scios pri tiu vizito. <218>i tion, <196> la vo<219>o de Azazello i<217>is ironia, <196> mi al vi garantias.

<196><+>Sed kial li min bezonas? <196> ka<216>ole demandis Margarita.

<196><+>Tion vi ekscios pli malfrue.

<196><+>Mi komprenas<N><193> mi devos min al li doni, <196> diris Margarita penseme.

Azazello orgojle snufis kaj respondis jene:

<196><+>Estu certa, <219>iu ajn virino en la mondo revus pri tio, <196> la fizionomion de Azazello tordis rikano, <196> sed mi vin seniluziigos: tio ne okazos.

<196><+>Kiu do estas tiu eksterordinara alilandano?! <196> en sia perplekso Margarita ekkriis tiom late, ke al <173>i turni<217>is la rigardoj de homoj pasantaj preter la benko, <196> kaj per kio vizito al li povas min interesi?

Azazello sin klinis al <173>i kaj signifoplene flustris:

<196><+>Nu, la intereso estas tre granda<N><193> Vi profitos la okazon<N><193>

<196><+>Kio? <196> ekkriis Margarita, kaj <173>iaj okuloj rondi<217>is, <196> <219>u mi <217>uste vin komprenis, vi aludas, ke tie mi povos ion ekscii pri 
li?

Azazello silente kapjesis.

<196><+>Konsentite! <196> impulse ekkriis Margarita kaj kaptis la manon de Azazello, <196> mi iros ien ajn!

Azazello elspiris aeron, kvaza liberigite je peza <173>ar<217>o, retro<216>etis sin al la benk'apogilo, kovrante per sia dorso la vorton 
<MI>Annjo <D>sur <217>i entran<219>itan, kaj ekparolis ironie:

<196><+>Malfacila gento, la virinoj! <196> li <173>ovis la manojn en la po<173>ojn kaj etendis la gambojn antaen. <196> Kial al mi estas komisiita tiu tasko? Behemoto devus <217>in havi, li estas <219>armulo<+><193>

Margarita diris, torde kaj mizere ridetante:

<196><+><218>esu min mistifiki kaj turmenti per viaj enigmoj<N><193> Mi estas malfeli<219>a homo, kaj vi tion profitas. Mi lasas impliki min en strangan 
historion, sed mi <216>uras <196> nur tial, ke vi logis min per la vortoj pri li! Mi havas kapturnon 
pro <219>iuj <219>i malkomprenebla<216>oj<N><193>

<196><+>Sen dramoj, bonvolu sen dramoj, <196> grimacis Azazello, - anka mian situacion endas kompreni. Pugni 
administriston sur la muzelon, a malsuprigi onklon el la lo<217>ejo, a iun pafmurdi, a simila bagatela<216>o, tio estas mia fako; sed interparoli kun enami<217>inta virino <196> ne, grandan dankon. Jam duonhoron mi vin prilaboras. Do, <219>u vi venos?

<196><+>Mi venos, <196> simple respondis Margarita.

<196><+>Tiam bonvolu ricevi, <196> diris Azazello. Li elpo<173>igis rondan oran skatoleton kaj prezentis <217>in al Margarita: <196> ka<173>u do, <173>ovu <217>in ien, ja oni nin rigardas. Vi <217>in bezonos, Margarita Nikolavna. Dum la lasta duonjaro vi rimarkeble 
maljuni<217>is pro la aflikto. (<194>i ekru<217>i<217>is sed diris nenion, kaj Azazello plu parolis.) Hodia nokte, 
<217>uste je la duono post la naa, bonvolu malvesti vin <217>isnude kaj enfroti tiun <173>mira<216>on sur la viza<217>o kaj sur la tuta korpo. Poste faru kion vi volas sed ne foriru 
de la telefono. Je la deka mi telefonos al vi kaj diros <219>ion necesan. Vi ne bezonos zorgi pri io ajn, oni vin transportos 
<217>is la loko kaj vi suferos nenian maloportunon. <218>u klare?

Margarita kelkan tempon silentis, poste diris:

<196><+>Klare. La skatoleto estas el pura oro, tio estas evidenta pro 
<217>ia pezo. Nu, mi tre bone komprenas, ke oni min a<219>etas kaj implikas en plej dubindan aferon kiu al mi kare kostos.

<196><+>Kion do vi ankora diras? <196> sufokate de inciti<217>o Azazello preska siblis, <196> <219>u <219>io rekomenci<217>as?

<196><+>Ne, atendu!

<196><+>Redonu al mi la pomadon.

<194>i pli forte premis en la mano la skatoleton kaj darigis:

<196><+>Ne, atendu<N><193> Mi konscias, kion mi riskas. Mi riskas <219>ion pro li, <219>ar alian esperon mi ne havas en la mondo. Sed mi volas al vi 
diri, ke se vi min pereigos, hontu! Jes, hontu! Mi estas pereonta 
por la amo! <196> kaj batinte sian bruston <173>i ekrigardis al la suno.

<196><+>Redonu, <196> furioze siblis Azazello, <196> redonu <217>in, kaj al la diablo la tutan aferon. Oni sendu Behemoton.

<196><+>Ho ne! <196> ekkriis Margarita, mirigante la pasantojn, <196> mi konsentas <219>ion, konsentas plenumi la komedion pri la enfrotado de la <173>mira<216>o, konsentas iri al la diablo sur la kornojn. Mi ne redonos!

<196><+>Ba! <196> subite blekis Azazello, kaj ekgapis al la <217>ardenkrado, ien montrante per la fingro.

Margarita sin turnis kien li montris sed vidis nenion atentindan. 
<194>i returni<217>is al Azazello por postuli klarigon pri tiu ekstravaganca "Ba!", 
sed fari tion <173>i ne povis: <173>ia mistera interparolanto estis malaperinta. Per rapida movo 
Margarita <173>ovis sian manon en la mansakon, kien anta la ekkrio <173>i metis la skatoleton, kaj konvinki<217>is ke plu <217>i estas tie. Sen mediti pri io ajn Margarita haste kuris for 
el la Aleksandra <217>ardeno.

@CHAPITRO = <218>apitro 20

@CHAPTER TITLE = La pomado de Azazello

La luno en la klara vespera <219>ielo pendis plena, videbla tra la bran<219>oj de la acero. La tilioj kaj akacioj en la <217>ardeno desegnis sur la tero komplikan makultapi<173>on. La triparta orielfenestro, aperta sed kurtenita, helis per 
intensega elektra lumo. En la dormo<219>ambro de Margarita <219>iuj lampoj estis <173>altitaj kaj evidentigis plej kompletan malordon. Sur la litkovrilo 
estis dis<216>etitaj <219>emizoj, <173>trumpoj kaj subvestoj, <219>ifitaj vesta<216>oj ku<173>is sur la planko apud nervoze dispremita cigaredpako. <194>uoj staris sur la noktotablo apud duonplena kaftaso kaj cindrujo, 
en kiu fumis cigaredstumpo; sur se<217>'apogilo pendis nigra vesperrobo. En la <219>ambro odoris je parfumo, la odoro de ardigita gladilo penetris 
el alia ejo.

Margarita sidis anta la spegulo, sur la nuda korpo <173>i havis nur banmantelon kaj nigrajn <173>amajn <173>uojn. La ora bracelethorlo<217>o ku<173>is anta <173>i apud la skatoleto de Azazello, kaj Margarita e<219> por momento ne forturnis sian rigardon de la ciferplato. Fojfoje 
<173>ajnis al <173>i, ke la horlo<217>o difekti<217>is kaj ke la montriloj haltis. Tamen ili ja movi<217>is, kvankam tre malrapide, kvaza glui<217>ante, kaj fine la longa montrilo falis sur la dudek naan minuton 
post la naa. La koro de Margarita faris fortan pu<173>on, tiel ke <173>i ne tuj povis preni la skatoleton. <194>i superregis sin, malfermis la skatoleton kaj vidis tie grasan 
flavetan <173>mira<216>on. Al <173>i <173>ajnis, ke <217>i odoras je mar<219>o<173>limo. Per fingropinto <173>i metis iom da <217>i sur la manplaton, <219>e kio pli forte ekodoris je arbaro kaj mar<219>oherboj, poste per la manplato <173>i komencis enfroti la pomadon sur la frunto kaj vangoj. La pomado 
facile <173>miri<217>is kaj <173>ajnis tuj forvapori<217>i. Post kelkaj <173>miroj Margarita rigardis en la spegulon kaj lasis la skatoleton 
fali sur la vitron de la horlo<217>o, pro kio <219>i tiu vuali<217>is per fendoreto. <194>i fermis la okulojn, poste rigardis ankora unu fojon kaj eksplodis 
per furioza ridego.

La brovoj, antae plukitaj per la pin<219>ilo <217>is fadena lar<217>o, nun plidensi<217>is kaj formis regulajn nigrajn arkojn super la verdi<217>intaj okuloj. Reglati<217>is la mallar<217>a vertikala sulketo, fendinta la nazradikon tiam, en oktobro, 
kiam malaperis la majstro. Forvi<173>i<217>is la flavetaj ombroj <219>e la tempioj kaj la du apena videblaj malgrandaj faltoretoj 
<219>e la eksteraj okul'angu<->loj. La hato de <173>iaj vangoj akiris egalan rozan tonon, la frunto i<217>is blanka kaj pura, la konstanta friza<216>o malfrizi<217>is. La tridekjaran Margaritan rigardis el la spegulo nature krispa 
virino kiu povis a<217>i dudek jarojn, nereteneble rideganta, nudiganta la dentojn.

Satridinte, Margarita per unu movo elsaltis el la banmantelo, abunde 
<219>erpis la malpezan grasan pomadon kaj per fortaj <173>miroj <217>in enfrotis sur la korpon. La hato tuj rozkolori<217>is kaj ekbrulis. Je unu momento <219>esis, kvaza nadlon oni forprenis el la cerbo, la obtuza doloro 
en <173>ia tempio, kiun <173>i sentis la tutan vesperon de post la renkonto en la Aleksandra 
<217>ardeno, fortiki<217>is la muskoloj de la brakoj kaj gamboj, poste <173>ia korpo perdis la pezon.

<194>i eksaltis kaj nealte <173>vebis en la aero super la tapi<173>o, poste <173>i malrapide resinkis.

<196> Jen kia kremo! Jen kia kremo! <196> ravite ekkriis Margarita sin <216>etante en la fotelon.

La enfrotado <173>an<217>is ne nur <173>ian aspekton. Nun en <173>ia tuto, en <219>iu <173>ia fibro bolis <217>ojo kiun <173>i perceptis kvaza bobeletojn pikpikantajn <173>ian tutan korpon. Margarita sin sentis libera, libera je <219>io. Krome, <173>i klare konsciis, ke okazis ja <217>uste tio, pri kio de la mateno parolis <173>ia antasento, ke la palaceton kaj sian antaan vivon <173>i forlasas por <219>iam. Sed de la antaa vivo tamen disi<217>is unu penso, ke endus plenumi nur unu lastan devon anta la 
komenco de io nova, neordinara, pu<173>anta <173>in supren en la aeron. Nuda, kiel <173>i estis, el la dormo<219>ambro <173>i kuris en la kabineton de sia edzo, <219>iupa<173>e <173>vebante en la aero; <173>altinte la lumon <173>i impetis al la skribotablo. Sur paperfolieto el<173>irita el la notbloko <173>i per krajono, rapide kaj grandlitere skribis la mesa<217>on:

<MI>Pardonu min kaj kiel eble plej balda forgesu. Mi forlasas vin 
por <219>iam. Ne ser<219>u min, tio estus vana. Mi i<217>is sor<219>istino pro aflikto kaj malfeli<219>oj min trafintaj. Jam tempas. Adia. Margarita.

Tute faciliginte sian animon, Margarita flugis en la dormo<219>ambron, kaj post <173>i tuj enkuris Nata<173>a <173>ar<217>ite je vesta<216>oj. Kaj je la sekva momento <219>ion, kion <173>i portis, lignan vest'arkon kun robo, puntotukojn, bluajn silkajn 
<173>uojn kun stre<219>iloj kaj zoneton <196> <219>ion <219>i <173>i lasis fali sur la plankon kaj mirsvingis la liberi<217>intajn manojn.

<196> <218>u bela? <196> late kriis Margarita per raki<217>inta vo<219>o.

<196> Kiel do? <196> flustris Nata<173>a kaj pa<173>is malantaen, <196> kiel vi tion faras, Margarita Nikolavna?

<196> Tio estas la kremo! La kremo, la kremo! <196> respondis Margarita, almontrante la brilegan oran skatoleton 
kaj turnante sin anta la spegulo.

Nata<173>a, forgesinte pri la <219>ifita robo sur la planko, kuris al la spegulo kaj per brule avidaj 
okuloj fikse rigardis la reston de la <173>mira<216>o. <194>iaj lipoj ion flustris. <194>i returnis sin al Margarita kaj eligis kun iel pia admiro:

<196> La hato! Kia hato, <219>u? Margarita Nikolavna, ja <217>i lumas, via hato. <196> <218>i tiam <173>i rekonscii<217>is, kuris al la robo, <217>in levis kaj komencis elskui.

<196> Lasu! Lasu! <196> kriis al <173>i Margarita, <196> lasu <219>ion al la diablo! A ne, prenu <217>in por memoro. Mi diras ja, prenu por memoro. <218>ion prenu, kio estas en la <219>ambro.

Stupori<217>inte, Nata<173>a kelkan tempon senmove rigardis al Margarita, poste sin <216>etis al <173>i sur la kolon, <173>in kisis kaj kriis:

<196> Satena! <190>i lumas! Satena! Kaj la brovoj, la brovoj!

<196> Prenu la tutan <219>ifonaron, prenu la parfumojn, ka<173>u <219>ion en vian <173>rankokeston, <196> kriis Margarita, <196> tamen la juvela<216>ojn ne tu<173>u, por ke oni vin ne akuzu pri <173>telo.

Nata<173>a amasigis bulon el tio, kio trovi<217>is <219>e <173>ia mano <196> roboj, <173>uoj, <173>trumpoj kaj subvestoj <196> kaj kuris for el la dormo<219>ambro.

Je tiu momento de la kontraa flanko de la strateto, el malfermita 
fenestro, <173>prucis tondra virtuozvalso kaj adi<217>is ronrono de atomobilo veturinta al la pordego.

<196><+>Tuj telefonos Azazello! <196> ekkriis Margarita askultante la valson <173>ami en la strateto, <196> li tuj telefonos! Kaj la alilandano estas sendan<217>era! Jes, nun mi komprenas, li estas sendan<217>era!

La atomobilo ekbruis forveturante de la pordego. Klakis la stratpordo 
kaj de sur la pavimeroj de la vojeto adi<217>is pa<173>oj.

<174>Venas Nikolao Ivani<219>, mi rekonas la pa<173>adon<175>, pensis Margarita, <174>mi faru adiae ion tre interesan kaj amuzan<175>.

Margarita <173>irtiris la kurtenon flanken kaj sidigis sin sur la fenestrobreton 
profile, per la manoj <173>i <219>irkaprenis la genuojn. La luna lumo lekis <173>ian dekstran flankon. Margarita levis la viza<217>on al la luno kaj faris meditan, poezian mienon. La pa<173>oj klakis ankora unu a du fojojn, poste subite <219>esis. Ankora kelkan tempon Margarita admiris la lunon, poste 
<173>i bonedukite suspiris, turnis la kapon al la <217>ardeno kaj efektive vidis Nikolaon Ivani<219>, la lo<217>anton de la ter'eta<217>o. La luno ver<173>is sur lin helan lumon. Li sidis sur la benko kaj <219>io atestis, ke li sinkis sur <217>in tute subite. La nazumo sur lia viza<217>o oblikvi<217>is, sian tekon li premis per amba manoj.

<196> Ah, bonan vesperon, Nikolao Ivani<219>, <196> per melankolia vo<219>o diris Margarita, <196> bonan vesperon! Vi havis kunsidon, <219>u?

Nikolao Ivani<219> ne respondis al tio.

<196> Kaj mi, <196> darigis Margarita el<173>ovante sin plie en la <217>ardenon, <196> mi, kiel vi vidas, sidas sola, enuas, rigardas la lunon kaj 
askultas la valson.

Per la maldekstra mano <173>i tu<173>is sian tempion, ordigante harfasketon, poste kolere diris:

<196> Tio estas mal<217>entila, Nikolao Ivani<219>! Finfine mi estas ja sinjorino! Kaj estas impertinenta<216>o ne respondi, kiam oni vin alparolas!

Nikolao Ivani<219>, klare videbla en la lunlumo <217>is la lasta butoneto de sia griza ve<173>to, <217>is la malpleja hareto de sia blonda, pinte tondita mentonbarbo, 
subite prezentis sova<217>an rikanon, levi<217>is de la benko kaj, evidente, pro sia ekstrema embaraso, anstata 
levi la <219>apelon eksvingis la tekon flanken kaj fleksis la gambojn kvaza 
preparante sin al kardanco.

<196> A<200>, kia vi estas enuiga ulo, Nikolao Ivani<219>, <196> darigis Margarita, <196> kaj <217>enerale vi <219>iuj tiel min tedas, ke mi e<219> ne povas tion al vi esprimi, kaj mi estas tiom feli<219>a, ke mi vin adiaas! La diablo vin prenu!

<218>i tiam malanta <173>ia dorso en la dormo<219>ambro ekstridis la telefono. Forgesinte pri Nikolao Ivani<219>, Margarita impetis de la fenestrobreto kaj de<173>iris la adilon.

<196> Parolas Azazello, <196> diris la vo<219>o en la adilo.

<196> Kara, kara Azazello! <196> ekkriis Margarita.

<196> Tempas! Elflugu, <196> diris Azazello en la adilo, kaj la lia tono estis evidenta, 
ke al li agrablas la sincera, <217>oja impulso de Margarita, <196> kiam vi flugos super la stratpordego, kriu <174>Nevidebla!<175>. Poste iom flugadu super la urbo, por vin kutimigi, kaj poste 
<196> suden, for el la urbo, kaj rekte al la rivero. Oni vin atendas!

Margarita rependigis la adilon, kaj je la sama momento adis, ke 
en la najbara <219>ambro io ligne eklamis kaj komencis frapi al la pordo. <194>i lar<217>e malfermis la pordon, kaj la <173>vabrilo, renversite kun la broso supre, dancetante flugis en 
la dormo<219>ambron. Per la ekstremo de la tenilo <217>i tamburis ruladon sur la planko, <217>i kalcitris kaj strebis al la fenestro. Margarita ravite jelpis 
kaj salte ekrajdis la balailon. Nur <219>i tiam <173>i rimarkis, ke en la pelmelo <173>i forgesis sin vesti. <194>i galopis al la lito, kaptis la unuan trafintan en la manon, 
iun bluan <219>emizon. <190>in svinginte, kvaza standardon, <173>i elflugis tra la fenestro. Kaj la valso super la <217>ardeno ektondris e<219> pli late.

De la fenestro Margarita glitis malsupren kaj ekvidis Nikolaon Ivani<219> sur la benko. Li kvaza stupori<217>is sur <217>i kaj tute konsternite askultis la kriojn kaj la pumpumadon 
venantajn de la lumplena dormo<219>ambro de la supraj lo<217>antoj.

<196> Adia, Nikolao Ivani<219>! <196> kriis Margarita dancetante anta li.

Nikolao Ivani<219> mir<217>emis kaj ekrampis sur la benko, konvulsie palpante <217>in per la manoj kaj faliginte teren sian tekon.

<196><+>Adia por <219>iam! Mi forflugas, <196> superkriis la valson Margarita. <218>i tiam <173>i komprenis, ke la <219>emizon <173>i neniel bezonas, kaj, malice ridegante, <217>in <216>etis sur la kapon de Nikolao Ivani<219>. Blindigite, li falis de la benko sur la pavimbrikojn de la 
vojeto.

Margarita sin turnis por <216>eti lastan rigardon sur la domon, kie <173>i tiom longe suferis, kaj en la flame hela fenestro <173>i vidis la misforman pro mirego viza<217>on de Nata<173>a.

<196><+>Adia, Nata<173>a! <196> kriis Margarita kaj fiksis la balailon supren, <196> nevidebla, nevidebla, <196> <173>i kriis ankora pli late, kaj inter la bran<219>oj de la acero, vipintaj <173>in sur la viza<217>on, super la pordego <173>i elflugis en la strateton. Post <173>in impetis la tute furiozi<217>inta valso.

@CHAPITRO = <218>apitro 21

@CHAPTER TITLE = La flugo

Nevidebla kaj libera! Nevidebla kaj libera! Iom fluginte la sia strateto, 
Margarita deturnis la balailon kaj rajdis en alian, kiu orte krucis 
la unuan. Tiun kurban, longan strateton kun <217>iaj ruini<217>antaj kaj reflikitaj fasadoj, kun la kaduka pordo de la petrolbutiko 
kie oni vendas kerosenon per mezurkrucoj kaj kontrainsektajn rimedojn 
en flakonoj, <173>i trapasis en unu momento kaj tiam komprenis, ke kvankam absolute 
libera kaj nevidebla, <173>i tamen e<219> en la delico bezonas almena iom da prudento. Nur iel mirakle 
<173>i sukcesis ekbremsi kaj tiel eviti mortan kunpu<173>i<217>on kontra malnova, oblikvi<217>inta stratlanterno <219>e la angulo. <190>in preterpasinte, <173>i pli firme <219>irkaprenis la balailon kaj iom malrapidigis sian flugon, atentante 
la elektrodratojn kaj la anonc<173>ildojn pendigitajn super la trotuaro.

La tria strateto kondukis rekte al la strato Arbat. Margarita jam 
facile regis la balailon, <173>i komprenis, ke <217>i obeas e<219> malplejan ektu<173>on de <173>ia mano a gambo, kaj ke, flugante super la urbo, oni devas esti 
tre atenta kaj ne tro ekstravaganci. Krome, ankora en la strateto 
<173>i konstatis, ke tute certe la pasantoj ne vidas la flugantinon. 
Neniu levis la kapon, neniu kriis <174>rigardu, rigardu!<175>, neniu <216>eti<217>is flanken, <173>rikis, svenis a ridega<219>is.

Margarita flugis senbrue, tre malrapide kaj nealte, proksimume je 
la nivelo de la dua eta<217>o. Kaj tamen, tuj anta la turno al la blindige luma Arbat, <173>i iomete eraris kaj per la <173>ultro pu<173>i<217>is kontra lumanta disko sur kiu estis pentrita sago. Tio <173>in kolerigis. <194>i haltigis la obeeman balailon, iomete deflugis flanken, poste 
subite atakis la diskon kaj per la ekstremo de la tenilo <217>in frakasis. La rompopecoj tinte <173>uti<217>is malsupren, la pasantoj dissaltis, ie oni ekfajfis kaj Margarita, 
plenuminte tiun senutilan faron, ekridegis. <174><218>e Arbat mi devos esti ankora pli atenta<175> <173>i pensis, <174>tie pendas tiom da ajna<216>oj, ke oni apena povos sin malimpliki<175>. <194>i plon<217>is sub la dratan aranea<216>on. Sub Margarita flosis la tegmentoj de trolebusoj, atobusoj, 
personaj atomobiloj, kaj de supre <173>ajnis al <173>i, ke la la trotuaroj fluas kaskedriveroj. De tiuj riveroj kelkloke 
forbran<219>i<217>is rojoj perdi<217>antaj en la fajraj fakoj de la noktaj vendejoj.

<174>Fi, kia ka<219>o!<175> incitite pensis Margarita, <174>tie oni apena povas movi<217>eti<175>. <194>i flugis trans Arbat, levi<217>is pli alten, al la kvaraj eta<217>oj, kaj preter la blindige brilaj lumtuboj de la strat'angula 
teatrejo <173>i rajdis en mal<->lar<217>an strateton kun altaj domegoj. <218>iuj fenestroj estis malfermitaj kaj el <219>iu fenestro adi<217>is radiomuziko. Pro pura esploremo Margarita <173>ovis la kapon en unu el ili. <194>i vidis kuirejon. Du primusoj blekis sur la fornoplato, apude 
staris du virinoj, <219>iu kun kulero en la mano, kaj kvereletis.

<196><+>Oni mal<173>altu la lumon kiam oni forlasas la necesejon, jen kion mi diru 
al vi, Pelagia Petrovna, <196> diris unu virino, anta kiu vaporis kaserolo kun ia kuira<216>o, <196> alie ni postulos vian ello<217>ejigon!

<196><+>Vi prefere zorgu pri viaj propraj aferoj, <196> respondis la alia.

<196><+><218>iu zorgu pri siaj propraj aferoj, <196> sonore diris Margarita, trans la fenestrobreto rajdante en la 
kuirejon. La du kverelantinoj sin turnis al la vo<219>o kaj senmovi<217>is kun la malpura kulero en la mano. Margarita atentoplene etendis 
inter ili sian manon, turnis la fermilojn de la du primusoj kaj ili 
estingi<217>is. La virinoj mirkrietis kaj malfermis la bu<173>on. Sed Margarita jam enuis en la kuirejo, do <173>i elflugis en la strateton.

<218>e ties fino <173>ian atenton kaptis la luksa volumenego de oketa<217>a, evidente <216>us konstruita domo. Margarita flugis malsupren kaj, surteri<217>inte, <173>i konstatis, ke la fasado de la domo estas kovrita per nigra 
marmoro, ke la pordo estas lar<217>ega, ke malanta <217>i vidi<217>as la orgalona kaskedo kaj la butonoj de pordisto, ke super la 
pordo estas ore skribite: <MI>Domo de Dramlit.

Kuntirinte la palpebrojn Margarita ekzamenis la skriba<216>on kaj penis kompreni, kion povus signifi la vorto <MI>Dramlit. 
<D>Tenante la balailon subbrake <173>i eniris, depu<173>inte per la pordo la mirigitan pordiston; apud la lifto, sur 
la muro, <173>i vidis grandegan nigran tabulon, sur kiu en blankaj literoj 
estis listigitaj la numeroj de la apartamentoj kaj la familinomoj 
de la lo<217>antoj. La skriba<216>o <MI>Domo de la dramverkistoj kaj literaturistoj, <D>kiu kronis 
la liston, el<173>iris el <173>ia brusto ferocan batalkrion sufokitan. <194>i iom alti<217>is kaj voreme komencis legi la familinomojn: <215>ustov, Dufratskij, Kvant, Banajlov, Latunskij<N><193>

<196><+>Latunskij! <196> ekkriegis Margarita. <196> Latunskij! Ja tio estas li! La pereiginto de la majstro.

La pordisto <219>e la enirejo, elorbitiginte la okulojn kaj e<219> saltetante pro mirego, gapis sur la nigran tabulon penante kompreni 
la miraklon: kial subite ekkri<219>is la listo de la lo<217>antoj. Dume Margarita jam rapidis supren en la <173>tuparejo, iel ekstaze ripetante:

<196><+>Latunskij <196> okdek kvar! Latunskij <196> okdek kvar<+><193>

Jen maldekstre la 82-a, dekstre la 83-a, pli alte maldekstre la 84-a! 
<218>i tie. Kaj jen la <173>ildeto: <MI>O.<|>L.<|>Latunskij.

<194>i desaltis de la balailo, <173>iajn brulajn piedojn agrable malvarmigis la <173>tona <173>tuparplaceto. <194>i sonorigis unu fojon, kaj refoje. Neniu malfermis. Margarita 
pli forte premis la butonon, <173>i mem adis la sonoradegon kiun <173>i estigis en la lo<217>ejo de Latunskij. Jes, <217>is la lasta ekspiro devas danki al la forpasinto Berlioz la lo<217>anto de la apartamento n-ro 84 en la oka eta<217>o pro tio, ke la prezidanto de <MI>MASSOLIT <D>pereis sub la 
tramo kaj pro tio, ke la funebra kunsido estis fiksita <217>uste por tiu vespero. Sub feli<219>a stelo naski<217>is la kritikisto Latunskij. <190>i savis lin kontra la renkonto kun Margarita, kiu je tiu vendredo 
i<217>is sor<219>istino!

Neniu malfermis. Tiam <173>i impetis malsupren nombrante la eta<217>ojn, tra la pordo elflugis en la straton kaj, rigardante supren, 
denombris kaj kontrolis la eta<217>ojn por trovi la fenestrojn de Latunskij. Sendube, tiuj devis 
esti la kvin senlumaj fenestroj <219>e la angulo de la oka eta<217>o. Konvinki<217>inte pri tio, Margarita flugis supren kaj post kelkaj sekundoj 
<173>i tra malfermita fenestro pasis en malhelan <219>ambron, en kiu ar<217>ente briletis luna vojeto. Margarita kuris sur la vojeto kaj 
palpser<219>is la <173>altilon. Post unu minuto la tuta apartamento estis lumplena. 
La balailo staris en la angulo. Kontrolinte, ke neniu estas en la 
lo<217>ejo, Margarita malfermis la <173>tuparan pordon kaj rigardis sur la <173>ildeton: <173>i ne eraris.

Ho jes, oni raportas, ke la kritikiston Latunskij <217>is nun paligas la rememoro pri tiu terura vespero, <217>is nun li kun pia adoro prononcas la nomon de Berlioz. Neniu 
scias, kia sombra kaj hida krimego estus markinta tiun vesperon: elirante 
el la kuirejo Margarita tenis en la mano pezan martelon.

La nuda kaj nevidebla flugulino sin persvadis penante sin bridi, <173>iaj manoj tremis pro malpacienco. Zorge celinte, <173>i ekmartelis sur la klavojn de la fortepiano, kaj tra la tuta 
apartamento pasis la unua plorhurlo. Despere kriis la neniel kulpa 
salona instrumento de <MI>Becker. <D>Trafaladis <217>iaj klavoj, rompa<216>oj de la eburaj platetoj dis<173>prucadis en <219>iuj direktoj. La muzikilo mu<217>is, zumis, stertoris, sonoris. Revolverpafe klakinte rompi<217>is la supra polurita sontabulo. Malfacile spirante Margarita 
<173>iris kaj martelis la kordojn. Fine, laci<217>inte, <173>i haltis kaj lasis sin fali en brakse<217>on por retrovi la spiron.

En la ban<219>ambro terure blekis la akvo, same en la kuirejo. <174><190>i <173>ajnas jam flui sur la plankon<175>, pensis Margarita, kaj vo<219>e <173>i aldonis:

<196><+>Tamen ne por sida<219>i mi venis <219>i tien.

El la kuirejo la akvo jam torentis en la koridoron. Pladante en <217>i per la nudaj piedoj <173>i portadis plenajn sitelojn da akvo en la kabineton de la kritikisto 
kaj ver<173>is <217>in en la tirkestojn de la skribotablo. Poste, disrompinte per 
la martelo la pordojn de la libro<173>ranko en tiu sama kabineto, <173>i impetis en la dormo<219>ambron. Frakasinte la spegul<173>rankon, <173>i eltiris la vestokompleton de la kritikisto kaj dronigis <217>in en la banujo. La grandan inkujon, forrabitan el la kabineto, 
<173>i malplenigis en la dike pufigitan dulokan liton en la dormo<219>ambro. La detruado farata de Margarita kazis al <173>i brulan delicon, sed samtempe en <173>i persistis la impreso ke la rezultoj estas iaj magraj. Tial 
<173>i komencis ruinigi <219>ion kio trafis sub <173>ian manon. <194>i frakasis la potojn de gumaj fig'arbetoj en la fortepiana <219>ambro. Ne fininte tion <173>i revenis en la dormo<219>ambron kaj per kuireja tran<219>ilo dispecigis la littukojn, frakasis la vitritajn fotografa<216>ojn. Lacon <173>i ne sentis, nur <173>vito rojis sur <173>ia korpo.

Tiutempe en la apartamento n-ro 82, sub la lo<217>ejo de Latunskij, la mastrumistino de la dramverkisto Kvant trinkis 
teon en la kuirejo, mirante pri la pumado, kurado kaj tintado adataj 
de supre. Levinte la okulojn al la plafono <173>i subite vidis <217>in <173>an<217>i sian blankan koloron je ia malvive blueta. La makulo videble 
lar<217>i<217>is, kaj subite sur <217>i <173>velis gutoj. <218>irka du minutojn la mastrumistino perplekse sidis mirante pri 
la fenomeno, <217>is fine komenci<217>is vera pluvo kaj la gutoj ekfrapfrapis sur la plankon. Tiam 
<173>i salte levi<217>is, metis pelvon sub la akvostrion, sed tio neniom helpis, <219>ar la pluvo plilar<217>i<217>is kaj ver<173>i<217>is sur la gasfornelon kaj sur la tablon kun la vazaro. Ekkriinte 
la mastrumistino kuris el la apartamento sur la <173>tuparon, kaj post unu momento en la lo<217>ejo de Latunskij komenci<217>is sonorado.

<196><+>Ah ha, oni jam sonorigas<N><193> Tempas ekvoji, <196> diris Margarita. <194>i ekrajdis la balailon adante la invo<219>on krii en la serurtruon:

<196><+>Malfermu, malfermu! Dunjo, malfermu! <218>u de vi likas la akvo? <218>e ni estas superver<173>o.

Margarita levi<217>is je unu metro supren kaj frapis la lustron. Du lampoj eksplodis, 
al <219>iuj flankoj <173>prucis kristalpenda<216>oj. La krioj <219>e la serurtruo <219>esis, de sur la <173>tuparo adi<217>is pa<173>obruo. Margarita el<173>vebis tra la fenestro, ekstere <173>i levis la martelon kaj frapis la vitron. <190>i singultis kaj lalonge de la marmortegita muro kaskade <173>uti<217>is rompopecoj. Margarita rajdis al la sekva fenestro. Profunde 
malsupre sur la trotuaro ekhastis homoj, unu el la du atomobiloj 
parkitaj <219>e la enirejo hupis kaj forveturis. Fininte pri la fenestroj de 
Latunskij, Margarita flugis al la najbara apartamento. La batoj pliofti<217>is, la strateton plenigis tintado kaj krakado. El la unua enirejo 
elkuris la pordisto, kelkan tempon li perplekse rigardis supren, evidente, 
ne tuj decidinte kion li faru, poste li <173>ovis la fajfilon en sian bu<173>on kaj furioze ekfajfis. Adante la fajfadon, Margarita kun aparta 
plezuro disfrakasis la lastan fenestron en la oka eta<217>o, sin mallevis al la sepa kaj komencis disbati anka ties vitrojn.

Lacigite de la longa nenifarado malanta la spegula enirejpordo, la 
pordisto metis en la fajfadon sian tutan animon, kvaza kontrapunkte 
<173>in akompanante. Dum la pazoj, kiam <173>i flugis de unu fenestro al la sekva, li enspiris, kaj <219>e <219>iu martelbato li, <173>veligante la vangojn, trilegis borante la noktan aeron <217>is la <219>ielo.

Lia penado, kombinite kun la penado de la furioza Margarita, havis 
konsiderindajn rezultojn. En la domo esti<217>is paniko. La ankora nedifektitaj fenestroj abrupte malfermi<217>adis, en ili aperadis kaj tuj sin ka<173>is homaj kapoj, kaj male, la apertajn fenestrojn oni haste fermadis. 
En la kontraaj domoj sur la luma fono de la fenestroj aperis nigraj 
siluetoj de homoj penantaj kompreni, kial sen ajna kazo rompi<217>as vitroj en la nova konstrua<216>o de <MI>Dramlit.

En la strateto gapuloj amasi<217>is anta la domo de <MI>Dramlit, <D>kaj interne sur <219>iuj <173>tuparoj, nenion komprenante, sensence tumultis lo<217>antoj. La mastrumistino de Kvant kriadis al la hastantaj sur 
la <173>tuparo pri sia superver<173>o, balda al <173>i ali<217>is la mastrumistino de <215>ustov el la apartamento n-ro 80, situanta sub la lo<217>ejo de Kvant. <218>e la <215>ustovoj pluvis de la plafono kaj en la kuirejo, kaj en la necesejo. 
Fine en la kuirejo de Kvant grandega gipsoplato falis de la plafono 
kaj tute disfrakasis la malpuran vazaron, post kio el la <219>eloj de la elpendi<217>inta malseka lataro ver<173>i<217>is torentoj. Tiam sur la <173>tuparo de la unua enirejo komenci<217>is kriegado. Flugante preter la antalasta fenestro de la kvara 
eta<217>o Margarita rigardis internen kaj vidis viron, kiu en la paniko 
estis surmetinta gasmaskon. Frapinte per la martelo sur lian fenestrovitron 
<173>i lin fortimigis, kaj li malaperis el la <219>ambro.

Kaj subite la barbara detruado <219>esis. Glitinte al la tria eta<217>o, Margarita rigardis en la malhelan flankan fenestron <173>irmitan per maldika kurteneto. En la <219>ambro lumetis malforta tablolampo. En infana lito kun retaj flankoj 
sidis kvarjara knabo timigite askultante la tumultobruon. Adoltoj 
ne estis en la <219>ambro. Evidente, <219>iuj elkuris sur la <173>tuparon.

<196><+>Ili frakasas vitrojn, <196> diris la infano, kaj vokis: <196> Panjo!

Neniu respondis, tiam li diris:

<196><+>Panjo, mi timas.

Margarita de<173>ovis la kurteneton kaj enflugis tra la fenestro.

<196><+>Mi timas, <196> ripetis la knabo tremante.

<196><+>Ne timu, ne timu, mia etulo, <196> diris Margarita penante mildigi sian rabistan, pro la vento 
raki<217>intan vo<219>on,<196> tio estas buba<219>oj, buba<219>oj frakasas la vitrojn.

<196><+><218>u per la katapulto? <196> demandis la knabo <219>esante tremi.

<196><+>Jes, per la katapulto, <196> konfirmis Margarita, <196> nun dormu.

<196><+>Tio estas Sitnik, <196> diris la knabo, <196> li havas katapulton.

<196><+>Nu jes, certe li!

La knabo ruzete rigardis flanken kaj demandis:

<196><+>Kie vi estas, onklino?

<196><+>Nenie, <196> respondis Margarita, <196> mi estas via son<217>o.

<196><+>Mi tion divenis, <196> diris la infano.

<196><+>Ku<173>igu vin, <196> ordonis Margarita, <196> metu la manon sub la vangon, kaj mi plu son<217>i<217>os.

<196><+>Nu, bone, son<217>i<217>u, son<217>i<217>u, <196> konsentis la knabo, sin ku<173>igis kaj <173>ovis la manon sub la vangon.

<196><+>Mi rakontos al vi fabelon, <196> diris Margarita metante sian brulan manon sur la mallonge pritonditan 
kapeton. <196> En la mondo estis onklino. <194>i ne havis infanon kaj <217>enerale <173>i ne havis feli<219>on. Unue <173>i longe ploradis kaj poste <173>i i<217>is malica<+><193> <196> Margarita eksilentis, demetis la manon <196> la knabo dormis.

<194>i senbrue metis la martelon sur la fenestrobreton kaj elflugis 
tra la fenestro. Anta la domo estis pelmelo. Sur la asfalta trotuaro 
kovrita per vitrorompa<216>oj kuradis kaj ion kriadis homoj. Inter ili tie <219>i kaj tie for oni jam distingis milicianojn. Subite ektintis 
sonorilo kaj de Arbat en la strateton ruli<217>is ru<217>a fajrobrigada atomobilo kun eskalo<+><193>

Sed la plua jam ne interesis Margaritan. Zorge celinte por tu<173>i nenian elektrodraton, <173>i <219>irkapremis la balailon kaj post unu momento estis super la mis<173>anca domo. Sub <173>i la strateto oblikvi<217>is kaj sinkis inter la domojn. Anstata <217>i sub <173>iaj piedoj vidi<217>is amaso da tegmentoj, divers'angu<->le distran<219>ita de lumaj vojetoj. La tuto subite <173>ovi<217>is flanken, la lumvicoj konfuzi<217>is kaj kunfluis.

<194>i faris ankora unu ektiron kaj la tuta tegmentaro fori<217>is englutite de la tero, anstata <217>i malsupre disfluis lago da tremaj elektraj lumoj, la lago subite 
ekstaris vertikale, poste <217>i reaperis super <173>ia kapo, kaj sub <173>iaj piedoj ekbrilis la luno. Kompreninte ke <173>i renversi<217>is, Margarita sin rerektigis kaj <216>etinte rigardon malantaen <173>i konstatis, ke anka la lumlago jam forestas, ke tie restis 
nur roza rebrilo super la horizonto. Anka <217>i malaperis post sekundo, kaj Margarita vidis sin sola kun la 
luno fluganta super <173>i maldekstre. Jam anta longe <173>iaj haroj faske levi<217>is, kaj la luna lumo sible <219>irkablovis <173>ian korpon. La tio, kiel du vicoj de disaj lumoj kunfandi<217>is en du kontinuajn flamstriojn, la tio, kiel rapide ili fori<217>is malantaen, Margarita divenis, ke <173>i flugas kun monstre granda rapidego, kaj ekmiris ke tio neniel 
<217>enas <173>ian spiradon.

Post kelkaj sekundoj profunde malsupre, en la tera nigro, ekhelis 
nova elektroluma lago, <217>i glitis sub la piedojn de la flugantino sed tuj kirli<217>is kaj sinkis sub la teron. Post kelkaj sekundoj la fenomeno 
ripeti<217>is.

<196><+>Urboj! Urboj! <196> kriis Margarita.

Post tio du a tri fojojn <173>i vidis sub si iajn malhele briletantajn sabrojn ku<173>i en velure nigraj apertaj ujoj, kaj komprenis, ke ili estas 
riveroj.

Plurfoje <173>i levis la kapon maldekstren por admiri la lunon, kiu freneze 
rapidege impetante super <173>i reen al Moskvo, samtempe iel mirinde restis senmova, tiel ke 
sur <217>i Margarita klare vidis enigman malhelan figuron, <219>u drakon, <219>u la fabelan <190>iban <218>evaleton, kies pinta kapo rigardis al la forlasita urbo.

Nun Margaritan frapis la penso, ke <173>i, propre, malpravas tiom arde rapidigante la balailon. Ke tiel 
<173>i sin senigas je la eblo ion ajn bone vidi kaj plene <217>ui la flugon. Io sugestis al <173>i, ke tie, kien <173>i flugas, oni povas <173>in iomete atendi, ke tial <173>i ne bezonas enuigi sin per tiom rapida kaj alta flugado.

Margarita turnis suben la broson de la balailo, tiel ke <217>ia tenilo levi<217>is malanta <173>ia dorso, kaj, tre malrapidiginte sian iron, <173>i glisis al la tero. Tiu movi<217>ado, simila al deglito sur ia aera lu<217>o, faris al <173>i la plej grandan plezuron. La tero levi<217>is al Margarita, kaj en <217>ia <216>us senforma, nigra denso montri<217>is <217>iaj misteroj kaj <219>armoj lunnoktaj. La tero estis venanta al Margarita, <173>in jam <219>irkablovis la odoro de la verdantaj praarbaroj. <194>i flugis tuj super la nebulstrioj de rosmalseka herbejo, poste 
super lageto. Sub <173>i <200>oris ranoj kaj ial tre emociige adi<217>is la obtuza bruo de fora trajno. Balda <173>i <217>in ekvidis. <190>i rampis malrapide, kvaza rapo, <173>utante fajrerojn en la aeron. Margarita <217>in devancis, superflugis ankora unu akvospegulon, kiun, sub 
<173>iaj piedoj, transflosis dua luno, poste <173>i ankora plimalalti<217>is kaj glisis preska tu<173>ante per la piedoj la pintojn de gigantaj pinoj.

Kreskanta bruo de dis<173>irata aero adi<217>is malantae, kaj iom post iom al tiu <173>irbruo de obusa flugo ali<217>is ina ridego, sonoranta je multaj kilometroj <219>irkaen. Margarita turnis la kapon kaj vidis malhelan, komplikforman 
objekton kiu <173>in sekvis. Proksimi<217>ante al Margarita <217>i konturi<217>is pli klare kaj <173>i vidis ke iu flugas rajde. Kaj fine <217>i estis klare videbla: malrapidigante sian flugon apudi<217>is Nata<173>a.

Tute nuda, kun flirtantaj haroj, <173>i flugrajdis dikan eksporkon, kiu premtenis tekon inter siaj 
antaaj hufetoj, kaj per la malantaaj furioze dra<173>is la aeron. Fojfoje ekbriletante sub lunradio, nazumo falinta 
de la muzelo flugis apud la rajdobesto, ligite al la ekstremo de sia 
<173>nureto, kaj sur la okulojn de la eksporko sen<219>ese glitadis <219>apelo. Margarita rigardis pli atente, rekonis en la eksporko 
sian najbaron Nikolao Ivani<219>, kaj tiam <173>ia ridego ektondris super la arbaro, miksi<217>ante kun la ridego de Nata<173>a.

<196><+>Natanjo, bubino! <196> altege vo<219>is Margarita, <196> <219>u vi <173>miris lin per la kremo?

<196><+>Animo mia! <196> vekante per siaj ekkrioj la dormantan pinarbaron respondis Nata<173>a, <196> mia re<217>ino franca, ja anka al li mi <173>miris la kalva<216>on, anka al li!

<196><+>Princino! <196> plorvo<219>e blekis la eksporko galopante sub sia amazono.

<196><+>Kara animo mia! Margarita Nikolavna! <196> kriis Nata<173>a rajdante apud Margarita, <196> mi konfesas, mi prenis iom da kremo! Ja anka ni volas vivi 
kaj flugi! Pardonu min, mo<173>ta sinjorino, sed mi je nenia prezo iros reen! A<200>, kiom estas bone, Margarita Nikolavna! Li proponon al mi faris, 
<196> per la fingro Nata<173>a plurfoje pu<173>is la konfuzite snufantan eksporkon en ties kolon, <196> proponon! Kiel vi min nomis, diru?

<196><+>Diino, <196> hurladis tiu, <196> ne povas mi tiel rapide flugi! Mi riskas perdi gravajn paperojn. 
Natalia Prokofjevna, mi protestas.

<196><+>Hej, iru al la diablo kun viaj paperoj! <196> adace ridegante kriis Nata<173>a.

<196><+>Kion vi diras, Natalia Prokofjevna! Se oni nin adus! <196> petege blekis la eksporko.

Galope flugante apud Margarita, Nata<173>a sen reteni la ridon rakontis al <173>i, kio okazis en la palaceto post ol Margarita Nikolavna forflugis 
trans la pordegon.

Nata<173>a konfesis, ke <173>i ne plu tu<173>is iun ajn el la donacitaj a<216>oj, sed ke <173>i tuj formetis siajn vestojn, impetis al la kremo kaj rapide 
sin <173>miris. <190>i efikis <173>in ekzakte tiel, kiel <173>ian mastrinon. Dum Nata<173>a, ridegante pro <217>ojo, admiris anta la spegulo sian sor<219>an belon, la pordo malfermi<217>is kaj aperis Nikolao Ivani<219>. Li estis ekscitita, en la manoj li tenis la subrobon de Margarita 
Nikolavna kaj siajn proprajn <219>apelon kaj tekon. <218>e la vido de Nata<173>a li stupori<217>is. Iom reakirinte la memregadon, kankre ru<217>a, li deklaris, ke li opiniis sia devo levi la subrobeton, persone 
<217>in alporti<+><193>

<196><+>Ja kion li ankora diradis, la a<219>ulo, <196> ridegante <173>rikis Nata<173>a, <196> al kio li forlogis! Kiom da mono li promesis. Diris, ke Kladia 
Petrovna nenion scios. <218>u ne <217>uste, <219>u mi mensogas? <196> kriis Nata<173>a al la eksporko, kiu konfuzite forturnadis la muzelon.

Petolante en la dormo<219>ambro, Nata<173>a metis iom da kremo sur la kalva<216>on de Nikolao Ivani<219>, kaj haltis kvaza alfor<217>ite al la loko. La viza<217>o de la honorinda malsupra lo<217>anto kuntiri<217>is en porkan rostron, hufetoj elkreskis sur liaj piedoj kaj manoj. 
Nikolao Ivani<219> vidis sin en la spegulo, furioze kaj sova<217>e ekhurlis, sed estis jam malfrue. Post kelkaj sekundoj, rajdate, 
li flugis for el Moskvo ien al la diablo, ploregante pro malespero.

<196><+>Mi postulas restituon de miaj normalaj persona<216>oj, <196> subite stertoris kaj ekgruntis la eksporko, duone furioze, duone 
petege, <196> mi rifuzas flugi al kontrale<217>a fi-kunveno. Margarita Nikolavna, estas via devo bridi vian 
mastrumistinon!

<196><+>Ah, nun mi estas mastrumistino, <219>u? <218>u mastrumistino? <196> ekkriadis Nata<173>a pin<219>ante la orelon de la eksporko. <196> Tamen anta nelonge mi estis diino, <219>u? Kiel vi min nomis?

<196><+>Venera! <196> plorvo<219>e respondis la eksporko flugante super rojo murmuranta inter 
<173>tonoj, kaj per la hufoj susure tu<173>etante avelajn arbedojn.

<196><+>Venera! Venera! <196> triumfe kriis Nata<173>a surkoksiginte unu manon kaj la alian etendante al la luno. 
<196> Margarita! Re<217>ino! Elpetu por mi, ke oni lasu min sor<219>istino. Oni <219>ion faros la via vorto, vi havas potencon!

Kaj Margarita respondis:

<196><+>Bone, mi promesas!

<196><+>Dankon! <196> vo<219>egis Nata<173>a, kaj subite <173>i kriis bruske kaj iel melankolie: <196> Hej! Hej! Pli rapide! Ek, vigli<217>u! <196> Per siaj kalkanoj <173>i spronis la flankojn de la eksporko, kavi<217>intajn en la freneza galopo, <217>i impetis tiel, ke denove ekkrakis la dis<173>irata aero, kaj post unu momento Nata<173>a <173>an<217><->i<217>is en nigran punkton malproksime anta Margarita, poste <173>i tute malaperis kaj la bruo de <173>ia flugo aerdisi<217>is.

Margarita plu flugis same malrapide super nuda kaj nekonata tereno, 
super montetoj, sur kiuj dise elstaris eratikaj blokegoj kaj izolaj 
gigantaj pinoj. Margarita flugis kaj pensis, ke ver<173>ajne <173>i estas tre malproksime de Moskvo. La balailo ne plu superis 
la pintojn de la pinoj, <217>i glisis inter iliaj trunkoj, kies unu flankon ar<217>entizis la luno. La facilmova ombro de la flugantino glitis sur 
la tero antae, <219>ar la luno nun lumis sur <173>ian dorson.

Margarita sentis la proksimecon de akvo kaj komprenis, ke la celo 
apudas. La pinoj disi<217>is kaj <173>i malabrupte glisis al kreta kruta<216>o. Transe, malsupre en la ombro, ku<173>is rivero. Nebulo pendis kro<219>ite je la arbustoj <219>e la piedo de la vertikala kruta<216>o, kaj la alia bordo estis plata kaj malalta. Tie, sub soleca 
grupo de iaj arboj lar<217>bran<219>araj, flagris flameto de lignofajro kaj movi<217>is figuretoj. Al Margarita <173>ajnis, ke de tie venas juka zumo de gaja<219>a muziko. Pli malproksime, kiom povis atingi la rigardo, sur 
la ar<217>entizita ebena<216>o videblis nenia lo<217>ejo, nenia ajn spuro de homoj.

<194>i saltis de la kruta<216>o malsupren. La akvo logis <173>in post la aera rajdo. <220>etinte for la balailon, <173>i kursaltis en la riveron kap'antae, <173>ia malpeza korpo, kvaza sago, truis la akvon, kaj la <173>pruckolono levi<217>is preska <217>is la luno. La akvo estis varma, kiel en banejo, kaj malplon<217>inte el la likva abismo <173>i satna<217>is tute sola en la nokta rivero.

Apude estis neniu, sed iom malproksime, malanta la arbedoj, de kie 
adi<217>is snufado kaj plado, devis esti alia bananto.

Margarita elkuris sur la bordon. <194>ia korpo ardis post la bano. <194>i sentis nenian lacon kaj gaje dancetis sur la malseka herbo. 
Subite <173>i <219>esis danci kaj askultis. La snufado proksimi<217>is, kaj el la salikaj arbedoj montri<217>is nuda dikulo kun nigra silka cilindro <173>ovita sur la nukon. Liaj piedoj kotis per <173>limo, tiel ke li <173>ajnis surhavi nigrajn botetojn. Ju<217>ante la liaj hikado kaj bruaj elspiregoj, li estis nemalmulte 
drinkinta, kion, cetere, konfirmis anka tio, ke la rivero subite 
ekodoris je konjako.

Rimarkinte Margaritan, la dikulo fikse <173>in rigardis, poste <217>oje kriegis:

<196><+>Kio? <218>u <173>in mi vidas? <MI>Claudine, <D>ja estas vi, la gaja vidvino! <218>u anka vi estas <219>i tie? <196> kaj li avancis por <173>in saluti.

Margarita pa<173>is malantaen kaj dignoplene respondis:

<196><+>Iru for al la diablopatrino. Kian Kladinon vi trovis <219>i tie? Rigardu bone al kiu vi parolas, <196> kaj post momenta pripenso <173>i finis sian diron per longa nepresebla sakra<216>o. La tuto efikis la frivolan dikulon malebriige.

<196><+>Oj! <196> li ekkrietis kaj ekskui<217>is, <196> pardonu grand'anime, tre serena re<217>ino <MI>Margot! <D>Mi eraris. Pri <219>io kulpas la konjako, estu <217>i malbenita! <196> la dikulo sin metis sur unu genuon, per lar<217>a gesto forprenis sian cilindron flanken, sin klinis kaj ekbabilis, 
miksante frazojn rusajn kaj francajn, galimation pri ia sangver<173>a edzi<217>festo, pri sia Pariza amiko <MI>Guessard, <D>kaj pri la konjako, 
pri sia afilktego pro la bedarinda eraro.

<196><+>Prefere surmetu pantalonon, vi hundina filo, <196> mildi<217>ante diris Margarita.

Vidante, ke <173>i ne plu koleras, la dikulo <217>oje rideta<219>is kaj ravite raportis, ke nur tial li nunmomente estas sen pantalono, 
ke pro sia distri<217>emo li lasis <217>in <219>e la rivero Jenisejo, kie li anta nelonge sin banis, sed ke 
tuj li tien flugos, <219>ar feli<219>e tio estas tute apude; kaj poste, sin rekomendinte al <173>iaj favoro kaj protekto, li malproksimi<217>is dors'antae, <217>is li glitstumblis kaj renversi<217>is en la akvon. Tamen e<219> falante li plu konservis sur la viza<217>o kadrita per malgrandaj vangoharoj rideton de ravo kaj sindonemo.

Margarita stride ekfajfis, ekrajdis la alflugintan balailon, sin transportis 
sur la alian bordon. <190>in ne atingis la ombro de la kreta alta<216>o, la tuta bordo estis inundata de lunlumo.

Apena <173>i tu<173>is la malsekan herbon, tuj la muziko el sub la arboj eksonis 
pli late, kaj pli gaje <173>prucis la fajrera garbo de la lignofajro. Sub la salikoj, sub 
ties bran<219>oj prezentantaj delikatajn, lanugajn amentojn klare videblajn 
en la lunlumo, dikmuzelaj ranoj sidis en du vicoj kaj per lignaj <173>almetoj ludis, ka<219>uke aer<173>veli<217>ante, bravuran mar<173>on. Lumineskaj putroligna<216>oj, fiksitaj anta la muzikistoj sur la salikaj vergoj, prilumis 
la notojn, sur la ranaj muzeloj ludis la flagra lumo de la lignofajro.

La mar<173>o estis plenumata honore al Margarita. La akcepto al <173>i farita estis plej solena. La diafanaj niksinoj interrompis 
sian surriveran rondodancon, <173>in bonvenigis svingante akvoherbojn, kaj adeble <217>is malproksima foro <217>emsonis super la verdeta, dezerta bordo iliaj salutoj. Nudaj 
sor<219>istinoj, elkurinte de malanta la salikoj, vici<217>is en unu linion kaj faris profundajn kortegajn riverencojn. 
Iu kapropiedulo impetis al Margarita, adorkisis <173>ian manon, lar<217>e sternis sur la herbo silkan tukon, demandis, <219>u agrabla estis la bano de la re<217>ino, <173>in invitis iom ku<173>i kaj ripozi.

Tiel <173>i faris. La kapropieda prezentis al <173>i pokalon da <219>ampano, <173>i trinkis kaj <173>ia koro varmi<217>is. Demandinte, kie estas Nata<173>a, <173>i ricevis la respondon, ke Nata<173>a jam sin banis kaj forflugis sur sia eksporko antaen en Moskvon 
por sciigi, ke Margarita balda venos, kaj por helpi prepari <173>ian tualeton.

Incidento intervenis dum la mallonga restado de Margarita sub la salikoj. 
Siblo dis<173>iris la aeron, kaj nigra korpo, evidente maltrafinte sian celon, 
falis en la akvon. Post kelkaj momentoj anta Margarita staris tiu 
sama dika vangharulo, kiu tiom malprospere sin prezentis sur la alia 
bordo. Ver<173>ajne li sukcesis jam viziti Jenisejon, <219>ar nun li surhavis frakan kompleton, sed estis malseka de la 
kapo <217>is la piedoj. La konjako duafoje lin misservis: volante alteri<217>i li trafis en la akvon. Tamen sian rideton li ne perdis anka 
en tiu <219>agrena okazo, kaj ridante Margarita allasis lin kisi <173>ian manon.

Poste <219>iuj komencis sin prepari al foriro. La niksinoj finis sian dancon 
en la lunlumo kaj en <217>i dissolvi<217>is. La kapropieda respekte demandis Margaritan, kiel <173>i venis al la rivero; informite, ke <173>i alrajdis sur balailo, li diris:

<196><+>Ho, kial do, tio estas ja maloportuna! <196> kaj en unu momento kunmetinte el du bran<219>etoj ian dubindan telefonon li postulis, ke oni tuj sendu atomobilon, 
kio fakte plenumi<217>is, kaj efektive anta ol pasis unu minuto. Sur la insulon mallevi<217>is izabela kabrioleto, tamen <219>e la stirrado sidis ne ordinara <173>oforo sed nigra longbeka kampokorvo kun laktola kaskedo kaj grandmanumaj 
gantoj. La insuleto dezerti<217>is. En la lumflamado dissolvi<217>is la forflugintaj sor<219>istinoj. La lignofajro estis estingi<217>anta, kaj griza cindro kovris la karbi<217>intajn <173>tipojn.

La vangharulo kaj la kapropieda helpis Margaritan suriri la veturilon, 
kaj <173>i sidigis sin sur la lar<217>a malantaa benko. La atomobilo ekblekis, saltis, levi<217>is preska <217>is la luno, la insulo malaperis, malaperis la rivero. Plenrapide 
Margarita estis revenanta al Moskvo.

@CHAPITRO = <218>apitro 22

@CHAPTER TITLE = <218>e la kandela lumo

La unutona zumado de la veturilo, fluganta alte super la tero, lulis 
Margaritan, la luna lumo agrable <173>in varmigis. Ferminte la okulojn <173>i prezentis sian viza<217>on al la vento kaj iom bedare pensis pri la nekonata riverbordo 
kiun <173>i <216>us forlasis kaj kiun, <173>i antasentis, <173>i neniam revidos. Post <219>iuj sor<219>a<216>oj kaj mirakloj de la hodiaa vespero <173>i bone komprenis, kies gastino <173>i estos, sed tio <173>in ne timigis. La espero, ke tie <173>i sukcesos revenigi sian feli<219>on, <173>in kura<217>igis. Cetere, <173>iaj revoj pri tiu feli<219>o daris nelonge. <218>u tial, ke la kampokorvo bone <173>oforis, <219>u tiom bona estis la veturilo, <219>iukaze tre balda Margarita, malferminte la okulojn, vidis anta 
si ne la praarbaran malhelon sed la trembrilan lagon de Moskvaj lumoj. 
La nigra <173>oforbirdo dumfluge mal<173>rabis la dekstran antaan radon kaj surterigis la veturilon 
en iu senhoma tombejo apud Dorogomilovo. Sen demandi pri io ajn, Margarita 
kun sia <173>vabrilo eliris apud tombo<173>tono, la kampokorvo startigis la veturilon, direktante <217>in rekte al ravino ekster la tombejo. La atomobilo bruege falis 
en la ravinon kaj frakasi<217>is. La kampokorvo salute tu<173>is sian kaskedon, saltis sur la radon kaj rajde forflugis.

Tuj de malanta tomba monumento aperis nigra mantelo. En la lunlumo 
ekbrilis kojnodentego kaj Margarita rekonis Azazellon. Tiu geste invitis 
<173>in surbalai<217>i, mem saltis sur longan rapiron, amba levi<217>is en la aeron kaj post kelkaj sekundoj rimarkite de neniu surteri<217>is apud la n-ro 302-<MI>bis <D><219>e la strato Sadovaja.

Sub la pordega arko, kien ili sin direktis portante subbrake siajn 
rapiron kaj balailon, Margarita rimarkis viron kun mola kaskedo kaj 
altaj botoj, kiu <173>ajnis langvore atendi iun. Kiom ajn malbruaj estis la pa<173>oj de Azazello kaj Margarita, la sole staranta homo ilin adis 
kaj faris abruptan movon, ne komprenante, kiu pasas.

Duan viron, mirinde similan al la unua, ili renkontis anta la pordo 
de la sesa enirejo. Denove okazis tio sama. Pa<173>oj<N><193> La viro rapide sin turnis kaj malsereni<217>is. Kiam la pordo malfermi<217>is kaj refermi<217>is, li impetis post la nevideblajn enirintojn, rigardis en la 
<173>tuparejon sed, kompreneble, neniun vidis.

La tria, ekzakta kopio de la dua, kaj sekve, anka de la unua, de<216>oris sur la <173>tuparplaceto de la tria eta<217>o. Li fumis fortan cigaredon, kaj pasante preter li Margarita 
plurfoje tusis. La fumanto salte levi<217>is de sia benko, stre<219>e rigardis <219>irkaen, iris al la balustrado, rigardis malsupren. Je tiu momento 
Margarita kaj <173>ia akompananto jam estis <219>e la pordo de la apartamento n-ro 50. Ili ne sonorigis, Azazello 
senbrue malfermis la pordon per sia <173>losilo.

La unua afero, kiu surprizis Margaritan, estis la malhelo en kiun 
<173>i pa<173>is. Nenio estis videbla, kvaza en kripto, kaj por ne mispa<173>i <173>i nevole kro<219>i<217>is je la mantelo de sia akompananto. Sed <219>i tiam malproksime supre ekbrilis flameto de lampo venanta renkonten. 
Sen halti, Azazello prenis de sub la brako de Margarita la <173>vabrilon, kaj <217>i senbrue malaperis en la malhelo. Ili komencis suriradi lar<217>ajn <173>tupojn, kiuj al Margarita <173>ajnis sennombraj. Estis neimagebla, ke la anta<219>ambro de ordinara Moskva apartamento povus ampleksi tian kvankam 
nevideblan, sed klare sentatan, mirinde senfinan <173>tuparon. Tamen la suriro fini<217>is kaj Margarita komprenis, ke <173>i staras sur placeto. La flameto venis tute proksimen, kaj en 
<217>ia lumo Margarita vidis la viza<217>on de alta maldika viro en nigro, kiu tenis la lampon en sia 
mano. <218>iu ajn, kiu dum la lastaj tagoj havis la malfeli<219>on trovi<217>i sur lia vojo, sendube tuj lin rekonus e<219> en la malforta lumo de la flamlangeto. Li estis Kerubjev, alinome 
Fagoto.

Cetere, la aspekto de Kerubjev tre <173>an<217>i<217>is. La trembrilan lumeton spegulis ne la fendita nazumo, kiun 
jam anta longe endus for<216>eti en la rubujon, sed monoklo, verdire, same fendita. La etaj 
lipharoj sur la senhonta viza<217>o estis frizitaj kaj pomaditaj, kaj nigra li aspektis tial, ke 
li surhavis frakon. Blankis nur lia brusto.

La magiisto, kapelestro, sor<219>isto, <219>i<219>erono a la diablo scias, kio fakte <196> unuvorte, Kerubjev <196> salute kapoklinis kaj svingis la lampon en lar<217>a gesto, invitante Margaritan lin sekvi. Azazello malaperis.

<174>Mirinde stranga vespero!<175> pensis Margarita. <174>Al <219>io mi estis preparita, krom al <219>i tio! <218>u paneis <219>e ili la elektro? Sed la plej frapa estas la amplekso de tiu 
ejo. Kiel <219>io <219>i povas en<173>ovi<217>i en Moskvan apartamenton? Tutsimple neniel.<175>

Kiom ajn malforta estis la lumo de la lampo, tamen Margarita komprenis, 
ke <173>i estas en nemezureble vasta salonego, kiu krome havas kolonaron, 
senluman kaj, la la unua impreso, senfinan. Kerubjev haltis anta 
sofo, metis la lampon sur apudan soklon, geste invitis Margaritan 
sidi<217>i kaj mem restis stari en pentrinda pozo, sin apogante sur la 
soklon.

<196><+>Permesu, ke mi min prezentu, <196> li knaris, <196> Kerubjev. Vi miras, ke mankas lumo, <219>u? <174>Pro <173>paremo<175>, certe, vi pensas. Neniel ajn! La unua venonta ekzekutisto, 
ekzemple unu el tiuj, kiuj hodia, iom pli malfrue, havos la honoron 
kisi vian genuon, forhaku mian kapon sur tiu sama soklo, se estas 
tiel. Tutsimple <MI>messire <D>mal<173>atas la elektran lumon, tial ni <173>altos <217>in je la lasta momento. Kaj tiam, bonvolu kredi, <217>i ne mankos. E<219>, mi diru, estus bone havi da <217>i iom malpli.

Kerubjev pla<219>is al Margarita, lia kraka babilado efikis <173>in trankvilige.

<196><+>Ne, <196> <173>i respondis, <196> pleje mi miras pri tio, kie la tuto enestas. <196> Per lar<217>a gesto de sia brako <173>i montris la nemezureblon de la salonego.

Kerubjev dol<219>e rikanis, pro kio ombroj movetis en la faldoj de lia nazo.

<196><+>La plej simpla el <219>io! <196> li respondis. <196> <218>iu sperta pri la kvina dimensio tute facile povas vastigi ejon 
<217>is la dezirata amplekso. Mi e<219> kura<217>as aserti, estimata sinjorino, ke <217>is diable granda amplekso! Cetere, <196> plu babilis Kerubjev, <196> mi konis homojn, kiuj sen koncepti la kvinan dimension a ion 
ajn faris perfektajn miraklojn koncerne la plivastigon de sia lo<217>ejo. Ekzemple, oni rakontis al mi, ke iu urbano, ricevinte tri<219>ambram apartamenton <219>e Zemljanoj-Val, sen ia ajn kvina dimensio a simila umo kaporompa 
tuj transformis <217>in en kvar<219>ambran helpe de simpla vando, per kiu li dividis unu el la <219>ambroj.

<175>Nu, tiun apartamenton li <173>an<217>is kontra du lo<217>ejoj en diversaj distriktoj de Moskvo: la unu havis tri, kaj 
la alia du <219>ambrojn. Konsentu, ke nun la nombro de <219>ambroj i<217>is kvin. La unuan li <173>an<217>is kontra du apartaj apartamentoj du<219>ambraj, kaj i<217>is posedanto, kiel vi komprenas, de ses <219>ambroj, verdire, dis<216>etitaj en plena malordo tra tuta Moskvo. Jam li estis preparanta 
la lastan kaj plej brilan pirueton, anonci per gazeto, ke li <173>an<217>as ses <219>ambrojn en diversaj distriktoj de Moskvo kontra unu kvin<219>ambra lo<217>ejo sur Zemljanoj-Val, kiam lia agado subite <219>esis pro kialoj, de li nedependaj. Supozeble anka nun li havas 
<219>ambron, sed mi riskus aserti, ke <217>i situas ekster Moskvo. Degnu agnoski, ke tiu ruzulo estas pli 
kurioza ol via <173>atata kvina dimensio!

Margarita e<219> unu vorton ne diris pri la kvina dimensio <196> ja Kerubjev mem pri <217>i parolis <196> tamen <173>i gaje ridis askultante la rakonton pri la lo<217>eja fripono. Kerubjev darigis:

<196><+>Tamen al la afero, Margarita Nikolavna. Vi estas virino tre 
inteligenta kaj sendube vi jam komprenis, kiu estas nia gastiganto.

Margarita sentis sian koron fari fortan baton kaj kapjesis.

<196><+>Nu jes, tre bone, <196> diris Kerubjev, <196> ni estas malamikoj de <219>ia prisilento kaj sekretemo. <218>iujare <MI>messire <D>donas unu balon. Oni nomas <217>in la printempa balo de la plenluno, a la balo de la cent re<217>oj. Da gastoj! <196> <219>i tiam Kerubjev metis la manon sur sian vangon, kvaza pro dentodoloro, 
<196> cetere, mi esperas, ke vi mem <219>ion vidos. Nu, <MI>messire <D>ne havas edzinon, vi, sendube, 
tion komprenas. Tamen estas bezonata balmastrino, <196> Kerubjev disetendis siajn brakojn, <196> vi mem ju<217>u, ja sen mastrino<N><193>

Margarita askultis lin, penante ne eligi e<219> unu vorton, <173>i sentis malvarmon sub la koro, la espero pri feli<219>o estis kapturna.

<196><+>Esti<217>is tradicio, <196> plu parolis Kerubjev, <196> ke la balmastrino, unue, havu la nomon <MI>Margarita, <D>kaj 
due, ke <173>i estu lokanino. Do, degnu atenti, ke ni voja<217>as, kaj nuntempe estas en Moskvo. Cent dudek unu Margaritajn 
trovis ni en Moskvo, kaj <219>u vi kredos? <196> Kerubjev malespere frapis sin sur la gluteon, <196> neniu ajn tagas! Sed fine la favora sorto<N><193>

Kerubjev esprimive rikanis klinante sian korpon, kaj Margarita refoje 
sentis malvarmon <219>e la koro.

<196><+>Resume! <196> ekkriis Kerubjev, <196> tute koncize: <219>u vi bonvolos akcepti tiun devon?

<196><+>Mi akceptas, <196> firme respondis Margarita.

<196><+>Decidite! <196> diris Kerubjev; levinte la lampon li aldonis: <196> Bonvolu sekvi min.

Ili iris inter la kolonoj kaj fine atingis alian salonon, kie forte 
odoris je citrono, kie adi<217>is susuroj kaj io tu<173>is la kapon de Margarita. <194>i skui<217>is.

<196><+>Ne timu, <196> miele trankviligis <173>in Kerubjev prenante <173>ian brakon, <196> tio estas la balaj artifikoj de Behemoto, nenio plia. <190>enerale mi adacas konsili al vi, Margarita Nikolavna, neniam 
kaj neniun timi. Tio estas malprudenta. La balo estos pompa, tion 
mi ne ka<173>u. Ni vidos personojn, la amplekso de kies potenco siatempe estis 
tre granda. Sed, vere, se oni konsideras, kiom mikroskope malgranda 
estas ilia povo kompare kun la povo de tiu, al kies sekvantaro mi 
havas la honoron aparteni, do, tio impresas komike, mi e<219> diru, melankolie. Cetere, vi mem havas re<217>an sangon.

<196><+>Kial, re<217>an sangon? <196> timigite flustris Margarita, sin premetante al Kerubjev.

<196><+>Ah, re<217>ino, <196> kokete babilis Kerubjev, <196> la aferoj de la sango estas la plej komplikaj aferoj de la mondo! 
Se oni pridemandus kelkajn praavinojn <196> precipe tiujn el ili, kiuj havis la reputacion de modestulino 
<196> plej mirindaj sekretoj aperus, estimata Margarita Nikolavna. 
Mi neniel malpravos, se parolante pri tio mi mencios kaprice miksatan 
kartaron. Estas aferoj, por kiuj validas nek la sociordaj baroj, nek 
la <173>tataj limoj. Mi sufloru: franca re<217>ino, kiu vivis en la dek sesa jarcento, estus, probable, tre 
surprizita, se oni <173>in informus, ke <173>ian <219>arman pra-pra-pra-pra-nepinon mi, post multaj jaroj, brak-al-brake 
kondukos tra la balaj salonoj en Moskvo. Sed ni jam venis!

Kerubjev blov'estingis sian lampon, <217>i malaperis el lia mano kaj Margarita ekvidis lumstrieton ku<173>i sur la planko, anta <173>i, sub malhela pordo. Sur tiun pordon Kerubjev mallate frapetis. 
Margarita tiel eksciti<217>is, ke <173>iaj dentoj klakis kaj malvarmo trakuris <173>ian dorson.

La pordo malfermi<217>is. La <219>ambro estis negranda. <194>i vidis lar<217>an kverklignan liton kun <219>ifitaj, malpuraj tukoj kaj kuseno. Anta la lito staris kverka 
tablo kun <219>izitaj piedoj, sur <217>i altis kandelabro kies sep ingoj havis la formon de grandkrifa 
birda piedo. En la oraj birdpiedoj brulis dikaj vaksaj kandeloj. Krome, 
sur la tablo estis granda <173>aktabulo kun mirinde fajne faritaj figuretoj. Sur trivita tapi<173>eto staris negranda piedbenko. Estis ankora unu tablo, sur kiu 
staris ora kaliko kaj alia kandelabro kun serpentformaj bran<219>oj. En la <219>ambro odoris je sulfuro kaj pe<219>o, la ombroj de la kandelabroj interkruci<217>is sur la planko.

Inter la <219>eestantoj <173>i tuj rekonis Azazellon, nun li surhavis frakon kaj staris <219>e la kaploko de la lito. Tiu eleganta Azazello neniel similis 
la rabiston, kia li aspektis konati<217>ante kun <173>i en la Aleksandra <217>ardeno; nun li tre galante sin klinis salutante Margaritan.

La nuda sor<219>istino, tiu sama Hella, kiu tiom konfuzis la honorindan bufediston 
de Varieteo, kaj <196> ho ve! <196> tiu sama kiun, feli<219>e, fortimigis la kokokrio en la nokto de la fama spektaklo, sidis 
sur la tapi<173>eto anta la lito, turnmovante en kaserolo ion, kio produktis 
abundan sulfuran vaporon.

Krom tiuj du, en la <219>ambro estis grandega nigra virkato, kiu sidis anta la <173>aka tablo tenante en la dekstra antaa piedo <173>ak<219>evalon.

Hella ekstaris kaj sin klinis anta Margarita. Same faris la kato: 
<217>i desaltis de la tabureto, riverencis movante la dekstran malantaan 
piedon, lasis fali la <219>evalon kaj rampis sub la liton por ser<219>i la pecon.

<218>ion <219>i Margarita, duonviva pro timo, vidis malklare en la perfida 
kandela lumo. <194>ian rigardon katenis la lito, ja sur <217>i sidis tiu, kiun anta nelonge, <219>e la Patriar<200>a, la kompatinda Ivano provis konvinki, ke la diablo ne ekzistas. 
Tiu neekzistanto nun sidis sur la lito.

Du okuloj rigardis <173>in rekte en la viza<217>on. La dekstra, en kies profundo brilis ora fajrero, traboranta 
onin <217>is la fundo de la animo; la maldekstra, nigra kaj malplena, kvaza 
mallar<217>a kudriltruo, kvaza aperturo de senfunda puto de <219>iaj mallumo kaj ombroj. La viza<217>o de Voland estis oblikva, la dekstra bu<173>'angulo estis tirita malsupren, sur la alta kalva frunto paralele 
al la pintaj brovoj estis <219>izitaj profundaj sulkoj. La hato de lia viza<217>o <173>ajnis por <219>iam forbruligita per sunbruni<217>o.

Voland lar<217>e sin disetendis sur la lito, li surhavis nur longan nokto<219>emizon, malpuran kaj flikitan <219>e la maldekstra <173>ultro. Unu nudan kruron li estis tirinta sub sin, la alia estis 
metita sur la piedbenkon; <217>uste la genuon de <219>i tiu malhela gambo Hella <173>miris per la vaporanta linimento.

Ankora unu afero, kiun Margarita rimarkis sur la nekovrita senhara 
brusto de Voland, estis skarabo, fajne <219>izita el malhela <173>tono, pendanta je ora <219>eneto kaj surhavanta skribsignojn sur la dorso. Apud Voland, 
sur la lito, sur peza postamento staris globuso, stranga, kvaza viva, 
kaj de unu flanko prilumata de la suno.

Kelkajn sekundojn estis silento. <174>Li min ekzamenas<175> pensis Margarita kaj per volstre<219>o <173>i provis estingi la tremon de siaj genuoj.

Fine Voland ekparolis, li ridetis kaj pro tio lia fajrera okulo <173>ajnis ekflami:

<196><+>Mi vin salutas, re<217>ino, kaj mi petas pardoni al mi mian negli<217>on.

Lia vo<219>o estis tiom malalta, ke je kelkaj vortoj <217>i sinkis en la rakon.

Voland prenis de sur la lito longan spadon, sin klininte ser<219>movis <217>in sub la ku<173>ejo kaj diris:

<196><+>Eli<217>u! La partio estas abolita. Nia gastino venis.

<196><+>Nepre ne, <196> siblis <219>e la orelo de Margarita maltrankvila suflora<216>o de Kerubjev.

<196><+>Nepre ne<N><193> <196> <173>i komencis.

<196><+><MI>Messire <D><193> <196> elspiris Kerubjev en <173>ian orelon.

<196><+>Nepre ne, <MI>messire, <D><196> superregante sin, nelate sed klare respondis Margarita. <194>i ridetis kaj aldonis: <196> Mi vin petegas, ne interrompu la partion. Mi konjektas, ke la 
<173>akaj revuoj pagus nemalmulte da mono por havi la eblon <217>in aperigi.

Azazello mallate kaj aprobe gruntis, Voland atente rigardis Margaritan 
kaj rimarkis, kvaza parolante al si mem:

<196><+>Jes, pravas Kerubjev! Kiel fantazie miksi<217>as la kartaro! La sango!

Li etendis la manon kaj geste vokis Margaritan. <194>i proksimi<217>is sen senti la plankon sub la nudaj piedoj. Voland metis sian 
pezan, kvaza <173>tonan <196> sed anka flame ardan <196> manon sur <173>ian <173>ultron, <173>in pu<173>is al si kaj sidigis sur la liton.

<196><+>Nu, <219>ar vi estas tiom <219>arme afabla, <196> li diris, <196> cetere, <217>uste tion mi atendis, do, ni ne ceremonia<219>u, <196> li denove sin klinis al la litrando kaj kriis: <196> Kiom ankora daros tiu subita farso? Elvenu, malbeninda hansvursto!

<196><+>La <219>evalo perdi<217>is, <196> respondis la kato el sub la lito per vo<219>o sufokata kaj falsa, <196> <217>i ien forgalopis, kaj anstata <217>in mi trovas nur ranon.

<196><+><218>u vi imagas, ke <219>i tie estas foirejo? <196> <173>ajnigante koleron demandis Voland, <196> nenia rano estis sub la lito! Lasu por Varieteo tiujn banalajn 
trukojn. Se vi ne aperos tuj, la partion ni kalkulu malgajnita de 
vi, sakra dizertinto!

<196><+>Neniokaze, <MI>messire! <D><196> kriegis la kato, kaj en palpebruma daro <217>i elrampis el sub la lito kun la <219>evalo en la antaa piedo.

<196><+>Mi rekomendas al vi<N><193> <196> apena komencinte la prezentadon, Voland tuj sin interrompis: 
<196> Ne, mi ne povas trankvile rigardi tiun pajacon. Vidu, kion <217>i faris el si sub la lito.

Starante sur la malantaaj piedoj, la polvomakulita kato ceremonie 
sin klinis anta Margarita. Nun sur <217>ia kolo estis blanka fraka bantkravato kaj sur la brusto <217>i havis perlamotan sinjorinan binoklon pendantan je rimeneto. 
Krome, la lipharoj de la kato estis orizitaj.

<196><+>Kion vi faris! <196> ekkriis Voland, <196> kial vi orizis la lipharojn? Kaj pro kiu diablo vi surmetis 
la kravaton, se vi ne surhavas e<219> pantalonon?

<196><+>Ne konvenas ke kato surhavu pantalonon, <MI>messire, <D><196> tre dignoplene respondis la kato, <196> <219>u vi volus, ke mi anka botojn surmetu? Botvestita kato ekzistas 
nur en la fabeloj, <MI>messire. <D>Aliflanke, <219>u iam ajn okazis al vi vidi iun ajn partopreni balon senkravate? 
Mi ne intencas min ridindigi kaj riski, ke oni min elpelu! <218>iu ornamas sin la sia povo. Konsideru, ke la dirita rilatas 
anka al la binoklo, <MI>messire!

<196><+>Sed la lipharoj ?..

<196><+>Mi ne komprenas, <196> seke replikis la kato, <196> ja vi toleras, ke hodia, sin razante, Azazello kaj Kerubjev 
sin sur<173>utis per blanka pudro, do kial <217>i estas pli bona ol la ora? Mi pudris miajn lipharojn, jen <219>io! Estus alia afero, se mi estus min razinta! Razita kato vere 
estas abomena<216>o, mi pretas mil fojojn konsenti tion. Tamen mi vidas, <196> en la vo<219>o de la kato ektremis ofendi<217>o, <196> ke oni min <219>ikanas, diskriminacias, do anta mi staras serioza problemo: 
<219>u entute mi partoprenu la balon? Kion vi diros pri tio, <MI>messire?

Pro la ofendo la kato tiel dis<173>veli<217>is, ke <217>i <173>ajnis tuj krevonta.

<196><+>Ah, fripono, fripono, <196> skuante la kapon diris Voland, <196> <219>iun fojon, kiam <217>i vidas sian partion senespera, <217>i komencas blagi kiel la lasta <219>arlatano sur la ponto. Tuj sigi<217>u kaj <219>esigu tiun vortlakson.

<196><+>Mi sidos, <196> respondis la kato sin sidigante, <196> tamen mi protestu rilate la lastan. Miaj paroloj estas ne vortlakso, 
kiun esprimon vi bonvolas uzi en <219>eesto de sinjorino, sed vico de fortike pakitaj silogismoj, kies 
valoron aprezus tiaj kompetentuloj, kiel Seksto Empiriko, Marciano 
Kapela, kaj eble e<219> Aristotelo mem.

<196><+><194>akon al la re<217>o! <196> diris Voland.

<196><+>Bonege, bonege, <196> reagis la kato, kaj komencis ekzameni la <173>aktabulon tra la binoklo.

<196><+>Do, <196> Voland turnis sin al Margarita, <196> mi prezentas al vi, <MI>donna, <D>mian sekvantaron. <218>i tiu, la stultumanto, estas la kato Behemoto. Kun Azazello kaj 
Kerubjev vi jam konati<217>is, nun mi rekomendas mian servistinon Hella. <194>i estas lerta, inteligenta, kaj ne ekzistas tia servo, kiun <173>i ne povus plenumi.

La belulino Hella ridetis, turninte al Margarita siajn verdetajn okulojn, 
sen <219>esi <219>erpi la linimenton per manplato kaj <173>miri <217>in sur la genuon.

<196><+>Do, jen <219>io, <196> finis Voland kaj grimacis kiam Hella iom pli forte premis lian 
genuon, <196> la kompanio, kiel vi vidas, estas negranda, miksa kaj senartifika. 
<196> Li silenti<217>is kaj turnis la globuson. <190>i estis vera majstra<216>o: la bluaj oceanoj ondis, la polus<219>apo aspektis plej atente <196> glacia kaj ne<217>a.

Dume sur la tabulo estis paniko. La re<217>o en la blanka mantelo tute konsternite turnadis sin sur sia 
kvadrato tien kaj reen, malespere levante la brakojn. Tri blankaj 
peonoj, landskne<200>toj kun halebardo, perplekse rigardis la kurieron svingi sian 
oficiran spadon kaj montri antaen, kie sur du najbaraj kvadratoj, 
unu blanka kaj unu nigra, vidi<217>is la nigraj kavaliroj de Voland, rajdantaj du ardajn, stamfantajn 
<219>evalojn.

Margaritan tre interesis kaj impresis tio, ke la <173>akpecoj estis vivaj.

La kato forprenis la binoklon de siaj okuloj kaj neforte pu<173>etis sian re<217>on sur la dorson. Senespera, tiu ka<173>is sian viza<217>on en la manoj.

<196><+>Malbonas la afero, kara Behemoto, <196> diris Kerubjev mallate kaj malice.

<196><+>La pozicio estas grava sed ne sen<173>anca, <196> respondis Behemoto, <196> e<219> pli ol tio: mi plene certas pri la fina venko. Mi nur funde 
analizu la situacion.

Tiun analizon la kato komencis plenumi en iom stranga maniero: aran<-><217>ante grimacojn kaj okulumante al sia re<217>o.

<196><+>Senutile, <196> rimarkigis Kerubjev.

<196><+>Aj! <196> ekkriis Behemoto, <196> la papagoj disflugis, kion ja mi antadiris!

Fakte, ie malproksime adi<217>is susuro de multnombraj flugiloj. Kerubjev kaj Azazello impetis 
for.

<196><+>Ah, la diablo vin prenu kun viaj balaj fantazioj! <196> grumblis Voland sen levi la rigardon disde sia globuso.

Apena Kerubjev kaj Azazello malaperis, tuj la grimacado de Behemoto 
duobli<217>is. La blanka re<217>o finfine komprenis la instigon, li subite de<173>iris sian mantelon, <216>etis <217>in sur la kvadraton kaj forkuris de la tabulo. La kuriero surmetis 
la mantelon sur siajn <173>ultrojn kaj okupis lian lokon. Revenis Kerubjev kaj Azazello.

<196><+>Blago, kiel <219>iam, <196> grumblis Azazello, oblikve rigardante Behemoton.

<196><+>Al mi <173>ajnis, ke mi adas ilin, <196> respondis la kato.

<196><+>Nu, kiom ankora tio daros? <196> demandis Voland, <196> <173>akon al la re<217>o.

<196><+>Ver<173>ajne, mi misadis, <MI>mon ma<191>tre, <D><196> respondis Behemoto, <196> la rego ne <173>akas nek <173>akigeblas!

<196><+>Mi ripetas, <173>akon al la re<217>o.

<196><+><MI>Messire, <D><196> respondis la kato per false zorgema vo<219>o, <196> vi trolaci<217>is: la re<217>o ne estas minacata!

<196><+>La re<217>o okupas la kvadraton <MI>g2, <D><196> sen rigardi la tabulon diris Voland.

<196><+><MI>Messire, <D>mi estas konsternita, <196> hurlis la kato, aran<217>ante sur sia muzelo terurmienon, <196> sur tiu kvadrato ne estas re<217>o!

<196><+>Kiel do? <196> demandis Voland surprizite kaj rigardis la tabulon, kie la kuriero 
staranta sur la re<217>a kvadrato sin forturnis ka<173>ante sian viza<217>on per la mano.

<196><+>Ah, vi kanajlo, <196> diris Voland mediteme.

<196><+><MI>Messire! <D>Refoje mi apelacias al la logiko, <196> ekparolis la kato, premante la antaajn piedojn al la brusto, 
<196> se ludanto deklaras <173>akon al la re<217>o dum e<219> la rememoro pri tiu re<217>o jam forvi<173>i<217>is de la tabulo, tian <173>akon oni konsideras nevalida.

<196><+><218>u vi rezignas a ne? <196> kriis Voland per timinda vo<219>o.

<196><+>Permesu, ke mi iom pensu, <196> milde respondis la kato, metis la kubutojn sur la tablon, apogis 
la orelojn sur la piedoj kaj enpensi<217>is. Post longa meditado <217>i fine diris: <196> Mi rezignas.

<196><+>Oni mortigu la obstinan beston, <196> flustris Azazello.

<196><+>Jes, mi rezignas, <196> diris la kato, tamen mi rezignas nur tial, ke mi ne povas ludi 
en la etoso de fi-persekuto fare de la enviuloj! <190>i levis sin kaj la <173>akpecoj flugis en la skatolon.

<196><+>Hella, jam tempas, <196> diris Voland, kaj Hella malaperis el la <219>ambro. <196> La gambo doloras, kaj nun tiu balo<N><193> <196> darigis Voland.

<196><+>Permesu, <196> nelate petis Margarita.

Voland fikse <173>in rigardis kaj movis al <173>i sian genuon.

La <173>mira<216>o, varmega kiel lafo, brulvungis <173>iajn manojn, sed Margarita sen malpleja grimaceto komencis enfroti 
<217>in sur la genuo, penante ne dolorigi la pacienton.

<196><+>Miaj korteganoj asertas, ke tio estas rematismo, <196> Voland parolis sen deturni sian rigardon disde Margarita, <196> sed mi emas opinii, ke tiu doloro en la genuo estas memora<216>o pri <219>arma sor<219>istino, kun kiu mi intime konati<217>is en la mil kvincent sepdek unua jaro en la Brokena montaro, 
sur la Diabla Ambono.

<196><+>A<200>, <219>u tio eblas! <196> diris Margarita.

<196><+>Bagatelo! Post kelkaj tricent jaroj <217>i resani<217>os. Oni rekomendis al mi amason da medikamentoj, sed mi plu tenas 
min je la bonaj malnovaj hejmaj kuraciloj de mia avino. Mirindajn 
herbojn heredigis al mi la sakra maljunulino, mia avino! Alvorte, 
diru, <219>u vi suferas je io? Eble vi havas ian <219>agrenon, kiu venenas vian animon, ian aflikton?

<196><+>Ne, <MI>messire, <D>ne estas tiel, <196> respondis la sagaculino Margarita, <196> kaj nun, kiam mi estas <219>e vi, mi sentas min tute bone.

<196><+>La sango estas granda afero, <196> sen evidenta interligo gaje diris Voland kaj aldonis: <196> Mi vidas, ke vin interesas mia globuso.

<196><+>Ho jes, mi neniam vidis tian peceton.

<196><+>Bona peceto. Verdire, mi mal<173>atas la radiofoniajn informbultenojn. La fralinoj kiuj ilin 
vo<219>legas malklare prononcas loknomojn. Krome, <219>iu tria el ili havas paroldifektojn, kvaza intence oni tiajn 
selektus. Mia globuso estas multe pli oportuna, des pli, ke mi devas 
precize scii la eventojn. Ekzemple, <219>u vi vidas tiun terpecon, kies flankon lavas la oceano? Vidu, 
jen <217>i pleni<217>as je fajro. Tie <216>us komenci<217>is milito. Se vi proksimigos la okulojn, vi vidos anka la detalojn.

Margarita sin klinis al la globuso kaj vidis la kvadrateton de la 
tero <173>veli, pentri<217>i per diversaj koloroj kaj <173>an<217>i<217>i en ion similan al reliefa mapo. Poste <173>i vidis mallar<217>an rubandon de rivero kaj vila<217>on <219>e <217>ia bordo. Dometo, kiu unue estis ne pli granda ol piza semo, 
kreskis <217>is la amplekso de alumetskatolo. Subite kaj senbrue <217>ia tegmento disflugis supren, kun nubeto de nigra fumo, la muroj 
falis, tiel ke nenio restis de la dueta<217>a skatoleto, krom amaseto da ruba<216>o, de kiu levi<217>is densa nigra fumo. Plu proksimiginte siajn okulojn Margarita 
vidis malgrandan figureton de virino, kiu ku<173>is sur la tero, kaj en sangoflako apude, infaneton kun dis<216>etitaj brakoj.

<196><+>Prete, <196> ridetante diris Voland, <196> <217>i mortis senpeka. La laboro de Abadono estas neripro<219>ebla.

<196><+>Mi ne dezirus aparteni al tiuj, kontra kiuj estas tiu Abadono, 
<196> diris Margarita, <196> kiun partion li subtenas?

<196><+>Ju pli longe mi kun vi parolas, <196> komplimentis Voland, <196> des pli mi konvinki<217>as, ke vi estas tre inteligenta. Li estas eksterordinare senpartia, 
kaj egale simpatias amba militantojn. Tial la rezultoj por amba 
partioj <219>iam estas egalaj. Abadono, <196> nelate vokis Voland, kaj el la muro tuj pa<173>is maldika vira figuro kun malhelaj okulvitroj. Ial la okulvitroj 
tiom forte impresis Margaritan, ke <173>i nelate ekkriis kaj premis sian viza<217>on al la kruro de Voland.

<196><+><218>esu do, <196> kriis Voland, <196> kiom nervozaj estas la nunaj homoj. <196> Per la manplato li lar<217>asvinge frapis <173>in sur la dorson, tiel ke <173>ia tuta korpo resonis. <196> Ja vi vidas, ke li surhavas la okulvitrojn. Krome, neniam okazis, 
ke Abadono venus al iu ajn antatempe. Kaj fine, mi estas <219>i tie. Vi estas mia gastino! Tutsimple mi volis montri lin al 
vi.

Abadono staris senmove.

<196><+><218>u oni povus lin peti, ke por unu sekundo li formetu la okulvitrojn? 
<196> demandis Margarita, sin premante al Voland kaj tremerante, jam 
ne pro timo sed pro scivolo.

<196><+><190>uste tion li ne faru, <196> serioze respondis Voland. Li mansvingis al Abadono kaj tiu malaperis. 
<196> Kion vi volas diri, Azazello?

<196><+><MI>Messire, <D><196> respondis Azazello, <196> kun via permeso. Ni havas du fremdulojn: belulinon, kiu ploretas 
kaj petas, ke oni lasu <173>in <219>e <173>ia sinjorino, kaj krom <173>in <196> pardonon <196> <173>ian eksporkon.

<196><+>Strange kondutas la belulinoj, <196> rimarkis Voland.

<196><+>Tio estas Nata<173>a, Nata<173>a, <196> ekkriis Margarita.

<196><+>Nu, <173>i restu <219>e sia sinjorino. Kaj la porkon sendu al la kuiristoj!

<196><+><218>u bu<219>i? <196> timigite ekkriis Margarita, <196> permesu, <MI>messire, <D>tio ja estas Nikolao Ivani<219>, la malsupra lo<217>anto. Okazis miskompreno, vidu, <173>i <173>miris lin per la pomado<N><193>

<196><+>Pardonon, <196> diris Voland, <196> kiu kaj pro kia diablo <217>in bu<219>u? <190>i dume sidu kun la kuiristoj, jen <219>io. Konsentu ja, ke mi ne povas allasi <217>in en la balan salonegon!

<196><+>La ideo estas amuza<N><193> <196> aldonis Azazello kaj raportis: <196> La noktomezo proksimas, <MI>messire.

<196><+>Ah, bone. <196> Voland sin turnis al Margarita: <196> Do, bonvolu. Anticipe mi al vi dankas. Ne konfuzi<217>u kaj nenion timu. Nenion trinku, krom la akvon, alie vi moli<217>os kaj estos al vi malfacile. Nun tempas!

Margarita sin levis de la tapi<173>eto, kaj tiam en la pordo aperis Kerubjev.

@CHAPITRO = <218>apitro 23

@CHAPTER TITLE = La granda balo <219>e Satano

La noktomezo proksimis, oni devis rapidi. Margarita malklare vidis 
la <219>irkaajn aferojn. En <173>ia memoro fiksi<217>is kandeloj kaj banbaseno kun gema mozaiko. Kiam <173>i pa<173>is sur <217>ian fundon, Hella helpate de Nata<173>a ver<173>is sur <173>in torenton da varmega, densa kaj ru<217>a likva<216>o. Margarita sentis salan guston sur la lipoj kaj komprenis, 
ke <173>i estas lavata per sango. La sangan mantelon sekvis alia <196> densa, klara, hele rozkolora, kaj <173>i sentis kapturnon pro la odoro de la roza oleo. Poste, <216>etinte <173>in sur kristalan liton, oni <217>isbrile <173>in frotis per grandaj verdaj folioj. <218>i tiam la kato impetis al la lito por helpi. <190>i karis <219>e <173>iaj piedoj kaj ekfrotis ilin tiel, kvaza <217>i brosus botojn sur la strato. Margarita ne memoras, kiu kudris 
al <173>i la <173>uojn el rozpetaloj, nek kiel tiuj <173>uoj meme fiksi<217>is per oraj bukoj. Iu forto levis Margaritan kaj starigis <173>in anta spegulo, en <173>iaj haroj ekbrilis re<217>a brilianta krono. De ie venis Kerubjev kaj per masiva <219>eno pendigis sur <173>ian bruston pezan, ovale kadritan bildon de nigra pudelo. Tiu 
ornamo tre embarasis la re<217>inon: la <219>eno frotvundis <173>ian kolon, la bildo kurbige tiris <173>in malsupren. Tamen estis io, kio kompensis al Margarita la malkomforta<216>on de la <219>eno kun la nigra pudelo. <190>i estis la respekto, kiun nun montris al <173>i Kerubjev kaj Behemoto.

<196><+>Nu, nu, nu, <196> murmuris Kerubjev anta la pordo de la basenejo, <196> kura<217>on, re<217>ino, kura<217>on, <219>i tio estas nepra<216>o<N><193> Permesu, re<217>ino, ke mi donu al vi lastan konsilon. La gastoj estos tre diversaj, 
sed neniu, kara re<217>ino <MI>Margot, <D>havu ian ajn preferon! E<219> se iu malpla<219>os<N><193> mi scias, certe vi tion ne lasos vidi sur via viza<217>o<N><193> Ne, ne, ne, oni e<219> ne pensu pri tio! Li vidos, li tuj <219>ion komprenos. Vi devas ekami lin, re<217>ino, ekami. Centoble estos rekompencita pro tio la balmastrino! 
Kaj krome: neniun preteratentu. Almena rideteton, se mankos tempo 
por vorto, a e<219> malplejan kapmovon. Ion ajn, sed ne preteratenton. Alie ili 
velki<217>os<N><193>

Je tiu momento, akompanate de Kerubjev kaj Behemoto, Margarita transpasis 
el la basenejo en la kompletan mallumon.

<196><+>Mi, mi, <196> flustris la kato, <196> mi donu la signalon!

<196><+>Bone! <196> respondis Kerubjev en la mallumo.

<196><+>Balo! <196> stride <173>rikis la kato, Margarita ekkrietis kaj por kelkaj momentoj fermis 
la okulojn. La balo falis sur <173>in tuta, en formo de lumo, kun bruo kaj odoro. Forportate en 
la aeron brak-al-brake kun Kerubjev, Margarita vidis sin en tropika 
praarbaro. Ru<217>abrustaj verdvostaj papagoj kro<219>i<217>is al la lianoj, saltetis sur ili kaj orel<173>ire kriis: <174>Mi estas ravita!<175>. Sed balda la arbaro fini<217>is, kaj <217>ian vaporbanejan sufokvarmon sekvis la malvarmeto de balsalonego 
kun kolonoj el ru<217>etaj scintilaj <173>tonoj. La salonego, same kiel la arbaro, estis malplena, nur 
<219>e la kolonoj staris nudaj negroj kun ar<217>enta fruntorubando sur la kapo. Iliaj viza<217>oj i<217>is grizbrunaj pro emocio, kiam en la salonegon flugis Margarita 
kun sia sekvantaro, kiun iel ali<217>is Azazello. Kerubjev ellasis <173>ian brakon kaj diris:

<196><+>Rekte al la tulipoj!

Nealta he<217>o el blankaj tulipoj kreskis anta Margarita, trans <217>i <173>i vidis sennombrajn subklo<173>ajn fajrojn, kaj malanta <219>iu <196> blankan bruston kaj nigrajn <173>ultrojn de frakulo. Tiam <173>i komprenis, de kie venas la bala bruo. Sur <173>in peze falis trumpeta mu<217>ego, kaj el sub <217>i <173>prucinta violonstrio ver<173>i<217>is sur <173>ian korpon kvaza sango. La orkestro el proksimume cent kvindek 
homoj ludis polonezon.

Anta la orkestro altis frakvestita viro. Rimarkinte Margaritan li 
pali<217>is, ekridetis kaj per subita mansvingo levis la tutan orkestron. 
Sen interrompi la muzikon e<219> por unu momento, la orkestro <173>in banis per la sonoj. La homo kiu staris super la orkestro turnis 
al <217>i la dorson kaj profunde sin klinis anta Margarita lar<217>e disetendante la brakojn. <194>i ridetis kaj salute svingis sian manon.

<196><+>Ne, tio ne sufi<219>as, <196> flustris Kerubjev, <196> li ne povos dormi la tutan nokton. Kriu al li: <174>Mi salutas vin, valsre<217>o!<175>

Margarita kriis <219>i tion kaj miris, ke <173>ia vo<219>o, plensona kvaza sonorilo, superis la mu<217>on de la orkestro. La homo ektremis pro feli<219>o, la maldekstran manon li metis sur la bruston, per la dekstra 
li plu direktis la muzikon tenante la blankan bastoneton.

<196><+>Ne sufi<219>as, ne sufi<219>as, <196> flustris Kerubjev, <196> rigardu maldekstren, al la unuaj violonoj, kaj kapoklinu tiel, 
ke <219>iu pensu, ke persone lin vi rekonis. Tie estas nur mondfamuloj. 
Salutu <219>i tiun, <219>e la unua pupitro, tiu estas <MI>Vieuxtemps! <D>Jes, tre bone. 
Nun pluen!

<196><+>Kiu estas la direktanto? <196> demandis Margarita forflugante.

<196><+><MI>Johann Strauss, <196> <D>kriis la kato, <196> kaj oni pendumu min per liano en la <217>angalo, se en iu balo iam ludis tia orkestro. Mi <217>in invitis! Kaj rimarku, neniu, e<219> ne unu malsani<217>is a rifuzis.

En la sekva salono ne estis kolonoj, anstata ili tie staris floraj 
spaliroj, de unu flanko <196> el ru<217>aj, rozkoloraj, lakte blankaj rozoj, de la alia <196> el japanaj svarmpetalaj kamelioj. Inter la spaliroj jam fontis, 
<173>u<173>ante, fontanoj, kaj <219>ampano <173>amis en tri basenoj, el kiuj la unua estis travideble violkolora, 
la dua <196> rubena, la tria <196> kristala. Apud ili klopodadis negroj kun skarlataj frontorubandoj, 
per ar<217>entaj <219>erpiloj plenigante platajn kalikojn je la <219>ampano el la basenoj. Evidenti<217>is, ke en la roza spaliro estas bre<219>o, sur la podio kirli<217>is viro en ru<217>a hirundvosta frako. Anta li neelteneble late bruegis <216>azo. Apena rimarkinte Margaritan, la direktanto sin klinis anta 
<173>i tiel, ke per la fingroj li tu<173>is la plankon, poste li rerekti<217>is kaj stride kriis:

<196><+>Haleluja!

Per la manplato li frapis sian genuon <196> unu! <196> poste, kruce, la alian <196> du <196>, rabis cimbalteleron disde la perkutisto kaj frapis per <217>i kontra kolono.

Preterflugante Margarita vidis nur, ke la <216>azvirtuozo, luktante kontra la polonezo kiu blovis en <173>ian dorson, frapas siajn <216>azanojn per la cimbaltelero sur la kapon, kaj ke tiuj kuntiri<217>as en komika teruro.

Fine ili elflugis en <173>tuparejon, kiun Margarita divenis esti tiu sama, kie en la mallumo 
<173>in renkontis Kerubjev kun sia lampa<219>o. Nun tie, sur la supra placeto, la okulojn blindigis lumo ver<173>ata el kristalaj vinbergrapoloj. Oni lokis Margaritan sur la 
placeto, <219>e <173>ia maldekstra brako staris malalta ametista koloneto.

<196><+>Sur <219>i tio vi povos vin apogi, se estos al vi tre malfacile, <196> flustris Kerubjev.

Nigrulo <173>ovis al <173>iaj piedoj kusenon kun ore brodita pudelo, kaj obeante ies manojn 
<173>i metis sur <217>in, fleksinte la gambon je la genuo, sian dekstran piedon. <194>i provis rigardi <219>irkaen. Kerubjev kaj Azazello staris apud <173>i en parada pozo. Apud Azazello <173>i rimarkis tri junajn virojn, kies aspekto malklare rememorigis 
al <173>i Abadonon. Sur sia dorso <173>i perceptis friskan bloveton, <173>i rigardis malantaen kaj vidis <173>u<173>antan vinon fonti el la marmora muro kaj flui en glacian basenon. 
<218>e sia maldekstra piedo <173>i sentis ion varman kaj vilan; tio estis Behemoto.

Margarita estis en la alto, kaj de <173>iaj piedoj sterni<217>is malsupren la grandioza <173>tuparo kovrita per tapi<173>o. Malsupre, tiom fore ke <173>i vidis <217>in kvaza rigardante inverse tra binoklo, vastis grandega pordistejo 
kun tute senmezura kameno, en kies malvarman kaj nigran fakegon facile 
povus enveturi kvintuna kamiono. La pordistejo kaj la <173>tuparo, inundata de tran<219>e intensega lumo, estis senhomaj. La trumpetsonoj nun atingis 
<173>in de malproksime. Tiel oni senmove staris preska minuton.

<196><+>Kie do estas la gastoj? <196> Margarita sin turnis al Kerubjev.

<196><+>Ili venos, re<217>ino, tuj ili venos. Gastoj al ni ne mankos. Kaj vere, mi preferus 
haki lignon ol akcepti ilin <219>i tie sur la placeto.

<196><+>Haki lignon! <196> transprenis la temon la parolema kato, <196> mi diru plion, pli volonte mi servus kiel tramkonduktoro, kaj 
tio ja vere estas la plej mizera laboro en la mondo.

<196><+><218>ion necesas pretigi anta la fiksita tempo, re<217>ino, <196> klarigis Kerubjev, kaj lia okulo brilis tra la difektita monoklo. 
<196> Nenio estas pli abomena ol kiam la unue veninta gasto vaga<219>as, ne sciante kion li faru, dum lia fidela megero flustre skoldadas 
lin pro tio, ke ili venis anta <219>iuj. Tiajn balojn oni for<216>etu al la kloako, re<217>ino.

<196><+>Nepre al la kloako, <196> aprobis la kato.

<196><+>Restas ne pli ol dek sekundoj anta la noktomezo, <196> aldonis Kerubjev, <196> tuj komenci<217>os.

Tiuj dek sekundoj <173>ajnis al Margarita tre longaj. Probable ili estis jam pasintaj, 
kaj tamen okazis absolute nenio. Sed jen, subite io pumis malsupre 
en la grandega kameno, kaj el <217>i saltegis pendumilo kun pendolanta sur <217>i duone malkomponi<217>inta kadavro. La kadavro for<173>iri<217>is de la <173>nuro, pu<173>i<217>is kontra la planko kaj resaltis nigrahara belulo en frako kaj 
lakledaj <173>uoj. El la kameno elkuris duonputri<217>inta negranda <219>erko, <217>ia kovrilo malfermi<217>is kaj lasis elfali alian kadavron. La belulo galante al <217>i rapidis kaj prezentis sian kubuton, la dua kadavro <173>an<217>i<217>is en nudan, frivole movi<217>eman virinon, kiu surhavis nigrajn <173>uojn kaj nigrajn plumojn sur la kapo, kaj ili amba, la viro 
kaj la virino, rapidis supren sur la <173>tuparo.

<196><+>La unuaj! <196> ekkriis Kerubjev, <196> sinjoro <220>akvo kun la edzino. Mi prezentas al vi, re<217>ino, unu el la plej interesaj viroj! Fervora monfalsisto, <173>tatperfidulo, tamen tre kapabla al<200>emiisto. Li fami<217>is per tio, <196> flustris Kerubjev al Margarita en la orelon, <196> ke li venenis la amatinon de la re<217>o. Tio ne estas banala<216>o! Rigardu, kiom li estas bela!

Kun la bu<173>o malfermita, pali<217>inte, Margarita rigardis malsupren; <173>i vidis la pendumilon kaj la <219>erkon malaperi en flanka koridoro de la pordistejo.

<196><+>Mi estas ravita, <196> kriegis la kato rekte en la viza<217>on al sinjoro <220>akvo, venanta sur la <173>tuparo.

Samtempe el la kameno malsupre aperis senkapa skeleto kun for<173>irita brako, <217>i pu<173>i<217>is kontra la planko kaj i<217>is frakvestita viro.

La edzino de sinjoro <220>akvo sin mallevis sur unu genuon anta Margarita kaj, pala pro 
emocio, kisis <173>ian genuon.

<196><+>Ni ravitas, <196> hurlis la kato.

La junaj viroj akompanantaj Azazellon kun senviva kvankam afabla rideto 
jam estis <173>ovantaj sinjoron <220>akvo kaj lian edzinon flanken, al la <219>ampanpokaloj kiujn la negroj tenis en siaj manoj. Sur la <173>tuparo kuris supren sola viro en frako.

<196><+>Grafo Roberto, <196> flustris Kerubjev al Margarita, <196> li plu estas interesa. Atentu, re<217>ino, la amuzan cirkonstancon, jen la inversa kazo: <219>i tiu estis amato de re<217>ino kaj venenis sian edzinon.

<196><+>Ni <217>ojas, grafo, <196> kriis Behemoto.

Tujsekve unu post la alia el la kameno <173>uti<217>is, krevante kaj disfalante, tri <219>erkoj, poste iu individuo en nigra mantelo, kiun la sekva elkurinto 
frapis per ponardo en la dorson. Malsupre adi<217>is sufokata <173>riko. El la kameno elkuris preska tute disputrinta kadavro. 
Margarita premfermis la okulojn, ies mano portis sub <173>ian nazon flakonon kun blanka flarsalo. <194>i havis la impreson ke tio estis la mano de Nata<173>a. La <173>tuparo komencis pleni<217>i. Nun sur <219>iu <173>tupo estis, de malproksime aspektantaj tute egale, frakuloj kaj 
kun ili <196> nudaj virinoj, kiuj diferencis nur per la koloro de la plumoj 
sur la kapo.

Al Margarita proksimi<217>is, trenante la maldekstran kruron en stranga ligna boto, sinjorineto 
magra kaj modesta, kun mona<200>ine mallevita rigardo; sur la kolo <173>i ial havis lar<217>an verdan <219>irkaliga<216>on.

<196><+>Kiu<N><193> la verda? <196> pretervole demandis Margarita.

<196><+>Plej rava kaj honorinda sinjorino, <196> flustris Kerubjev, <196> mi prezentas al vi: <MI>signora Toffana, <D><173>i estis ege <173>atata inter la junaj <219>armulinoj de Napolo kaj Palermo, precipe de tiuj, kiujn tedis 
ilia edzo. Tio ja okazas foje-foje, re<217>ino, ke oni estas tedita de sia edzo.

<196><+>Jes, <196> obtuze kaj rake respondis Margarita, samtempe rigardante du 
frakulojn unu post la alia sin klini anta <173>i por kisi <173>iajn genuon kaj manon.

<196><+>Nu <217>uste, <196> Kerubjev sukcesis flustri al Margarita sen <219>esi kriadi al iu: <196> Duko, pokalon da <219>ampano! Mi estas ravita! Do, sinjorino <MI>Toffana, <D>konsiderante 
la situacion de la kompatindulinoj vendadis al ili ian akvon en flakono. 
La edzino gutis tiun akvon en la supon de sia edzo, li man<217>is <217>in, dankis al <173>i pro la zorgemo kaj fartis bonege. Verdire, post kelkaj horoj 
lin atakis nesatigebla soifego, kaj post unu tago la bela napolanino, 
man<217>iginta al sia edzo la supon, estis libera, kiel la printempa 
vento.

<196><+>Sed kion <173>i havas sur la kruro? <196> demandis Margarita, senlace prezentante sian manon al la gastoj 
devancantaj la lamantan sinjorinon <MI>Toffana,<D> <196> kaj kial tiu verda<216>o sur <173>ia kolo? <218>u velka kolo?

<196><+>Mi estas ravita, princo! <196> kriis Kerubjev kaj plu flustris al Margarita: <196> Belega kolo, sed en la malliberejo al <217>i okazis akcidento. Sur la kruro, re<217>ino, <173>i havas hispanan boteton, kaj la rubandon <173>i <219>irkaligis jen kial: kiam la provosoj eksciis, ke proksimume 
kvincent miselektitaj edzoj por <219>iam forlasis tiel Napolon kaj Palermon, ili koleri<217>is kaj strangolis sinjorinon <MI>Toffana <D>en la malliberejo.

<196><+>Kiom feli<219>a mi estas, ho nigra re<217>ino, ke mi havas la grandan honoron<N><193> <196> mona<200>ine flustris <MI>Toffana, <D>penante surgenui<217>i. La hispana boto <173>in malhelpis. Kerubjev kaj Behemoto <173>in subtenis kaj surpiedigis.

<196><+>Mi <217>ojas, <196> respondis al <173>i Margarita, samtempe prezentante la manon al novaj gastoj.

Nun de malsupre seninterrompe fontis la gastofluo. Margarita ne plu 
vidis, kio okazas en la pordistejo. Kvaza atomato <173>i prezentadis kaj mallevadis sian manon kaj me<200>anike nudigis la dentojn por esprimi stereotipan rideton. En 
la aero super la placeto nun zumis vo<219>bruo, el la de <173>i forlasitaj balsalonegoj mare adi<217>is muziko.

<196><+>Kaj tiu fore estas tedulino, <196> Kerubjev jam ne flustris sed parolis plenvo<219>e, sciante ke en la vo<219>bruo oni ne povas lin adi, <196> <173>i adoras balojn kaj <219>iam ser<219>as okazon plendi pri sia po<173>tuko.

Margarita trovis en la fluo de la venantaj gastoj tiun, pri kiu parolis 
Kerubjev. <194>i estis juna virino, proksimume dudekjara, tre belfigura, sed 
<173>iaj okuloj <173>ajnis maltrankvilaj kaj trudi<217>emaj.

<196><+>Kia po<173>tuko? <196> demandis Margarita.

<196><+><194>i estas komisiita al <219>ambristino, <196> klarigis Kerubjev, <196> kiu jam tridek jarojn metas sur <173>ian tablon po<173>tukon. Kiam <173>i veki<217>as, la tuko jam estas tie. <194>i jam bruligis <217>in en la forno kaj dronigis en la rivero, tamen nenio helpas.

<196><+>Kia po<173>tuko? <196> flustris Margarita prezentante kaj mallevante la manon.

<196><+>Po<173>tuketo kun blua randa<216>o. La afero okazis, kiam <173>i servis en kafejo. Foje la kafejestro vokis <173>in en la provizejon, kaj post na monatoj <173>i naskis knabon, forportis lin en la arbaron, <173>topis al li la bu<173>on per la tuketo kaj lin enterigis. Dum la ju<217>ado <173>i diris, ke <173>i ne povas nutri la infanon.

<196><+>Kaj kie estas la kafejestro? <196> demandis Margarita.

<196><+>Re<217>ino, <196> subite knaris de malsupre la kato, <196> permesu al mi vin demandi: kiel la afero koncernas la kafejestron? 
Ja li ne sufokis bebon en la arbaro!

Sen <219>esi rideti kaj balanci la dekstran manon, per la akraj ungoj 
Margarita pin<219>is Behemotan orelon kaj flustris al la kato:

<196> Se vi, kanajlo, ankorafoje permesos al vi enmiksi<217>i<N><193>

Behemoto iel nebale ekpepis kaj stertore diris:

<196><+>Re<217>ino<N><193> la orelo <173>veli<217>os<N><193> kial ni fu<173>u la balon per <173>velinta orelo?<N><193> Mi jure diris<N><193> el la jura vidpunkto<N><193> Mi silentas, silentas<N><193> Konsideru min ne kato sed fi<173>o, nur lasu la orelon!

Margarita ellasis la orelon; la trudi<217>emaj, mornaj okuloj jam estis anta <173>i.

<196><+>Mi estas feli<219>a, ho re<217>ino balmastrino, ke mi ricevis la inviton al la granda balo de 
la plenluno.

<196><+>Kaj mi, mi <217>ojas vin vidi, <196> respondis Margarita. <196> Mi tre <217>ojas. <218>u vi <173>atas <219>ampanon?

<196><+>Kion vi degnas fari, re<217>ino?! <196> despere sed senvo<219>e kriis Kerubjev al Margarita en la orelon, <196> tuj esti<217>os obstrukco!

<196><+>Mi <173>atas, <196> petege diris la virino, kaj subite <173>i komencis me<200>anike ripeti: <196> Frida, Frida, Frida! Mia nomo estas Frida, ho re<217>ino.

<196><+>Do, ebriigu vin hodia, Frida, kaj pensu pri nenio, <196> diris Margarita.

Frida etendis siajn brakojn al Margarita, sed Kerubjev kaj Behemoto 
tre lerte ilin kaptis kaj lasis la amason <173>in forporti.

Nun la gastoj venis de malsupre en densa amaso, kvaza sturmante la 
placeton sur kiu staris Margarita. La nudaj inaj korpoj pa<173>is inter frakvestitaj viroj. Sur Margaritan fluis la korpoj, 
la bronzkoloraj kaj la blankaj, la kafkoloraj kaj la tute nigraj. 
En la hararoj rufaj, nigraj, ka<173>tankoloraj, lane blondaj <196> sub la lumtorentoj ludis kaj dancis, dis<173>utis fajrerojn juvel<173>tonoj. <194>ajnis, ke iu aspergis la sturmantan kolonon de viroj je lumgutoj 
<196> de la brustoj radiis briliantaj butonoj. Nun Margarita <219>iusekunde sentis ies lipojn tu<173>i <173>ian genuon, <219>iusekunde <173>i etendis la manon antaen por la kiso, <173>ia viza<217>o rigidi<217>is en senmovan salutmaskon.

<196><+>Mi estas ravita, <196> unutone gurdis Kerubjev, <196> ni estas ravitaj, la re<217>ino estas ravita.

<196><+>La re<217>ino estas ravita, <196> malanta <173>ia dorso nazis Azazello.

<196><+>Ni ravitas, <196> blekadis la kato.

<196><+>Markizino, <196> murmuris Kerubjev, <196> venenis sian patron, du fratojn kaj fratinojn, pro la heredo! 
La re<217>ino estas ravita!! Sinjorino Minkina, a<200>, kiel loga! Iomete nervoza. Nu, ne estis ja bezono pu<173>i la ardigitan frizopin<219>ilon en la viza<217>on de la <219>ambristino! Kompreneblas, ke per tia traktado oni sin pikmurdigas. 
La re<217>ino estas ravita! Re<217>ino, sekundon da atento: imperiestro Rudolfo, magiisto kaj al<200>emiisto. Ankora unu al<200>emiisto, pendumita. Ah, fine <173>i venas! Kian eminentan bordelon <173>i tenis en Strasburgo! Ni estas ravitaj. Moskva tajlorino, ni 
<219>iuj tre <173>atas <173>in pro <173>ia verva fantazio; <173>i estris kudrejon kaj elpensis terure gajan trukon: <173>i borigis en la muro du rondajn truojn<193>

<196><+><218>u la klientinoj ne sciis tion? <196> demandis Margarita.

<196><+>Ili <219>iuj sciis pri tio, re<217>ino, <196> respondis Kerubjev. <196> Mi estas ravita. <218>i tiu dudekjara junulo ekde sia infan'a<217>o havis bizarajn fantaziojn, li estis revema kaj stranga. Lin 
amis fralino, kaj li <173>in vendis en bordelon<N><193>

De malsupre fluis rivero. Nenio indikis, ke iam <217>i havos finon. <190>ia fonto, la ega kameno, plu <217>in nutris. Tiel pasis unu horo kaj komenci<217>is dua. <218>i tiam Margarita rimarkis, ke <173>ia <219>eno estas pli peza ol antae. Anka pri <173>ia mano okazis io stranga. Nun anta ol <217>in levi <173>i ne povis ne grimaceti. La kuriozaj komentoj de Kerubjev <219>esis <173>in amuzi. La viza<217>oj mon<->gol'okulaj, egale kiel la viza<217>oj blankaj kaj nigraj, i<217>is seninteresaj, fojfoje nedistingeblaj en la ial tremstrie levi<217>anta aero. Akra doloro, kvaza nadlo, subite boris <173>ian dekstran brakon, kaj kunpreminte la dentojn <173>i metis la kubuton sur la soklon. Susuro, kvaza tiu de flugiloj 
sur muro, venis de malanta el la salonego, estis evidenta, ke tie 
dancas neimagebla amaso da gastoj, kaj <173>ajnis al Margarita ke e<219> la masiva marmora-mozaika-kristala planko de tiu salonego ritme 
pulsas.

Nun <173>in interesis nek Kajo Cezaro Kaligulo, nek Mesalina, <173>in interesis neniu el la re<217>oj, dukoj, kavaliroj, memmortigintoj, veneninstinoj, pendumitoj 
a parigistinoj, provosoj a kartotrompistoj, ekzekutistoj, denuncistoj, 
perfidintoj, frenezuloj, spionoj, mal<219>astigistoj. <218>iuj iliaj nomoj konfuzi<217>is en <173>ia kapo, la viza<217>oj knedi<217>is en unu solan grandegan platpanon, kaj nur la viza<217>o kadrita de vere fajrokolora barbo, la viza<217>o de Maljuta Skuratov, dolore fiksi<217>is en <173>ia memoro. <194>iaj gamboj malforti<217>is, <173>i sentis ilin fleksi<217>i, je <219>iu momento <173>i timis, ke tuj <173>i ekploros. Pleje suferigis <173>in la dekstra genuo, la kisata. <190>i <173>velis, <217>ia hato blui<217>is, malgra ke plurfoje la mano de Nata<173>a aperis anta la genuo kaj vi<173>is <217>in per spongo trempita en io aroma. Pasis preska tri horoj kiam 
Margarita <216>etis malsupren tute senesperan rigardon kaj <217>oje ektremetis: la fluo de la gastoj maldensi<217>is.

<196><+>La le<217>oj de la bala alveno estas <219>iam egalaj, re<217>ino, <196> flustris Kerubjev, <196> tuj la ondo mallevi<217>os. Mi <216>uras, ke ni suferas la lastajn minutojn. Jen aperis la grupo 
de Brokenaj festenuloj, ili <219>iam venas laste. Jes, estas ili. Du ebriaj vampiroj<N><193> <218>u <219>io? Ah, ne, jen ankora unu<N><193> Ne, du!

Sur la <173>tuparo venis la lastaj gastoj.

<196><+>Nu, tiu estas novulo, <196> diris Kerubjev, tra la monoklo rigardante unu el la venantoj, 
<196> ah, jes, jes. Foje Azazello lin vizitis kaj <219>e la konjako flustris al li konsilon, kiamaniere li sin malembarasu 
je homo kies malka<173>ojn li treege timis. Do, li ordonis al sia konato, homo de li 
dependa, <173>prucigi venenon sur la murojn de la kabineto.

<196><+>Kiu estas lia nomo? <196> demandis Margarita.

<196><+>Verdire, mi mem ankora <217>in ne scias, <196> respondis Kerubjev, <196> pri tio oni demandu Azazellon.

<196><+>Kaj kiu lin akompanas?

<196><+><190>uste tiu diligenta subulo. Mi estas ravita! <196> kriis Kerubjev al la du lastaj.

Sur la <173>tuparo estis neniu. Antazorge ili ankora iomete atendis. Tamen 
neniu plua venis el la kameno.

Post unu sekundo, sen kompreni kiel tio okazis, Margarita sin trovis 
en la sama basenejo kaj tie, tuj ekplorinte pro la doloro en la mano 
kaj en la genuo, <173>i sinkis sur la plankon. Sed Hella kaj Nata<173>a, <173>in konsolante, denove kondukis <173>in sub la sangan du<173>on, denove <173>in masa<217>is, kaj Margarita revivi<217>is.

<196><+>Ankora, ankora, re<217>ino <MI>Margot, <D><196> apena aperinte tuj ekflustris Kerubjev, <196> necesas flugi tra la salonoj, por ke la honorindaj gastoj ne 
sentu sin forlasitaj.

Denove <173>i flugis el la basenejo. Sur la podio trans la tulipbarilo, kie 
antae ludis la orkestro de la valsre<217>o, nun furiozis simia <216>azo. Grandega gorilo kun hirta vangobarbo kaj kun trumpeto en 
la mano, peze dancbalanci<217>ante direktis la muzikon. En unu vico sidis orangutanoj kaj blovis 
en brilantajn trumpetojn. Sur iliaj <173>ultroj, ludante harmonikon, kro<219>is sin gajaj <219>impanzoj. Du hamadriadoj kun preska leona kolhararo ludis du 
fortepianojn, kies sonoj tamen tute dronis en la bruego kaj hurlado 
kaj pumpumo de la saksofonoj, violonoj kaj tamburoj manipulataj de 
gibonoj, mandriloj kaj cerkopitekoj. Sur la spegula planko sennombraj 
paroj, kiuj <173>ajnis kunfandi<217>intaj, unusencume turni<217>ante kun eksterordinaraj lerto kaj precizo de la movoj, avancis 
en densa amaso, menacante forbalai <219>ion renkontatan. Vivaj satenflugilaj papilioj flirtis super la 
dancantoj hordoj, de la plafonoj pluvis floroj. <218>iun fojon, kiam estingi<217>is la elektra lumo, en la kapiteloj de la kolonoj heli<217>is miriadoj da lampiroj, kaj en la aero <173>vebis mar<219>aj vaglumoj.

Poste Margarita trovi<217>is anta grandioza baseno kadrita per kolonaro. Giganta nigra 
Neptuno elver<173>is el sia fakego lar<217>an rozkoloran <173>pruca<216>on. Ebriiga odoro de <219>ampano levi<217>is de la baseno. Tie regis sen<217>ena gajo. La sinjorinoj, ridante, demetis siajn <173>uojn, lasis la mansaketon al sia kavaliro a unu el la negroj 
kurantaj kun bantukoj en la mano, kaj kun <173>riko sin <216>etis kap'antae en la basenon. Supren <173>pruci<217>is <173>amkolonoj. La kristala fundo de la baseno helis per malsupra 
lumo, kiu traborante la vinan mason vidigis la ar<217>entokolorajn na<217>antajn korpojn. Resaltante el la baseno la banintoj estis tute 
ebriaj. La ridego sonoris sub la kolonoj kaj obtuze resonis kiel en 
publika banejo.

En la tuta pelmelo Margaritan frapis unu absolute ebria ina viza<217>o kun sensencaj tamen e<219> malgra la sensenseco petegaj okuloj, kaj rememori<217>is al <173>i unu vorto: <MI>Frida! <D>Antasentante kapturni<217>on pro la vina odoro, Margarita jam volis foriri, kiam la kato 
aran<217>is en la baseno trukon kiu <173>in retenis. Behemoto alisor<219>is ion <219>e la fakego de Neptuno, subite la ondanta <219>ampanmaso, akompanate de klakbruo kaj <173>u<173>ado, forsinkis el la baseno, kaj Neptuno komencis ver<173>egi sen<173>aman malhele flavan <173>pruca<216>on. La sinjorinoj ek<173>rikis kaj kun la krio:

<196><+>Konjako! <196> impetis for de la baseno malanta la kolonojn. Post kelkaj sekundoj 
la baseno estis plena, kaj la kato per triobla aersalto sin <216>etis en la pladantan konjakon. <190>i elrampis snufante, kun senforma, moli<217>inta kravato, perdinte la orizon de la lipharoj kaj la binoklon. 
La ekzemplon de Behemoto kura<217>is sekvi nur la in<217>enia tajlorino kun sia kavaliro, nekonata juna mulato. Amba 
saltis en la konjakon, sed <219>i tiam Kerubjev prenis Margaritan je la brako kaj ili forlasis 
la banantojn.

Al Margarita <173>ajnis, ke preterflugante <173>i vidas montojn da ostroj en grandegaj <173>tonaj lagoj. Poste <173>i flugis super vitra planko, sub <217>i brulegis inferaj fornoj, inter ili hastis blankaj diablaj kuiristoj. 
Poste, en alia loko, jam dounkonscie, <173>i vidis malhelajn kelojn, kie brulis lumiloj, junaj servistinoj 
surtabligis viandon <173>u<173>antan sur ardaj karboj, kaj kie oni trinkis je <173>ia sano el grandaj pokaloj. Poste <173>i vidis blankajn ursojn ludi harmonikon kaj danci la <MI>kamarinskaja<D>n 
sur podio. Artifikiston salamandro, kiu ne forbrulis en la kameno 
<193> La duan fojon <173>i sentis sin forkonsumita.

<196><+>La lasta apero, <196> zorgoplene flustris al <173>i Kerubjev, <196> kaj ni estos liberaj.

Akompanate de Kerubjev <173>i denove estis en la balsalonego, sed nun oni ne dancis <219>i tie, la nenombreblaj gastoj en amaso interpremis sin inter 
la kolonoj, lasante libera la centron de la salonego. Margarita ne 
rimarkis, kiu helpis <173>in suriri la podion, alti<217>intan meze de la libera spaco. Kiam <173>i sur <217>in ekpa<173>is, kun miro <173>i adis horlo<217>on sonigi la noktomezon, kiu <173>ajnis al <173>i jam anata longe pasinta. Je la lasta bato de la nevidebla 
horlo<217>o granda silento falis sur la gastojn. Tiam Margarita denove 
vidis Volandon. Li iris <219>irkaite de Abadono, Azazello kaj kelkaj viroj similaj al Abadono, 
nigraj kaj junaj. Nun <173>i rimarkis, ke vid-al-vide de <173>ia podio estis pretigita alia, por Voland. Sed li <217>in ne uzis. Margarita miris, ke <219>e sia granda elpa<173>o en la balo li surhavis tion saman, kio estis sur li en la dormo<219>ambro. La sama malpura flikita nokto<219>emizo pendis sur liaj <173>ultroj, la piedoj estis en la samaj fortretitaj pantofloj. Li 
kunhavis spadon, sed tiun nudan spadon li uzis kiel promenbastonon, 
sur <217>i li sin apogis. Lametante, Voland venis al la podio, tie anta 
li tuj aperis Azazello portante pladon, kaj sur la plado Margarita 
vidis detran<219>itan homan kapon kies antaaj dentoj estis forbatitaj. Plu regis 
la absoluta silento, nur unu fojon interrompita per venanta de fore, 
tute malkonvena sonoro, kian oni kutime adigas per pordosonorilo.

<196><+>Mi<200>aelo Aleksandrovi<219>, <196> nelate diris Voland al la kapo; la palpebroj de la mortigito 
levi<217>is, kaj Margarita ekskui<217>is vidante sub ili vivajn okulojn plenajn je penso kaj sufero. 
<196> <218>io reali<217>is, <219>u? <196> demandis Voland rigardante en la okulojn de la kapo, <196> la kapon fortran<219>is virino, la kunsido ne okazis kaj mi okupas vian lo<217>ejon. Tio estas fakto. Kaj la fakto estas la plej obstina afero 
en la mondo. Tamen nun, plie ol <219>i tiu jam okazinta fakto, nin interesas la pluo. Vi <219>iam fervore predikis la teorion, ke post la fortran<219>o de la kapo disde la trunko <219>esas la vivo en la homo, li i<217>as cindro kaj eniras la neeston. Mi havas la plezuron deklari 
al vi anta miaj gastoj, kiuj verdire estas pruvo pri alia teorio, 
ke via teorio estas solida kaj sprita. Cetere, iu ajn teorio valoras 
la aliajn. Inter ili estas anka la jena, ke al <219>iu estos la lia kredo. Do, tiel estu! Vi foriras en la neeston, 
kaj por mi estos <217>uo, trinki je la estado el la kaliko je kiu vi transformi<217>as. <196> Voland levis la spadon. Tuj la tegumentoj de la kapo malheli<217>is kaj <173>rumpis, poste dispeci<217>is kaj forfalis, la okuloj malaperis, kaj balda Margarita vidis 
sur la plato flavetan kranion sur ora piedo, kun smeraldaj okuloj 
kaj perla dentaro. <190>ia kovrilo malfermi<217>is je <219>arniro.

<196><+>Tuj, <MI>messire, <D><196> diris Kerubjev rimarkinte demandan rigardon de Voland, <196> tuj li staros anta vi. En tiu tomba silento mi adas knari 
liajn lakledajn <173>uojn kaj tinti la pokalon, kiun li metis sur la tablon, la lastan 
fojon en <219>i tiu vivo trinkinte <219>ampanon. Jes, jen li venas.

Pa<173>ante al Voland, la salonegon envenis nova gasto. Lia aspekto 
estis tute simila al tiu de la multnombraj ceteraj virgastoj, krom 
pri unu afero: la veninto, tute senmetafore, <173>anceli<217>adis pro ekscito, tion oni vidis e<219> de malproksime. Sur liaj vangoj flamis ru<217>aj makuloj, la malfiksa rigardo de liaj okuloj vagis tra la salonego. 
La gasto estis perpleksega, tio estis tute natura: <219>io lin konsternis, kaj precipe, sen dubo, la balkostumo de Voland.

Tamen akcepton la gasto ricevis plej favoran.

<196> Ah, karega barono <MI>von Meigel, <D><196> afable ridetante alparolis Voland la duonstuporan gaston, <196> mi estas feli<219>a prezenti al vi, <196> Voland turnis sin al la <219>eestantoj, <196> la honorindan baronon <MI>von Meigel, <D>funkciiston de la Spektaklokomisiono. 
Lia ofico estas konatigi al la alilandanoj la vidinda<216>ojn de la urbo.

<218>i tiam Margarita rigidi<217>is, <219>ar subite <173>i rekonis tiun <MI>von Meigel. <D>Plurfoje <173>i vidis lin en la teatroj kaj restoracioj de Moskvo. <174>Ba,<175> <173>i pensis, <174><219>u anka li estus mortinta?<175> Sed la afero tuj klari<217>is.

<196><+>La kara barono, <196> plu parolis Voland <217>oje ridetante, <196> estis tiom komplezema, ke apena eksciinte pri mia veno en Moskvon 
li tuj telefonis al mi por proponi siajn profesiajn servojn, tio estas, 
<219>i<219>eronadon. Memkomprene, mi estis feli<219>a lin inviti <219>e min.

Je tiu momento Margarita vidis Azazellon transdoni la pladon kun la 
kranio al Kerubjev.

<196><+>Interalie, barono, <196> subite Voland intime mallatigis la vo<219>on, <196> disvasti<217>is famo pri via eksterordinara scivolo. Onidire <217>i, kombinite kun via ne malpli rimarkinda parolemo, komencis 
altiri <217>eneralan atenton. E<219> pli ol tio, malicaj langoj jam lan<219>is la vortojn: denuncisto kaj spiono. Ankora plie, estas konjekto, 
ke tio kondukos vin al mal<217>oja fino anta ol pasos unu monato. Nu, por evitigi al vi la 
angoran atendon mi decidis vin helpi, profitante la cirkonstancon, 
ke vi invitigis vin <219>i tien <217>uste por subrigardi kaj subaskulti kiom eble plej multe.

La barono i<217>is pli pala ol Abadono, kiu nature estis malnormale palega, poste 
okazis io stranga. Subite Abadono trovi<217>is anta la barono kaj por unu sekundo demetis siajn okulvitrojn. 
Je la sama momento io ekbrilis en la mano de Azazello, io nelate 
krakis, kiel manplata kunfrapo, la barono klini<217>is malantaen, skarlata sango <173>prucis el lia brusto kaj fluis sur lian amelitan <219>emizon kaj ve<173>ton. Kerubjev metis la kalikon sub la <173>pruca<216>on kaj transdonis <217>in plenigita al Voland. La senviva korpo de la barono jam ku<173>is sur la planko.

<196> Mi trinkas je via sano, gesinjoroj, <196> nelate diris Voland kaj, levinte la kalikon, <217>in tu<173>is per la lipoj.

Tiam okazis metamorfozo. Malaperis la flikita nokto<219>emizo kaj la fortretitaj pantofloj. Nun Voland surhavis nigran 
<200>lamidon kaj <173>talan spadon <219>e la kokso. Li rapide proksimi<217>is al Margarita, prezentis al <173>i la kalikon kaj ordone diris:

<196><+>Trinku!

Margarita sentis kapturnon, <173>i <173>anceli<217>is, sed la kaliko jam estis <219>e <173>iaj lipoj, kaj ies vo<219>oj <196> kies, <173>i jam ne komprenis <196> flustris en amba <173>iajn orelojn:

<196><+>Ne timu, re<217>ino<N><193> Ne timu, la sango jam antalonge forsorbi<217>is en la teron. Kaj tie, kien <217>i ver<173>i<217>is, jam kreskas vinberaj grapoloj.

Margarita, sen malfermi la okulojn, faris unu gluton, dol<219>a fluo kuris tra <173>iaj vejnoj, en <173>iaj oreloj esti<217>is sonoro. <194>ajnis, ke ie surdige kokerikas virkokoj, ke ie estas ludata mar<173>o. La amaso de la gastoj perdis sian formon. La frakuloj kaj 
la virinoj disfalis en polvon. Anta <173>iaj okuloj putrado etendi<217>is sur la salonego, tomba odoro de kripto fluis en la aero. La 
kolonoj diseri<217>is, estingi<217>is la lumoj, <219>io <173>rumpis, restis neniaj fontanoj, tulipoj, kamelioj. Simple estis 
tio, kio estis <196> la modesta salono de la juvelistvidvino, kien el malfermetita 
pordo falis lumstrio. Tra tiu malfermetita pordo pa<173>is Margarita.

@CHAPITRO = <218>apitro 24

@CHAPTER TITLE = La majstro retrovita

En la dormo<219>ambro de Voland <219>io estis same kiel anta la balo. Voland en sia <219>emizo sidis sur la lito, tamen Hella ne plu frotis lian genuon; 
sur la tablo kie antae oni ludis <173>akon, <173>i estis aran<217>anta noktoman<217>on. Demetinte sian frakon, Kerubjev kaj Azazello sidis <219>e la tablo, kaj apud ili, nature, sin lokis la kato, kiu plu 
malvolis forlasi sian kravaton, kvankam <219>i tiu jam i<217>is perfekta malpura <219>ifona<219>o. <194>anceli<217>ante Margarita venis al la tablo kaj kontra <217>i sin apogis. Kiel antae, Voland faris signon ke <173>i proksimi<217>u kaj sidu apude.

<196><+>Nu, oni vin tute ellacigis, <219>u? <196> demandis Voland.

<196><+>Ho ne, <MI>messire<D>, <196> respondis Margarita, sed apena adeble.

<196><+><MI>Noblesse oblige<D>, <196> rimarkis la kato kaj ver<173>is al <173>i en ru<217>vinan glason kristale klaran likvon.

<196><+><218>u tio estas vodko? <196> <173>i demandis per malforta vo<219>o.

Pro ofendi<217>o la kato saltetis sur sia se<217>o.

<196><+>Kion vi diras, re<217>ino? <196> li stertoris, <196> <219>u mi adacus ver<173>i al damo vodkon? <190>i estas pura alkoholo!

Margarita ridetis kaj provis for<173>ovi la vinglason.

<196><+>Trinku sen timo, <196> diris Voland, kaj <173>i tuj prenis la glason en la manon. <196> Hella, vin sidigu, <196> li ordonis kaj klarigis al Margarita: <196> La plenluna nokto estas nokto festa, kaj mi man<217>as en la intima kompanio de miaj konfidenculoj kaj servistoj. 
Do, kiel vi vin sentas? Kiel pasis tiu laciga balo?

<196><+>Mireginde! <196> ekbabilis Kerubjev, <196> <219>iu estas ravita, enami<217>inta, frakasita, kiom da takto, kiom da lerto, logo, <219>armo!

Voland silente levis sian glason kaj tintigis <217>in kontra tiu de Margarita. <194>i obeeme eltrinkis kun la penso ke pro la alkoholo tuj venos 
<173>ia fino. Tamen okazis nenio malbona. Viva varmo disfluis en <173>ia ventro, io mole pu<173>is <173>in sur la nukon, <173>i sentis siajn fortojn reveni, kvaza <173>i veki<217>us post longa refre<173>iga dormo, kaj krome, <173>i eksentis lupan malsategon. Kiam <173>i rememoris, ke <173>i nenion man<217>is de la hieraa mateno, <217>i i<217>is e<219> pli akra. <194>i komencis avide gluti kaviaron.

Behemoto fortran<219>is pecon da ananaso, <217>in sur<173>utetis per salo kaj pipro, <217>in man<217>is kaj tiel brave renversis duan glaseton da alkoholo, ke <219>iuj apladis.

Post ke anka Margarita malplenigis sian duan glason, pli hele ekbrulis 
la kandeloj en la kandelabroj, kaj pli vigla i<217>is la fajro en la kameno. Margarita sentis nenian ebrion. Enigante 
siajn blankajn dentojn en la viandon, <173>i <217>uegis la el <217>i fluantan sukon kaj samtempe observis Behemoton <173>miri ostron per mustardo.

<196><+>Vi ankora metu sur <219>i <219>ion kelkajn vinberojn, <196> mallate diris Hella, per la kubuto pu<173>etante la katon en ties flankon.

<196><+>Bonvolu ne instrui al mi la vivon, <196> respondis Behemoto, <196> mi mem havas sufi<219>an sperton pri festenado, jes, tute sufi<219>an!

<196><+>A<200>, kiel agrablas noktoman<217>i <217>uste tiel, <219>e la kamenfajro, tute simple, <196> kraketis Kerubjev, <196> en intima rondo<N><193>

<196><+>Ne, Fagoto, <196> oponis la kato, <196> anka la balo havas siajn <219>armon kaj grandiozon.

<196><+><190>i havas nek <219>armon nek grandiozon, krome, tiuj idiotaj ursoj, kaj anka la 
tigroj <219>e la ver<173>tablo per sia blekado min preska migrenigis, <196> diris Voland.

<196><+>Jes, <MI>messire<D>, <196> diris la kato, <196> se vi opinias, ke al <217>i mankas grandiozo, mi tuj obeeme ali<217>os al tiu opinio.

<196><+>Vin gardu! <196> respondis Voland.

<196><+>Mi nur <173>ercis, <196> humile diris la kato, <196> kaj koncerne la tigrojn, mi ilin rostigos.

<196><+>Tigra<216>o ne estas man<217>ebla, <196> diris Hella.

<196><+><218>u tiel vi opinias? Tiam bonvolu askulti, <196> replikis la kato, kaj kun plezure duonfermitaj okuloj Behemoto 
rakontis pri tio, kiel foje <217>i dum dek na tagoj vagadis en dezerto, sin nutrante nur per 
la viando de tigro de <217>i mortigita. La kurioza rakonto interesis <219>iujn, kaj kiam la kato <217>in finis, <219>iuj <200>ore ekkriis:

<196><+>Blago!

<196><+>La plej interesa en tiu blago estas tio, <196> diris Voland, <196> ke <217>i estas mensoga de la unua <217>is la lasta vorto.

<196><+><218>u tiel? Mensoga? <196> ekkriis la kato, kaj <219>iuj pensis ke <217>i tuj ekprotestos, sed anstatae Behemoto nur diris mallate: 
<196> Inter ni ju<217>os la Historio.

<196><+>Diru, <196> plivigli<217>inte post la vodko Margarita sin turnis al Azazello, <196> <219>u vi lin pafmortigis, la eksbaronon?

<196><+>Nature, <196> respondis Azazello, <196> kiel eblus lin ne pafmortigi? Li estis pafmortigenda.

<196><+>Mi tiel eksciti<217>is! <196> ekkriis Margarita, <196> tio okazis tiom neatendite.

<196><+>En tio estis nenio neatendita, <196> ob<216>etis Azazello, sed Kerubjev komencis <217>emadi kaj lamentadi:

<196><+>Kiel do oni ne eksciti<217>u? Mi mem sentis miajn genuojn tremi! Paf! Ek! La barono pum!

<196><+>Nemulte mankis ke mi havu atakon de histerio, <196> aldonis la kato, lekante kaviaron disde la kulero.

<196><+>Jen kion mi ne povas kompreni, <196> diris Margarita, kaj oraj brileroj de la kristaloj dancis en 
<173>iaj okuloj, <196> <219>u eblas ke ekstere oni ne adis la muzikon kaj la tutan bruegon 
de la balo?

<196><+>Certe oni nenion adis, re<217>ino, <196> respondis Kerubjev, <196> la aferon endas aran<217>i tiel, ke oni ne adu. Tion endas plej zorge aran<217>i.

<196><+>Jes, kompreneble<N><193> <219>ar fakte tie ja estis la viro sur la <173>tuparplaceto<N><193> kiam mi venis kun Azazello<N><193> kaj la alia, <219>e la enirejo<N><193> al mi <173>ajnas, ke li observis vian apartamenton.

<196><+>Prave, prave! <196> kriis Kerubjev, <196> prave, kara Margarita Nikolavna! Vi firmigas mian suspekton. 
Jes, li observis la apartamenton. Unue li <173>ajnis al mi distri<217>ema privata docento a enami<217>into langvoranta sur la <173>tuparo, sed ne, ne! Io su<219>is mian koron! A<200>! li observis la lo<217>ejon! Kaj anka la alia, <219>e la enirejo! Kaj anka tiu de sub la arko, egale!

<196><+>Nun interese, <219>u oni povus veni por vin aresti? <196> demandis Margarita.

<196><+>Nepre oni venos, <219>arma re<217>ino, nepre! <196> respondis Kerubjev, <196> mi antasentas ke oni venos, ne tuj, kompreneble, sed siatempe 
oni nepre venos. Tamen mi opinias, ke estos nenio interesa.

<196><+>A<200>, kiel mi eksciti<217>is, kiam tiu barono falis, <196> ripetis Margarita, evidente plu imprestite de la murdo, la unua 
kiun <173>i vidis en sia vivo. <196> Certe, vi bone celpafas, <219>u?

<196><+>Konvene, <196> diris Azazello.

<196><+>Je kiom da pa<173>oj? <196> ne tute klare demandis Margarita.

<196><+>Tio dependas de la celo, <196> prudente rimarkigis Azazello, <196> unu afero estas trafi la fenesrovitrojn de kritikisto Latunskij, 
kaj io tute alia estas trapafi lian koron.

<196><+>La koron! <196> ekkriis Margarita, ial metante la manon sur la sian, <196> la koron! <196> <173>i ripetis obtuze.

<196><+>Kio estas tiu Latunskij? <196> demandis Voland ekzamenante Margaritan per la duonfermitaj okuloj.

Azazello, Kerubjev kaj Behemoto diskrete mallevis sian rigardon, Margarita 
ru<217>i<217>is kaj respondis:

<196><+>Estas tia kritikisto. Hodia vespere mi disfrakasis lian lo<217>ejon.

<196><+><218>u? Kial?

<196><+>Li, <MI>messire<D>, li pereigis majstron, <196> klarigis Margarita.

<196><+>Sed kial vin mem vi klopodigis? <196> demandis Voland.

<196><+>Permesu al mi, <MI>messire<D>, <196> <217>oje ekkriis la kato saltante sur sia se<217>o.

<196><+>Sidu, <196> grumblis Azazello sin levante, <196> tuj mi mem tien veturos<N><193>

<196><+>Ne! <196> ekkriis Margarita, <196> ne, mi vin petegas, <MI>messire<D>, tion oni ne faru.

<196><+>La via pla<219>o, la via pla<219>o, <196> respondis Voland, kaj Azazello residi<217>is.

<196><+>Do, kie ni haltis, karega re<217>ino <MI>Margot? <D><196> diris Kerubjev, <196> ah jes, la koro<N><193> Li trafas la koron, <196> Kerubjev etendis sian longan fingron direkte al Azazello, <196> la elekto, en ajnan atrion a en ajnan el la ventrikloj.

Margarita ne tuj komprenis, kaj kompreninte <173>i mirigite ekkriis:

<196><+>Sed ili ja ne estas videblaj!

<196><+>Karulino, <196> tinteta<219>is Kerubjev, <196> <217>uste tio ja estas la malfacila<216>o, ke nevideblaj! Tio ja estas la tuta interesa<216>o! Videblan objekton <219>iu povas trafi!

Kerubjev malfermis tirkeston de la tablo, prenis tie piksepon kaj 
prezentis <217>in al Margarita, petante ke <173>i per sia ungo marku unu el la pikiloj. <194>i markis tiun de la supra dekstra angulo. Hella <173>ovis la karton sub la kusenon kaj kriis:

<196><+>Prete!

Azazello, kiu sidis turninte la dorson al la kuseno, prenis el la 
po<173>o de sia frakpantalono nigran atomatan pistolon, metis <217>ian tubon sur la <173>ultron kaj, sen turni sin al la lito, li pafis kazante gajan 
ektimon en Margarita. Oni retiris la karton el sub la trapafita kuseno; 
la pikilo, kiun markis Margarita, estis trafita.

<196><+>Mi ne dezirus trovi<217>i sur via vojo, kiam vi havas pistolon en la mano, <196> diris Margarita, kokete rigardetante Azazellon. <194>in fascinis la homoj kapablaj fari ion unuaklase.

<196><+>Karega re<217>ino, <196> plu pepadis Kerubjev, <196> al neniu mi rekomendas trovi<217>i sur lia vojo, e<219> se li ne havas pistolon en la mano! Je mia honorvorto de eksa 
kapelestro kaj <219>efkantisto, neniu gratulus tian trovi<217>unton.

La kato, kiu sidis malserena dum la pafoprovo, subite deklaris:

<196><+>Mi min devontigas rompi la rekordon pri la piksepo.

Azazello responde nur gralis ion, sed la kato obstinis, <217>i postulis ne unu sed du revolverojn. Azazello eligis duan pistolon 
el la glutea po<173>o de sia pantalono, kaj kune kun la unua, malestime tordante 
la bu<173>on, prezentis al la fanfaronulo. Oni markis du pikilojn sur la 
sepo. Turninte sian dorson al la kuseno, la kato longe celis. Margarita 
sidis <173>topinte la orelojn per la fingroj kaj rigardis la strigon, kiu 
dormetis sur la kamenbreto. La kato pafis el amba pistoloj, post 
kio tuj ek<173>rikis Hella, la strigo mortigite falis de la kameno kaj la horlo<217>o haltis disrompite. Hella, unu el kies manoj sangis, hurlante 
enigis siajn ungojn en la hararon de la kato, tiu responde kro<219>i<217>is al la <173>ia, kaj amba, bule interplektite, ruli<217>is sur la planko. Unu vinglaso falis de la tablo kaj frakasi<217>is.

<196><+>Forprenu de mi tiun rabii<217>intan diablinon! <196> hurladis la kato sin defendante kontra Hella, kiu rajde sur 
<217>in sidi<217>is. Oni disigis la batalantojn, Kerubjev blovis sur la trapafitan 
fingron de Hella, kaj <217>i tuj sani<217>is.

<196><+>Ja mi ne povas celpafi, kiam apude oni fu<173>ige parolas! <196> kriadis Behemoto penante reloki grandegan vilon for<173>iritan de <217>ia dorso.

<196><+>Mi vetas, <196> ridetante diris Voland al Margarita, <196> ke tion <217>i faris intence. Behemoto estas paflertulo.

Por signi sian repacigon, Hella kaj la kato interkisis. Oni reprenis 
la karton el sub la kuseno kaj <217>in ekzamenis. Neniu pikilo, krom la truita de Azazello, estis 
trafita.

<196><+>Tio ne estas ebla, <196> asertis la kato rigardante tra la karto la lumon de la kandelabro.

La gaja noktoman<217>o pluis. La kandeloj gutetis en la kandelingoj, la kameno elver<173>is en la <219>ambron sekajn, bonodorajn varmoondojn. Sati<217>inte, Margarita sidis beata, <173>i rigardis la grizviolajn ringojn <173>vebi de la cigaro de Azazello al la kameno, kie la kato kaptis 
ilin per la pinto de spado. <194>i nenien deziris foriri, kvankam la <173>ia kalkulo jam estis malfrue. Konsidere <219>ion okazintan, estis proksimume la sesa matene. Profitante pazon, 
<173>i turnis sin al Voland kaj hezite diris:

<196><+><194>ajnas, ke mi devas iri<N><193> Malfruas.

<196><+>Kial hasti? <196> demandis Voland <217>entile sed sekete. La ceteraj silentis <173>ajnigante sin absorbitaj pri la cigaraj fumrondoj.

<196><+>Jes, mi devas iri, <196> konfuzite pro <219>io <219>i diris Margarita kaj rigardis <219>irkaen, kvaza ser<219>ante mantelon a balsurtuton. Subite <173>ia nudeco komencis <173>in <217>eni. Silente Voland prenis el la lito sian grasan trivitan noktosurtuton 
kaj Kerubjev <217>in <216>etis sur <173>iajn <173>ultrojn.

<196><+>Mi dankas al vi, <MI>messire<D>, <196> apena adeble diris Margarita kaj demande ekrigardis Volandon. 
Tiu respondis al <173>i per <217>entila kaj indiferenta rideto. Nigra malgajego ekpremis la koron 
de Margarita. <194>i sin sentis trompita. Evidente, neniu intencas rekompenci <173>in pro <219>io kion <173>i faris dum la balo, same kiel neniu <173>in retenas. Krome, <173>i klare konsciis, ke <173>i ne havas kien iri de <219>i tie. La preterfluginta ideo, ke <173>i devos reveni en la palaceton, kazis en <173>i internan eksplodon de malespero. <218>u <173>i mem petu, kiel Azazello tente konsilis al <173>i en la Aleksandra <217>ardeno? <174>Ne, por nenio ajn<175> <196> <173>i diris al si mem.

<196><+><218>ion bonan, <MI>messire<D>, <196> <173>i diris vo<219>e kaj pensis: <174>For, iel ajn for de <219>i tie, ekstere mi iros al la rivero kaj min dronigos<175>.

<196><+>Nun sidi<217>u, <196> subite ordonis Voland. La viza<217>o de Margarita <173>an<217>is la koloron kaj <173>i sin sidigis. <196> <218>u adiaonte vi deziras diri ion?

<196><+>Ne, nenion, <MI>messire<D>, <196> fiere respondis Margarita, <196> krom tion, ke se vi ankora min bezonos, mi pretas volonte plenumi 
<219>ion deziratan. Mi neniom laci<217>is kaj la balo min tre amuzis. Tiom, ke se <217>i ankora darus, mi volonte prezentus mian genuon al la kisoj 
de miloj da pendumiluloj kaj murdistoj, <196> <173>i vidis Volandon kvaza tra vualo, <173>iaj okuloj plenis je larmoj.

<196><+><190>uste! Vi absolute pravas! <196> kriis Voland per resonanta kaj timiga vo<219>o, <196> tiele!

<196><+>Tiele! <196> e<200>is la sekvantaro de Voland.

<196><+>Ni provis vin, <196> darigis Voland, <196> neniam ion petu! Neniam kaj nenion, precipe de tiuj, kiuj estas 
pli fortaj ol vi. Oni mem proponos kaj oni mem <219>ion donos! Sidigu vin, fiera virino! <196> Voland for<173>iris la pezan noktosurtuton de Margarita kaj denove <173>i retrovi<217>is sidanta apud li sur la lito. <196> Do, <MI>Margot<D>, <196> darigis Voland mildigante sian vo<219>on, <196> kion vi deziras pro tio, ke hodia vi estis <219>e mi la mastrino? Kion vi deziras pro tio, ke vi partoprenis 
la balon nuda? Je kiom vi taksas vian genuon? Kian dama<217>on faris al vi miaj gastoj, kiujn vi <216>us nomis pendumiluloj? Diru! Kaj nun diru sen <217>eno, <219>ar mi mem proponas.

La koro de Margarita ekbatis, <173>i profunde ekspiris kaj komencis pripensi ion.

<196><+>Nu, ek, kura<217>on! <196> instigis <173>in Voland, <196> veku vian fantazion, <217>in spronu! Jam pro la nura <219>eesto dum la murdo de tiu perfekta kanajlo barono oni meritas 
rekompencon, precipe se oni estas virino. Do?

Al Margarita ekmankis spiro, <173>i jam estis eldironta la intimajn kaj en la animo preparitajn 
vortojn, kiam subite <173>i pali<217>is, malfermis la bu<173>on kaj rondigis la okulojn. <174>Frida! Frida! Frida!<175> kriis en <173>iajn orelojn ies obseda, peteganta vo<219>o, <174>Mia nomo estas Frida!<175>. Margarita, stumblante sur la vortoj, ekparolis:

<196><+>Do, <219>u mi rajtas, sekve, peti pri unu afero?

<196><+>Postuli, postuli, mia <MI>donna<D>, <196> kompreneme ridetante diris Voland, <196> vi rajtas postuli unu aferon!

A<200>, kiel lerte kaj klare Voland emfazis, ripetante <173>iajn proprajn vortojn, tiun <MI>unu aferon!

Ankorafoje Margarita ekspiris kaj diris:

<196><+>Mi volas, ke oni <219>esu prezenti al Frida la tukon, per kiu <173>i sufokis sian infanon.

La kato levis la okulojn al la <219>ielo kaj brue ekspiris, tamen sen ion diri: evidente, <217>i ankora memoris pri sia pin<219>ita orelo.

<196><+>Konsidere tion, <196> rikanetante diris Voland, <196> ke suba<219>eto fare de tiu stultulino Frida estas, memkomprene, nepre ekskludenda 
<196> <219>ar tio ja estus malakordigebla kun via re<217>ina digno <196> mi e<219> ne scias, kion mi faru. Restas al mi jeno: min provizi je <219>ifonoj kaj <173>topi per ili <219>iujn truojn en mia dormo<219>ambro!

<196><+>Pri kio vi parolas, <MI>messire? <196> <D>miris Margarita, adinte tiujn, efektive nekompreneblajn, 
vortojn.

<196><+>Mi tute konsentas kun vi, <MI>messire<D>, <196> enmiksi<217>is Behemoto, <196> <217>uste per <219>ifonoj! <196> kaj incitite la kato frapis la tablon per la piedo.

<196><+>Pri la kompatemo mi parolas, <196> klarigis siajn vortojn Voland sen malkro<219>i disde Margarita la rigardon de sia fajra okulo. Fojfoje tute 
neatendite kaj perfide <217>i penetras tra plej mallar<217>aj fendoj. Tial mi parolas pri <219>ifonoj.

<196><+>Kaj mi, anka mi parolas pri tio sama! <196> ekkriis la kato, antagarde klinante sin for de Margarita kaj 
<173>irmante siajn pintajn orelojn per la piedoj makulitaj je la roza 
krema<216>o.

<196><+>Iru for, <196> diris Voland al la kato.

<196><+>Mi kafon ankora ne trinkis, <196> tiu respondis, <196> kiel mi foriru? <218>u vere, <MI>messire<D>, en festa nokto oni dividos la festenanojn 
en du kvalitojn? La unuj estus de unua, kaj la aliaj, la la esprimo 
de tiu avarula<219>o bufedisto, de dua fre<173>grado?

<196><+>Silentu, <196> ordonis Voland al la kato kaj, turninte sin al Margarita, li 
demandis: <196> Evidente, vi estas eksterordinare bonkora homo, <219>u? Ege morala, <219>u?

<196><+>Ne, <196> energie protestis Margarita, <196> mi scias, ke kun vi oni povas paroli nur malka<173>e, do malka<173>e mi diru: mi estas vanta homo. Mi petis por Frida nur tial, 
ke mi senprudente donis al <173>i firman esperon. <194>i atendas, <MI>messire<D>, <173>i kredas je mia povo. Kaj se <173>i trompi<217>os, mia situacio estos terura. Dum la tuta vivo mi ne havos trankvilon. 
Nun tio estas fakto! Iel <217>i okazis.

<196><+>Ah, <196> diris Voland, <196> tio estas komprenebla.

<196><+>Do, <219>u vi faros tion? <196> mallate demandis Margarita.

<196><+>Certe ne, <196> respondis Voland. <196> Vidu, kara re<217>ino, tie estas simpla miskompreno. <218>iu administrofako zorgu pri siaj aferoj. Mi ne kontestas, ke 
niaj ebloj estas konsiderindaj, multe pli grandaj ol opinias iuj, 
ne tre sagacaj, homoj<N><193>

<196><+>Ho jes, multe pli grandaj, <196> ne sukcesis sin deteni la kato, evidente fiera pri tiuj ebloj.

<196><+>Silentu, la diablo vin prenu! <196> diris Voland kaj darigis returninte sin al Margarita: <196> Tamen kial mi faru tion, kio koncernas alian, kiel mi <217>in nomis, administrofakon? Do, mi tion ne faros, vi mem faru.

<196><+>Sed per mi, <219>u tio plenumi<217>os?

Azazello ironie <216>etis sur <173>in oblikvan rigardon de sia misa okulo, apena rimarkeble skuetis 
la rufan kapon kaj snufis.

<196><+>Faru do, jen turmento, <196> tedite grumblis Voland kaj, turninte sian globuson li komencis 
ekzameni sur <217>i ian detalon, ver<173>ajne kondukante anka alian aferon dum la interparolo kun Margarita.

<196><+>Do, <MI>Frida <D><193> <196> sufloris Kerubjev.

<196><+>Frida! <196> orelbore kriis Margarita.

La pordo impete malfermi<217>is kaj la hirta, nuda, sed ne plu ebria virino tranc'okula enkuris 
en la <219>ambron, etendis siajn manojn al Margarita, kaj <219>i tiu majeste diris:

<196><+>Vi estas pardonita. Oni ne plu alportos la tukon.

Adi<217>is ekhurlo de Frida, <173>i falis viza<217>-al-tere anta Margarita kruce dis<216>etinte la brakojn. Voland mansvingis kaj Frida malaperis.

<196><+>Mi dankas al vi, adia, <196> diris Margarita kaj sin levis.

<196><+>Nu, Behemoto, <196> ekparolis Voland, <196> ni ne tiru profiton el la ago de nepraktikema homo en la festa 
nokto. <196> Li sin turnis al Margarita: <196> Do, tion ni ne kalkulu, ja mi faris nenion. Kion por vi mem 
vi deziras?

Esti<217>is silento. <190>in interrompis Kerubjev, kiu flustris al Margarita:

<196><+>Mia diamanta <MI>donna<D>, mi konsilas al vi esti <219>i foje pli prudenta! La fortuno ja povas ne plu prezenti<217>i!

<196><+>Mi volas ke tuj, nunsekunde, oni rehavigu al mi mian amdonanton, 
la majstron, <196> diris Margarita, kaj <173>ia viza<217>o spasmi<217>is.

Ventpu<173>o penetris en la <219>ambron, ku<173>igante la flamon de la kandeloj, la peza fenestra kurteno <173>ovi<217>is flanken, la fenestro lar<217>e malfermi<217>is kaj en la fora alto vidi<217>is la plena, noktomeza kaj neniel matena, luno. De la fenestrobreto 
sur la plankon sterni<217>is verdeta noktoluma tuko, kaj sur <217>i aperis la nokta gasto de Ivano, kiu nomis sin majstro. Li surhavis 
sian malsanulejan veston: kitelon, pantoflojn kaj la nigran <219>apelon, kiun li neniam forlasis. Tikoj grimace tordis lian nerazitan 
viza<217>on, kun frenezula timemo li oblikve rigardetis la kandelajn flamojn, 
kaj <219>irka li bolis la lunluma torento.

Margarita tuj lin rekonis, <173>i <217>emis, svingetis la manojn kaj kuris al li. <194>i kisadis lian frunton, liajn lipojn, <173>i premis sian viza<217>on al lia stople pika vango, kaj la longe retenatintaj larmoj 
nun fluis el <173>iaj okuloj. <194>i prononcadis nur unu vorton, sensence <173>i ripetis:

<196><+>Vi<N><193> vi, vi<N><193>

La majstro sin de <173>i disigis, kaj obtuze diris:

<196><+>Ne ploru, <MI>Margot<D>, ne turmentu min, mi estas grave malsana. 
<196> Per unu mano li kro<219>i<217>is je la fenestrobreto, kvaza intencante sur <217>in salti kaj forkuri, grimace nudiginte la dentojn li angore 
rigardis la sidantojn kaj ekkriis: <196> Mi timas, <MI>Margot! <D>Denove mi havas halucinojn.

Sufokate de plorsingultoj Margarita flustris per intermita vo<219>o:

<196><+>Ne, ne, ne, nenion timu! Mi estas kun vi! Mi estas kun vi!

Kerubjev lerte kaj netrudeme <173>ovis se<217>on malanta la majstron, kaj tiu sin lasis sur <217>in sidi<217>i. Margarita falis sur la genuojn, sin premis al la flanko de 
la malsanulo kaj tiel senmovi<217>is. En sia ekscito <173>i ne rimarkis, ke <173>ia nudeco iel <219>esis, ke nun <173>i surhavas nigran silkan mantelon. Klininte la kapon la majstro 
rigardis la plankon per mornaj malsanulaj okuloj.

<196><+>Jes, <196> post pazo ekparolis Voland, <196> ili bone lin prilaboris. <196> Al Kerubjev li ordonis: <196> Ek, kavaliro, donu trinki al la homo.

Margarita persvadadis la majstron per tremanta vo<219>o:

<196><+>Trinku, trinku. <218>u vi timas? Ne, ne, kredu al mi, ili vin helpos.

La malsanulo prenis la glason kaj eltrinkis <217>ian enhavon, sed lia mano ektremis kaj la malplenigita glaso 
frakasi<217>is <219>e liaj piedoj.

<196><+>Bona aguro, bona aguro! <196> ekflustris Kerubjev al Margarita, <196> rigardu, li jam rekonscii<217>as.

Fakte, la rigardo de la malsanulo i<217>is malpli sova<217>a kaj perturbita.

<196><+><218>u vere estas vi, <MI>Margot? <D><196> demandis la luna gasto.

<196><+>Ne dubu, estas mi, <196> respondis Margarita.

<196><+>Ankora! <196> ordonis Voland.

Post ol la majstro malplenigis la duan glason, en liaj okuloj reaperis 
la vivo kaj la inteligento.

<196><+>Nu jen, tio estas alia afero, <196> diris Voland ekzamenante la majstron per akra rigardo, <196> nun ni interparolu. Kiu vi estas?

<196><+>Nun mi estas neniu, <196> respondis la majstro, kaj rideto tordis lian bu<173>on.

<196><+>De kie vi <216>us venis?

<196><+>El la domo de mal<217>ojo. Mi estas mense malsana, <196> respondis la veninto.

Tiujn vortojn Margarita ne eltenis, <173>i denove ekploris. Poste, vi<173>inte siajn okulojn, <173>i ekkriis:

<196><+>Teruraj vortoj! Teruraj vortoj! Li estas majstro, <MI>messire<D>, 
mi avertas vin pri tio. Kuracu lin, li valoras tion!

<196><+><218>u vi scias, kun kiu vi nun interparolas? <196> demandis Voland la veninton, <196> <219>e kiu vi estas?

<196><+>Mi scias tion, <196> respondis la majstro. <196> En la frenezulejo tiu bubo, Ivano Senhejmulo, estis mia najbaro. 
Li rakontis al mi pri via renkonto.

<196><+>Certe, certe, <196> reagis Voland, <196> mi havis la plezuron renkonti tiun fralon <219>e la Patriar<200>a lageto. Min mem li preska frenezigis, konvinkante min ke mi 
ne ekzistas! Sed vi, <219>u vi kredas, ke mi vere estas mi?

<196><+>Necesas kredi, <196> respondis la veninto, <196> kvankam, evidente, multe pli trankviliga estus rigardi vin halucina<216>o. Mi petas pardonon, <196> subite rekonscii<217>inte aldonis la majstro.

<196><+>Nu, se tio vin trankviligas, rigardu tiel, <196> <217>entile diris Voland.

<196><+>Ne, ne, <196> timigite diris Margarita skuante la majstron je la <173>ultro, <196> ekkonsciu, anta vi vere estas li!

Anka tiun fojon la kato enmiksi<217>is:

<196><+>Fakte, mi vere similas halucinon. Atentu mian profilon en la 
luna lumo, <196> la kato <173>ovis sin en la lunluman faskon kaj volis ankora ion diri, sed 
oni petis <217>in silenti, kaj Behemoto, respondinte: <196> Tre bone, mi muti<217>os. Mi estos silentema halucino, <196> eksilentis.

<196><+>Nun diru al mi, kial Margarita nomas vin majstro? <196> demandis Voland.

La veninto melankolie ridetis kaj diris:

<196><+>Tio estas pardonebla malrigora<216>o. <194>i tro alte aprezas la romanon kiun mi verkis.

<196><+>Pri kio temas la romano?

<196><+>Pri Poncio Pilato.

<218>i tiam refoje <173>anceli<217>is kaj balanci<217>is la flamlangetoj de la kandeloj, ektintetis la vazaro sur la 
tablo, Voland tondre ekridegis, sed neniu timis nek miris pri la ridego. 
Behemoto ial apladis.

<196><+>Pri kio, pri kio? Pri kiu? <196> ekparolis Voland <219>esinte ridi. <196> <190>uste nuntempe, <219>u? Tio estas eksterordinara! <218>u vi ne povis trovi alian temon? Montru, <196> Voland etendis la malfermitan manon.

<196><+>Bedarinde mi ne povas tion fari, <196> respondis la majstro, <196> <219>ar mi bruligis la manuskripton en la forno.

<196><+>Pardonu, sed tion mi ne povas kredi, <196> diris Voland, <196> tio ne eblas. La manuskriptoj ne forbrulas. <196> Li turnis sin al la kato kaj ordonis: <196> Ek, Behemoto, donu do la romanon.

La kato tuj saltis de la se<217>o kaj <219>iuj vidis, ke <217>i sidis sur dika stako de manuskriptoj. La supran ekzempleron 
la kato, respekte sin klininte, prezentis al Voland. Margarita ektremis 
kaj kriis, ankorafoje emociite <217>is larmoj:

<196><+>Jen <217>i estas, la manuskripto! Jen <217>i estas!

<194>i sin <216>etis al Voland kaj aldonis ravite:

<196><+><218>iopova! <218>iopova!

Voland prenis la ekzempleron, <217>in turnis, metis flanken kaj silente, sen rideto, fikse rigardis 
la majstron. Sed tiu sen videbla kazo falis en melankolion kaj maltrankvilon, 
sin levis de la se<217>o, tordis siajn manojn kaj, turninte sin al la malproksima luno, 
tremerante, komencis murmuri:

<196><+>E<219> nokte, <219>e la luno mi ne havas kvieton, kial oni min maltrankviligis? 
Ho dioj, dioj<N><193>

Margarita kro<219>i<217>is je lia malsanuleja kitelo kaj sin premante al li anka <173>i murmuradis en angoro kaj en larmoj:

<196><+>Ho Dio, kial vin ne helpas la kuracilo?

<196><+>Tuj, tuj,<196> flustris Kerubjev klopodante <219>irka la majstro, <196> tuj ni <219>ion aran<217>os<N><193> Ankora unu glaseton, mi trinkos kune.

La glaseto palpebrumis, ekbrilis en la luna lumo, kaj <217>i helpis, tiu glaseto! Oni residigis la majstron kaj la viza<217>o de la malsanulo akceptis kvietan esprimon.

<196><+>Nu, nun <219>io estas klara, <196> diris Voland, per sia longa fingro frapetante la manuskripton.

<196><+>Absolute klara, <196> konfirmis Behemoto, forgesinte sian promeson esti silentema 
halucino, <196> nun mi klare vidas, kio estas kamuflita per la <219>efa linio de tiu verketo. Kion vi diras, Azazello? <196> la kato demandis Azazellon, kiu la tutan tempon restis silenta.

<196><+>Mi diras, <196> nazvo<219>e respondis tiu, <196> ke vin dronigi estus bona afero.

<196><+>Indulgu min, Azazello, <196> diris la kato, <196> ne sugestu tiun ideon al mia sinjoro. Ja kredu al mi, <219>iun nokton mi aperus al vi same vestita per la luna lumo, kiel 
la kompatinda majstro, mi kapsignus al vi kaj geste mi instigadus 
vin min sekvi. Kion vi tiam sentus, ho Azazello?

<196><+>Nu, Margarita, <196> diris Voland reprenante la interparolon, <196> nun diru <219>ion. Kion do vi bezonas?

La okuloj de Margarita ekflamis kaj <173>i petege demandis Volandon:

<196><+><218>u vi permesos ke mi kaj li iomete interflustru?

Voland kapjesis kaj <173>i, tu<173>etante la orelon de la majstro, ion flustris. Oni adis lin respondi:

<196><+>Ne, estas tro malfrue. Mi ne plu volas ion ajn en la vivo. 
Krom ke mi vidu vin. Sed al vi denove mi konsilas, forlasu min. Kun 
mi vi pereos.

<196><+>Ne, mi vin ne forlasos, <196> respondis Margarita kaj sin turnis al Voland: <196> Mi petas revenigi nin en la kelon <219>e la strateto apud Arbat, kaj ke la lampo denove lumu, kaj ke 
<219>io estu kiel antae.

<218>i tiam la majstro ekridis kaj, <219>irkapreninte <173>ian antalonge malfrizi<217>intan, krispan kapon, li diris:

<196><+>Ah, ne atentu tion, kion diras la kompatinda virino, <MI>messire<D>. 
En tiu kelo jam delonge lo<217>as alia homo, kaj <217>enerale neniam okazas, ke <219>io estus kiel antae. <196> Li premetis sian vangon kontra la kapo de sia amikino, <173>in brakumis kaj murmuris: <196> Mia kara<N><193> mia kompatinda<N><193>

<196><+>Tio neniam okazas, <219>u tiel vi diras? <196> reagis Voland. <196> Prave. Tamen ni provu. <196> Kaj li ordonis: <196> Azazello!

De la plafono tuj impete falis perpleksega kaj preska frenezi<217>inta civitano en nuraj subvestoj; ial li havis valizon en la 
mano kaj kaskedon sur la kapo. Pro teruro li tremis kaj <173>ajnis karonta.

<196><+><218>u Bak<173>i<173>ev? <196> demandis Azazello la falintan de la <219>ielo.

<196><+>Alojzo Bak<173>i<173>ev, <196> tiu respondis tremante.

<196><+><218>u estas vi, kiu leginte la artikolon de Latunskij pri la romano 
de la jena homo sendis skriban denuncon, ke li tenas kontrale<217>an literaturon? <196> demandis Azazello.

La <216>us veninta civitano i<217>is blua, liaj okuloj pleni<217>is je pentaj larmoj.

<196><+>Vi volis translo<217>i<217>i en liajn <219>ambrojn, <219>u? <196> je plej konfidence intima tono nazvo<219>e demandis Azazello.

<194>u<173>ado de furioza katino adi<217>is en la <219>ambro, Margarita hurlis enigante siajn ungojn en la viza<217>on de Alojzo Bak<173>i<173>ev:

<196><+>Spertu, spertu, kio estas sor<219>istino!

Okazis tumulto.

<196><+>Kion vi faras? <196> kriis la majstro suferante, <196> <MI>Margot<D>, tio estas hontinda!

<196><+>Mi protestas, tio estas neniel hontinda! <196> blekegis la kato.

Kerubjev detiris Margaritan malantaen.

<196><+>Banujon mi instalis, <196> kriis Bak<173>i<173>ev sangante kaj klakante per la dentoj, galimatiante en sia teruro: 
<196> jam la sola surkalkado<N><193> la vitriolo<N><193>

<196><+>Estas tre bone, ke vi instalis banujon, <196> aprobis Azazello, <196> li bezonas banojn, <196> kaj Azazello kriis: <196> For!

Tuj Bak<173>i<173>ev i<217>is levita, renversita kaj forblovita el la dormo<219>ambro de Voland tra la malfermita fenestro.

La majstro elorbitigis la okulojn, flustrante:

<196><+>Tamen, tio ja <173>ajnas e<219> pli forta ol la proda<216>oj pri kiuj rakontis Ivano! <196> profunde impresite li lasis vagi sian rigardon kaj fine fiksis 
<217>in sur la kato: <196> <218>u <217>i estas<N><193> pardonu, sinjoro kato<N><193> <196> li stumblis, hezitante kiel li titolu la katon, <196> <219>u vi estas la kato kiu provis envagoni<217>i en la tramon?

<196><+>Mi mem, <196> flatite konfirmis la kato, kaj aldonis: <196> Mi <173>atas, ke vi tiel <217>entile traktas katon. <190>enerale oni ial kutimas alparoli la katojn tute senceremonie, 
kvankam neniu kato iam ajn tintigis kun oni sian glason je interfrati<217>o.

<196><+>Ial <173>ajnas al mi, ke vi ne tute estas kato, <196> dubeme diris la majstro kaj nekura<217>e li turnis sin al Voland: <196> Finfine en la kliniko oni rimarkos ja mian foreston.

<196><+>Kial do ili rimarku? <196> trankvilige diris Kerubjev, kaj en liaj manoj aperis iuj paperoj 
kaj libroj, <196> <219>u <217>i estas via malsanhistorio?

<196><+>Jes.

Kerubjev <216>etis la malsanhistorion en la kamenon.

<196><+>Ne estas la dokumento, do ne estas la homo, <196> li kontente rezonis, <196> kaj <219>i tio, <219>u <217>i estas la domlibro de via konstrurajtigito?

<196><+>J-jes<N><193>

<196><+>Kiu estas <219>i tie registrita? <218>u Alojzo Bak<173>i<173>ev? <196> Kerubjev blovis sur la pa<217>on de la domlibro, <196> ek! jen li ne estas en la libro, kaj bonvolu atenti, ke neniam 
li tie estis. Se la konstrurajtigito miros, diru al li, ke Alojzon 
li son<217>is. Bak<173>i<173>ev? Kia Bak<173>i<173>ev? Nenia Bak<173>i<173>ev iam estis. <196> <218>i tiam la <173>nurizita libro forvapori<217>is el la manoj de Kerubjev. <196> Jen, <217>i jam ku<173>as en la skribotablo de via konstrurajtigito.

<196><+>Vi trafe sentencis, <196> diris la majstro admirante la perfektecon de la laboro de Kerubjev, 
<196> <174>Ne estas la dokumento, do ne estas la homo<175>. Nu, <217>uste mi ne estas, <219>ar mi ne havas paperojn.

<196><+>Mi pardonpetas, <196> ekkriis Kerubjev, <196> sed <217>uste tio estas halucino. Jen <217>i estas, via legitimilo.

Kerubjev transdonis al la majstro la dokumenton, poste li sentimentale 
levis la okulojn kaj mieltone flustris al Margarita:

<196><+>Kaj jen estas via havo, Margarita Nikolavna, <196> kaj li donis al <173>i la kajeron kun la brulnigri<217>inta rando, la sekan rozon, la foton kaj, kun afekta zorgemo, 
la <173>parkasan libreton, <196> dekmil rubloj, kiel vi bonvolis deponi, Margarita Nikolavna. 
Fremdan apartena<216>on ni ne bezonas.

<196><+>Mi preferus, ke velkseki<217>u miaj piedoj, ol tu<173>i fremdan apartena<216>on, <196> ekkriis la pufi<217>inta kato, dancante sur valizo por prempaki en <217>in <219>iujn ekzemplerojn de la misaventura romano.

<196><+>Anka vian dokumenton bonvolu preni, <196> darigis Kerubjev prezentante al Margarita <173>ian legitimilon. Poste li turnis sin al Voland kaj respekte raportis: 
<196> <218>io, <MI>messire!

<196><+>Ne, ne <219>io, <196> respondis Voland forlasante sian globuson. <196> Kion mi faru, <MI>donna<D>, pri via sekvantaro? Persone, mi 
<217>in ne bezonas.

<218>i tiam tra la malfermita pordo enkuris Nata<173>a, plue nuda, <173>i svingetis la manojn kaj kriis al Margarita:

<196><+>Estu feli<219>aj, Margarita Nikolavna! <196> <173>i kapsalutis la majstron kaj sin returnis al Margarita: <196> Ja mi <219>ion sciis, kien vi iradis.

<196><+>La servistinoj <219>ion scias, <196> rimarkigis la kato multsignife levante la antaan piedon, <196> opinii ilin blindaj estas eraro.

<196><+>Kion vi volas, Nata<173>a? <196> demandis Margarita, <196> revenu en la palaceton.

<196><+>Mia kara koro, Margarita Nikolavna, <196> petege diris Nata<173>a kaj surgenui<217>is, <196> persvadu ilin, <196> <173>i <216>etis oblikvan rigardon al Voland, <196> ke oni lasu min sor<219>istino. Mi jam ne volas reveni en la palaceton! Nek al in<217>eniero, nek al teknikisto volas mi edzini<217>i! Hiera dum la balo sinjoro <220>akvo faris al mi edzi<217>proponon. <196> Nata<173>a malpugnigis la manon kaj vidigis iajn ormonerojn.

Margarita demande rigardis Volandon. Tiu kapjesis. Nata<173>a <216>etis sin al Margarita sur la kolon, sonore <173>in kisis kaj kun venkkrio forflugis tra la fenestro.

Anstata Nata<173>a aperis Nikolao Ivani<219>. Li ree havis sian homan aspekton, tamen mienis tre malserene, 
e<219> incitite.

<196><+>Jen kiun mi resendos kun aparta plezuro, <196> diris Voland fiksante sur lin mallogatan rigardon, <196> kun grandega plezuro, tiom lia <219>eesto <219>i tie estas malkonvena.

<196><+>Mi tre petas liveri al mi atestilon, <196> ekparolis Nikolao Ivani<219>, <216>etante <219>irkaen sova<217>ajn rigardojn sed je tre insista tono, <196> atestilon pri tio, kie mi pasigis la <216>usan nokton.

<196><+>Por kiu celo? <196> severe demandis la kato.

<196><+>Por la celo prezenti <217>in al la milicio kaj al mia edzino, <196> firme diris Nikolao Ivani<219>.

<196><+>Normale ni ne donas atestilojn, <196> respondis la kato kun malserene grava mieno, <196> sed por vi, estu tiel, ni faros escepton.

Kaj anta ol Nikolao Ivani<219> konsciis la respondon, la nuda Hella jam sidis <219>e tajpilo kaj la kato estis al <173>i diktanta:

<196><+>Estas atestate per <219>i tio, ke ties portanto Nikolao Ivani<219> pasigis la indikitan nokton en la balo <219>e Satano rekviziciite estiel trafikilo<N><193> malferman krampon, Hella! Enkrampe metu: <MI>eksporko<D>. Subskribo 
<196> <MI>Behemoto.

<196><+>Kaj la dato? <196> pepis Nikolao Ivani<219>.

<196><+>Datojn ni ne indikas, kun la dato la papero ne estus valida, 
<196> subskribante la atestilon replikis la kato, prenis de ie sigelilon, 
sur <217>in surblovetis, stampis sur la papero la vorton <MI>PAGATE, <D>kaj 
enmanigis la atestilon al Nikolao Ivani<219>. Post kio Nikolao Ivani<219> senspure malaperis kaj lian lokon okupis nova, neniel atendita 
viro.

<196><+>Kiu ankora? <196> mallogite demandis Voland per la mano <173>irmante siajn okulojn kontra la lumo de la kandeloj.

Varenu<200>a mallevis la kapon, ekspiris kaj nelate diris:

<196><+>Lasu min reen. Mi ne povas plu esti vampiro. Ja tiam, en la 
okazo kun Rimskij, preska <217>is la morto mi kaj Hella lin prilaboris! Mi ne estas sangsoifa. 
Lasu min reen.

<196><+>Galimatio, <196> diris Voland kun grimaco de malkontento. <196> Kio estas Rimskij? Kion li babilas?

<196><+>Bonvolu ne zorgi pri tio, <MI>messire<D>, <196> respondis Azazello kaj turnis sin al Varenu<200>a: <196> Per telefono oni ne respondu kanajle. Per telefono oni ne mensogu. 
<218>u klare? <218>u promesite?

Pro <217>ojo <219>io konfuzi<217>is en la kapo de Varenu<200>a, lia viza<217>o ekradiis kaj sen kompreni, kion li diras, li ekbalbutis:

<196><+>Je la sankta<N><193> pardonon! Mi volas diri, via mo<173><193> tuj post la tagman<217>o<N><193> <196> Varenu<200>a premis la manojn al la brusto petege rigardante Azazellon.

<196><+>Nu bone, hejmen, <196> tiu diris, kaj Varenu<200>a aerdisi<217>is.

<196><+>Nun lasu min sola kun ili, <196> ordonis Voland, almontrante la majstron kaj Margaritan.

Lia ordono tuj estis plenumita. Post kelka silentado li turnis sin 
al la majstro.

<196><+>Do, reen en la kelon <219>e Arbat, <219>u? Sed kiu verkos? Kaj kio pri la revoj, pri la inspiro?

<196><+>Mi ne plu havas revojn, nek inspiron, <196> respondis la majstro, <196> nenio <219>irkae min interesas, krom <173>in, <196> li denove metis siajn manojn sur la kapon de Margarita, <196> oni min rompis, mi enuas kaj mi volas reveni en mian kelon.

<196><+>Kaj via romano, Pilato?

<196><+><190>i i<217>is al mi abomena, tiu romano, pro <217>i mi tro multe suferis.

<196><+>Mi vin petegas, ne parolu tiel, <196> plorvo<219>e diris Margarita. <196> Kial vi min turmentas? Ja vi scias, ke mian tutan vivon mi metis 
en tiun verkon. <196> Sin turninte al Voland <173>i aldonis: <196> Ne askultu lin, <MI>messire<D>, li estas tro torturita.

<196><+>Sed necesas ja ion priskribadi, <219>u? <196> diris Voland, <196> se vi el<219>erpis la prokuratoron, nu, pentru ekzemple tiun Alojzon.

La majstro ridetis.

<196><+>Tion Lap<173>onnikova ne publikigos, kaj krome, tio estas seninteresa.

<196><+>Per kio do vi vivos? Ja vi mizeros.

<196><+>Tre volonte, <196> respondis la majstro. Li tiris al si Margaritan, metis sian 
brakon <219>irka <173>iajn <173>ultrojn kaj aldonis: <196> <194>i prudenti<217>os, min forlasos<N><193>

<196><+>Malprobable, <196> diris Voland tradente kaj darigis: <196> Do, la homo verkinta la historion de Poncio Pilato foriras en 
la kelon kun la intenco instali sin tie <219>e sia lampo kaj mizeri, <219>u?

Margarita disi<217>is de la majstro kaj arde ekparolis:

<196><+>Mi faris <219>ion, kion mi povis, mi flustris al li la plej logan. Sed li malakceptis 
tion.

<196><+>Kion vi flustris, tion mi scias, <196> kontradiris Voland, <196> sed <217>i ne estas la plej loga. Kaj al vi mi povas sciigi, <196> kun rideto li sin turnis al la majstro, <196> ke via romano ankora liveros al vi surprizojn.

<196><+>Tio estas tre malgajiga, <196> respondis la majstro.

<196><+>Ne, tio ne estas malgajiga, <196> diris Voland, <196> de nun jam nenio timinda vin atendas. Do, Margarita Nikolavna, 
<219>io estas farita. <218>u vi havas kontra mi iun pretendon?

<196><+>Ho, <MI>messire<D>, kion vi diras !..

<196><+>Do, prenu tamen <219>i tion por memoro pri mi, <196> diris Voland eligante el sub la kuseno negrandan oran hufumon 
inkrustitan je diamantoj.

<196><+>Ne, ne, ne, pro kio?

<196><+><218>u vi intencas kun mi disputi? <196> demandis Voland ridetante.

La mantelo de Margarita ne havis po<173>on, tial <173>i envolvis la hufumon en tablotukon kies angulojn <173>i nodis. <218>i tiam io <173>in mirigis, <173>i rigardis al la fenestro, kie plu brilis la luno, kaj diris:

<196><+>Jen kion mi ne povas kompreni<N><193> Kiel do, plu kaj plu daras la noktomezo, ja antalonge devis 
jam esti mateno, <219>u?

<196><+>Festan noktomezon estas agrable iomete reteni, <196> respondis Voland. <196> Nu, mi deziras al vi feli<219>on.

Margarita pre<217>maniere etendis amba brakojn al Voland, tamen <173>i ne adacis al li proksimi<217>i kaj mallate ekkriis:

<196><+>Adia! Adia!

<196><+><190>is revido, <196> diris Voland.

Margarita en la nigra mantelo, la majstro en la malsanuleja kitelo 
eliris en la koridoron de la juvelistvidvina lo<217>ejo, kie brulis kandelo kaj kie ilin atendis la sekvantaro de 
Voland. Kiam oni ekiris el la koridoro, Hella portis la valizon, en 
kiu estis la romano kaj la modesta hava<216>o de Margarita. La kato helpis Hellan. <218>e la pordo de la apartamento Kerubjev kapklinis kaj malaperis, 
la ceteraj iris akompane la la <173>tuparo. <190>i estis senhoma. Kiam oni pasis la inter<173>tuparan placeton de la tria eta<217>o, adi<217>is mola bato, sed neniu <217>in atentis. En la ter'eta<217>o, anta la pordo de la sesa enirejo, Azazello blovis supren, 
kaj pa<173>inte en la korton neniam vizitatan de la luno oni tuj vidis dormi, 
dormi sur la perono per evidente profunda dormo, la homon en la botoj 
kaj kaskedo, kaj krome, grandan nigran atomobilon kun mal<173>altitaj lumoj. Tra la antaa glaco malklare videblis la silueto 
de la kampokorvo.

Oni jam volis loki sin en la veturilo, kiam afliktite Margarita nelate 
ekkriis:

<196><+>Ho Dio, mi perdis la hufumon!

<196><+>Enati<217>u, <196> diris Azazello, <196> kaj atendu min tie. Mi tuj revenos, mi nur esploros la aferon. 
<196> Kaj li foriris en la <173>tuparejon.

Nu, la afero estis jena. Iom pli frue, anta ol Margarita, la majstro 
kaj iliaj akompanantoj pa<173>is sur la <173>tuparon, tien el la apartamento n-ro 48, situanta sub la juvelistvidvina, 
eliris malgrasa virineto kun ladbotelo kaj a<219>etsako en la manoj. <194>i estis <217>uste tiu Anjo, kiu la <216>usan merkredon lasis disflui, malfeli<219>e por Berlioz, sunfloran oleon <219>e la turnokruco.

Ne estas sciate, kaj ver<173>ajne neniam i<217>os sciate, pri kio sin okupis en Moskvo tiu virino, nek kiuj 
estis <173>iaj vivrimedoj. Estis sciate nur, ke <219>iutage oni povas vidi <173>in portanta jen la ladbotelon, jen la a<219>etsakon, jen la ladbotelon kaj la a<219>etsakon kune, a en la bazaro, a sub la pordega arko de la domo, 
a en la <173>tuparejo, sed plej ofte en la kuirejo de la apartamento n-ro 
48 kie <173>i lo<217>is. Krome kaj precipe oni sciis, ke en <219>iu ajn loko kie <173>i estas a aperas tuj komenci<217>as skandalo, kaj krome, ke <173>i havas la alnomon <MI>la Pesto<D>.

Anjo-la-Pesto ial kutimis elliti<217>i eksterordinare frue, sed <219>i foje <173>i fruis supermezure, io <173>in levis balda post la noktomezo. <194>ia <173>losilo turni<217>is en la seruro, Anjo el<173>ovis la nazon tra la malfermetata pordo, poste trai<217>is la resto de <173>ia korpo, <173>i tir<173>losis post si la pordon kaj estis jam ien forironta, kiam sur 
la supera placeto knalis pordo, iu ruli<217>is malsupren la la <173>tuparo kaj karambolis kun Anjo tiel forte, ke <173>ia okcipito pu<173>i<217>is kontra la muro.

<196><+>Kien la diablo pelas vin en nura kalsoneto? <196> <173>i <173>rikis frotante sian nukon. La viro en subvestoj, kun valizo en 
la mano kaj kaskedo sur la kapo, respondis al Anjo sen malfermi la 
okulojn, per sova<217>a vo<219>o somnambula:

<196><+>La banhejtilo! La vitriolo! La sola surkalkado kiom kostis, 
<196> li ekploris, bojkriis: <196> For! <196> kaj impetis, tamen ne pluen, malsupren la la <173>tuparo, sed reen, al la pli alta inter<173>tupara placeto kies vitro estis rompita per la piedo de la ekonomiisto, 
kaj tra tiu fenestro, la piedojn supren, li elflugis en la korton. 
Anjo e<219> pri sia okcipito forgesis, <173>i krietis kaj siavice impetis al la fenestro. <194>i ku<173>igis sin ventre sur la placeton kaj el<173>ovis la kapon eksteren, atendante vidi sur la asfalto prilumata 
de la korta lanterno, la frakasi<217>intan viron kun la valizo. Tamen nenio ajn estis sur la nuda 
asfalto de la korto.

Restis nur unu ebla konjekto, ke la stranga somnambulo forflugis el 
la domo birde, sen lasi post si e<219> malplejan spuron. Anjo sin krucosignis kaj pensis:

<196><+>Nu jen, la fama apartamento kvindeka! Vere oni pri <217>i rakontas! Jen, tia apartamento!

<218>i tion <173>i ankora ne finpensis, kiam supre refoje klakis la pordo kaj 
kure venis dua iu. Anjo alpremis sin al la muro kaj vidis sufi<219>e solidan civitanon, kun barbeto kaj, la <173>ia impreso, iomete porkid'aspekta viza<217>o, <173>telgliti preter <173>i kaj, simile al la unua, forlasi la domon tra la fenestro, same 
sen ajna emo frakasi<217>i sur la asfalto. Post tio Anjo tute forgesis la celon de sia 
ekspedicio, <173>i restis sur la <173>tuparo, sin krucosignante, mir<217>emetante kaj al si mem parolante.

Tria civitano, sen barbeto, kun ronda razita viza<217>o, en zonbluzo, elkuris de supre post mallonga tempo kaj tute 
same forflirtis tra la fenestro.

Lade al la reputacio de Anjo endas diri, ke <173>i estis scivola kaj decidis ankora atendi, <219>u okazos pluaj mirinda<216>oj. Supre la pordo denove malfermi<217>is, <219>i foje eliris tuta kompanio, kaj ne kure sed ordinare, kiel normalaj 
homoj. Anjo forlasis la fenestron, kuris reen al sia pordo, rapide 
<217>in mal<173>losis, sin ka<173>is malantae, kaj en la fendo kiun <173>i lasis refermetante la pordon ekflagris <173>ia scivorema okulo.

Iu <196> <219>u malsanulo? <219>u strangulo? <196> pala, stoplobarba, kun nigra <219>apeto kaj ia kitelo, <173>anceli<217>eme pa<173>adis la la <173>tuparo malsupren. Lin zorgeme subtenis je la brako mo<173>tetulino en nigra sutano <196> tiel <173>ajnis al Anjo en la mallumeto. La sinjorino ne estis tute nudpieda, 
<173>i surhavis <196> <219>u <173>uojn? iajn travideblajn, evidente eksterlandajn, tute dis<173>iritajn. Sed<+><193> la <173>uoj ja estis bagatelo, ja <173>i estas nuda! Nu jes, sub la sutano <173>i havas nenion! <174>Jes, tia apartamento!<175> La tuta animo de Anjo jubilis pro la antagusto de tio, kion 
morga <173>i rakontados al la najbaroj.

La strange vestitan sinjorinon sekvis sinjorino absolute nuda, portanta 
valizon, kaj <219>irka la valizo klopodadis grandega nigra kato. Preska vo<219>e Anjo ion ekpepis, sed <173>i sin superregis kaj nur frotis la okulojn.

La procesion fermis malalta lameta alilandano kun misa okulo, sen 
jako, en blanka frakve<173>to kaj kun kravato. La tuta kompanio pasis preter Anjo malsupren. 
<218>i tiam de sur la inter<173>tupara placeto adi<217>is bato. Kiam la pa<173>oj estingi<217>is, Anjo, kvaza serpento, elglitis de malanta la pordo, starigis 
sian ladbotelon <219>e la muro, sin sternis sur la placeto kaj palpser<219>is <219>irkae. <194>i trovis bu<173>tukon, en <217>in estis envolvita io peza. <194>iaj okuloj elorbiti<217>is kiam <173>i malnodis la bu<173>tukon. Anjo tenis la juvelon tuj anta la okuloj kaj ili brilis 
per tute lupa flamo. En <173>ia kapo esti<217>is kirlo: <174>Nenion mi vidis! Nenion mi scias!.. <218>u al la nevo? <218>u dissegi?.. La <173>tonojn ja oni povus elskrapi<N><193> kaj po unu vendi, unu <173>toneton <219>e Petrovka, alian <219>e Smolenskij<N><193> Kaj <196> nenion mi vidis, nenion mi scias!<175>

<194>i ka<173>is la trova<216>on sub la brustopecon de sia robo, reprenis la ladbotelon kaj 
jam volis, prokrastinte la urb'iron, gliti reen tra la duone malfermita 
pordo, kiam subite, la diablo scias de kie, anta <173>i malmer<217>is la senjaka blankbrustulo, kiu nelate diris:

<196><+>Ek, donu la hufumeton kaj la bu<173>tukon.

<196><+>Kian do bu<173>tuketon, kian hufumeton? <196> demandis Anjo, tre lerte simulante nekomprenon, <196> nenian bu<173>tuketon mi vidis. <218>u vi, civitano, estas ebria?

Sen diri ion pluan, la blankbrustulo per siaj fingroj, malmolaj kiel 
atobusa kro<219>stango kaj same malvarmaj, <219>irkaprenis <173>ian kolon, tute malebligante ian ajn enspiron. La ladbotelo falis 
el <173>iaj manoj sur la plankon. Kelkan tempon la senjaka alilandano 
tenis Anjon sen aero, poste li forigis la fingrojn de <173>ia kolo. Anjo glutis aeron kaj ridetis.

<196><+><218>u la hufumeton? <196> <173>i diris, <196> jes, tuj! Do, <217>i estas via hufumeto, <219>u? <220>us mi <217>in trovis <219>i tie, <217>i ku<173>is en bu<173>tuketo<N><193> Mi speciale zorgis, ke ia ajnulo <217>in ne forprenu, <219>ar tiam adia la hufumeto!

Ricevinte la hufumon kaj la bu<173>tukon, la alilandano super<173>utis Anjon per ceremoniaj salutoj kaj emfazaj dankoj, riverencis, 
forte premis <173>ian manon kaj diris kun orelfrapa eksterlanda prononco:

<196><+>Mi plej profunde dankas, <MI>madame<D>. Por mi tiu hufumeto 
estas kara memora<216>o. Permesu al mi, pro tio ke vi <217>in konservis, enmanigi al vi ducent rublojn. <196> El sia ve<173>tpo<173>o li eligis la monon kaj donis <217>in al Anjo.

Spasme ridetante <173>i ripete ekkrietis:

<196><+>Ah, plej humile mi vin dankas! <MI>Merci! Merci!

La malavara alilandano per unu movo glitis al la tujsuba <173>tuparplaceto, sed anta ol definitive malaperi li kriis supren, 
<219>i foje kun absolute rusa prononcmaniero:

<196><+>Vi, maljuna sor<219>istino, se vi ankora trovos fremda<216>on, vi <217>in ne ka<173>u en vian roba<219>on sed portu <217>in al la miliciejo!

Anjo, en kies kapo <219>io okazinta sur la <173>tuparo estigis zumon kaj konfuzon, ankora longe staris sur la 
placeto inercie kriante:

<196><+><MI>Merci! Merci! Merci! <D><196> dum la alilandano jam estis for.

Anka la atomobilo estis forlasinta la korton.

Redoninte al Margarita la donacon de Voland, Azazello <173>in adiais kaj demandis, <219>u oportune <173>i sidas; Margarita <173>mace interkisis kun Hella, la kato respekte kisis <173>ian manon, <219>iuj tri adiae mansvingis al la majstro, kiu kuntiri<217>is senmova kaj indiferenta en la malproksima angulo sur la benketo, 
kaj gestinte al la kampokorvo ili tuj aerdisi<217>is, opiniante malnecesa sin embarasi per <173>tuparsuriro. La kampokorvo <173>altis la reflektorojn kaj elveturigis la atomobilon tra la pordego 
preter la viro dormanta <173>tone profundan dormon sub la pordega arko. Kaj la lumoj de la 
granda nigra veturilo perdi<217>is inter la aliaj lumoj en la sendorma kaj brua strato Sadovaja.

Post unu horo en la kelo de malgranda domo situanta en strateto apud 
Arbat, en la unua <219>ambro, kie <219>io estis same kiel anta la terura atuna nokto de la pasinta 
jaro, <219>e la tablo kovrita per velura tablotuko, sub la lampo kun lum<173>irmilo, apud kiu staris florvazo kun konvalo, Margarita sidis 
kaj silente ploris pro la <216>usa traviva<216>o kaj feli<219>o. Anta <173>i ku<173>is la fajroron<217>ita kajero; apude altis la stako de sendifektaj kajeroj. La domo 
silentis. Sur la sofo en la malgranda <219>ambro, kovrite per sia malsanuleja kitelo, la majstro ku<173>is en profunda dormo. Li spiris egale kaj neadeble.

Satplorinte, Margarita sin okupis pri la nedifektitaj kajeroj kaj 
trovis la lokon, kiun <173>i legis anta la renkonto kun Azazello sub la Kremla murego. 
Dormi <173>i ne deziris. <194>i tenere karesis la manuskripton, kiel oni karesas amatan katon, 
<173>i turnis <217>in en la manoj, rigardante <217>in de <219>iuj flankoj, jen ekzamenante la titolpa<217>on, jen malfermante la finon. Subite <173>in kaptis la terura penso, ke <219>io <219>i estas sor<219>a<216>o, ke la kajeroj tuj malaperos, ke <173>i retrovi<217>os en sia dormo<219>ambro en la palaceto kaj tie veki<217>inte <173>i devos iri sin dronigi. Sed tio estis la lasta timiga penso, 
e<200>o de la longaj suferoj travivitaj. Nenio malaperis, la <219>iopova Voland estis vere <219>iopova, kaj tiom longe kiom <173>i volis, <217>is la mateni<217>o, se <173>i dezirus, Margarita povis, susurigante la foliojn de la kajero, 
ilin rigardadi kaj kisi kaj relegi la vortojn:

<196><+>La mallumego veninta de la maro kovris la de l' prokuratoro 
abomenatan urbon<N><193> jes, la mallumego<N><193>

@CHAPITRO = <218>apitro 25

@CHAPTER TITLE = Kiel la prokuratoro provis savi Jehudon el Kirjat

La mallumego veninta de la maro kovris la de l' prokuratoro abomenatan 
urbon. Malaperis la pendaj pontoj, kiuj interligis la Templon kun 
la timiga Fortreso Antonia, abismo mallevi<217>is de la <219>ielo kaj ka<173>is la flugilhavajn diojn super la hipodromo, la Ha<173>monidan palacon kun ties kreneloj, la bazarojn, la karavanejojn, 
la stratetojn, la basenojn<N><193> Perdi<217>is Jer<173>alaim, la granda urbo, kvaza <217>i neniam ekzistis en la mondo. <218>ion forvoris la mallumego timigante <219>ion vivan en Jer<173>alaim kaj ties <219>irkaejo. Stranga nubo venis de la maro fine de la tago, la dek 
kvara tago de l' printempa monato <MI>Nisan.

Apoginte sian ventron sur la Kalvan Kranion, kie la ekzekutistoj haste 
pikmortigadis la kondamnitojn, la nubo sinkis sur la Templon de Jer<173>alaim, en fumaj fluoj <217>i plu rampis de la Templa monteto kaj inundis la Malsupran Urbon. 
<190>i fluis en la fenestrojn kaj de la kurbaj stratoj pelis la homojn 
domen. <190>i ne rapidis fordoni sian akvon, <217>i estis fordonanta nur la lumon. <218>iun fojon, kiam la nigran vaporan bola<216>on krevigis fajro, el la densa mallumo <173>prucis en la alton la potenca blokego, la Templo kun sia brilanta 
skvama tegmento. Sed la fajro tuj estingi<217>is kaj la Templo denove malaperis en la nigra abismo. Plurfoje 
<217>i levi<217>is kaj resinkis, kaj <219>iun fojon la sinkon akompanis krakbruego de katastrofo.

Aliaj trembriloj el<173>iradis el la abismo la palacon de Herodo la Granda, kontraan 
al la Templo sur la okcidenta monteto, kaj la timigaj senokulaj oraj 
statuoj impetadis al la nigra <219>ielo, etendante al <217>i siajn brakojn. Sed fojon post fojo ka<173>i<217>is la <219>iela fajro, kaj la pezaj tondrobatoj repu<173>is la orajn idolojn en la mallumon.

La pluvego komenci<217>is abrupte, kaj tiam la fulmotondro i<217>is uragana <173>tormo. En la loko kie, anta la tagmezo, apud la marmora benko 
interparolis la prokuratoro kaj la <219>efpastro, kun knalo simila al kanonpafo, cipreso rompi<217>is kvaza bastoneto. Miksite al akvopolvo kaj hajlo, tra la kolonaro 
sur la balkonon <173>uti<217>is for<173>iritaj rozpetaloj, magnoliaj folioj, malgrandaj bran<219>etoj kaj sablo. La uragano dis<173>iradis la <217>ardenon.

Nur unu homo estis en la portiko, kaj tiu homo estis la prokuratoro.

Nun li ne sidis en la brakse<217>o, sed duonku<173>is sur lekto <219>e malalta tableto, garnita je man<217>a<216>oj kaj vino en kru<219>oj. Trans la tablo vakis alia lekto. <218>e la piedoj de la prokuratoro ru<217>is, kvaza sango, lar<217>a neforvi<173>ita flako, sur kiu estis dis<216>etitaj rompopecoj de frakasita kru<219>o. La servisto, kiu anta la fulmotondro estis aran<217>anta la tablon por la prokuratoro, ial perpleksi<217>is sub ties rigardo, konsternite, <219>u li faris ion mise, kaj la prokuratoro ekkolerinte frakasis 
la kru<219>on kontra la mozaika planko kaj diris:

<196><+>Kial ci servas sen rigardi min en la viza<217>on? <218>u ci ion <173>telis?

La nigra viza<217>o de la afrikano i<217>is griza, en liaj okuloj aperis teruro, tremante li preska lasis 
fali la duan kru<219>on, sed la kolero de la prokuratoro ial <219>esis same rapide, kiel <217>i ekestis. La afrikano haste sin klinis por kolekti la rompa<216>ojn kaj forvi<173>i la flakon, sed la prokuratoro al li mansvingis kaj la sklavo 
forkuris. La flako do restis.

Nun dum la uragano la sklavo sin ka<173>is apud ni<219>o en kiu staris la statuo de blanka nuda virino kun la klinita 
kapo, <219>ar li egale timis esti mistempe rimarkita, kiel preterlasi la 
momenton kiam lin vokos la prokuratoro.

Duonku<173>ante sur la lekto en la fulmotondra krepusko, la prokuratoro 
mem ver<173>adis al si vinon en la kalikon, trinkis per longaj glutoj, fojfoje 
tu<173>is panon, <217>in diserigis, glutis malgrandajn pecetojn, iam elsu<219>is ostron, ma<219>is citronon kaj denove trinkis.

Pro la akvobleko, pro la tondrobatoj kiuj <173>ajnis displatigontaj la palacan tegmenton, pro la frapado de 
la hajlo dra<173>i<217>anta sur la <173>tupoj de la balkono, neniu ajn povis adi, ke la prokuratoro 
ion murmuras parolante al si mem. Se la malcerta trembrilo de la <219>iela fajro estus <173>an<217>i<217>inta je konstanta lumo, observanto povus rimarki, ke la viza<217>o de la prokuratoro, liaj okuloj inflamaj pro la sendormaj noktoj 
kaj vino, esprimas malpaciencon; ke la prokuratoro, krom rigardi la 
du blankajn rozojn, dronintajn en la ru<217>a flako, fojon post fojo turnas sian viza<217>on al la <217>ardeno, renkonte al la akvopolvo kaj sablo; ke li iun atendas, 
malpacience atendas.

Pasis kelka tempo, kaj la akvovualo anta la okuloj de la prokuratoro 
komencis maldensi<217>i. Malgra sia furiozo la uragano estis malforti<217>anta. La bran<219>oj ne plu krakis nek falis. La tondrobatoj kaj la ekbriloj i<217>is malpli oftaj. Super Jer<173>alaim nun <173>vebis ne la viola blanke borderita kovra<216>o, sed ordinara griza nubo ariergarda. La fulmotondro estis forportata 
al la Asfalta Lago.

Nun i<217>is distingeblaj la susuro de la pluvo kaj la bruo de la akvo 
torente malsupri<217>anta tra la defluiloj kaj plu ruli<217>anta sur la <173>tuparo, per kiu anta la tagmezo la prokuratoro iris sur la placon 
por anonci la verdikton. Jen adi<217>is anka la <217>is nun superbruita fontano. Heli<217>is. En la griza vualo fortiri<217>anta orienten aperis bluaj truoj.

<218>i tiam de fore, penetrante tra la frapado de la jam estingi<217>anta pluveto, venis malfortaj trumpetsonoj kaj la susuro de kelkcent 
hufoj. Adinte tion la prokuratoro faris malpaciencan movon, lia viza<217>o vigli<217>is. La alao revenis de la Kalva Monto; la la sono, <217>i estis pasanta tra la placo kie estis anoncita la verdikto.

Fine la prokuratoro adis la longe atenditan pa<173>adon kaj pladojn sur la <173>tuparo kondukanta al la supra <217>ardena placeto tuj anta la balkono. La prokuratoro etendis la 
kolon, liaj okuloj <217>oje ekbrilis.

Inter la du marmoraj leonoj aperis kapo en kapu<219>o, poste la tuta plenstatura viro en mantelo alglui<217>inta al lia korpo. Li estis tiu sama homo, kiu anta la anonco 
de la verdikto flustre interparolis kun la prokuratoro en la kurtenita 
<219>ambro de la palaco, kaj kiu dum la ekzekuto sidis sur la tripieda 
tabureto ludante per la vergo.

Sen atenti la flakojn la homo kun la kapu<219>o transiris la placeton, pa<173>is sur la mozaikan plankon de la balkono kaj levinte la manon 
li diris per agrabla tenoro:

<196><+>Al la prokuratoro saluton kaj <217>ojon. <196> La veninto parolis latine.

<196><+>Dioj! <196> ekkriis Pilato, <196> vi ne havas sur vi e<219> unu sekan fadenon! Kia uragano, <219>u? Bonvolu senprokraste iri en mian <219>ambron. <194>an<217>u la vestojn, mi vin petas.

La veninto de<216>etis la kapu<219>on, aperigis sian tute malsekan kapon kun la haroj glui<217>intaj al la frunto, kaj kun <217>entila rideto sur la viza<217>o li rifuzis <173>an<217>i la vestojn, certigante ke iom da pluvo neniel povas lin noci.

<196><+>Viajn ob<216>etojn mi malakceptas, <196> respondis Pilato kaj klakis per la manoj. Tiel li vokis la servistojn 
de li sin ka<173>intajn, ordonis al ili zorgi pri la veninto kaj poste tuj surtabligi 
la varman man<217>a<216>on. Por sekigi siajn harojn, <173>an<217>i la vestojn kaj <173>uojn, <217>enerale sin ordigi, la veninto bezonis tre mallongan tempon, 
kaj balda li reaperis sur la balkono en sekaj sandaloj, en seka purpura 
militista mantelo kaj kun glatigitaj haroj.

Dum lia foresto la suno revenis al Jer<173>alaim kaj anta ol foriri kaj sinki en Mediteraneo <217>i estis sendanta la adiaajn radiojn al la urbo abomenata da 
la prokuratoro kaj orizis la <173>tupojn de la balkono. Fervore pladis la plene revivi<217>inta fontano, turtoj pa<173>adis sur la sablo, blekis, pasis trans la forrompi<217>intajn bran<219>etojn, bekis ion el la malseka sablo. La ru<217>a flako estis vi<173>ita, la rompopecoj forigitaj, sur la tablo vaporis viando.

<196><+>Mi askultas la ordonojn de la prokuratoro, <196> diris la veninto proksimi<217>ante al la tablo.

<196><+>Sed ados nenion anta ol vi sidos kaj trinkos vinon, <196> afable respondis Pilato kaj montris al la alia lekto.

La veninto duonku<173>i<217>is, la servisto ver<173>is densan ru<217>an vinon en lian kalikon. Alia servisto atenteme sin klinis super 
la <173>ultro de Pilato kaj plenigis la kalikon de la prokuratoro. Post 
tio per gesto Pilato forsendis amba servistojn. Dum la veninto trinkis 
kaj man<217>is, la prokuratoro sorbetis sian vinon kaj tra la duone kuntiritaj 
palpebroj <216>etis rigardojn sur sian gaston. Tiu estis mez'a<217>a viro, li havis tre agrablan, rondetan kaj puran viza<217>on kaj karnodikan nazon. Liaj haroj havis nedifineblan koloron; 
nun, seki<217>ante, ili heli<217>is. Determini lian etnon estus malfacile. Li mienis bonule, kvankam 
tiun precipan impreson iam kontrastis liaj okuloj, a, pli <217>uste, ne la okuloj sed la maniero rigardi la interparolanton. 
Siajn malgrandajn okulojn la veninto kutimis teni sub la duonfermitaj, 
iomete strangaj, kvaza <173>veletaj, palpebroj; tiam en la okulfendoj lumis senmalica ironio. 
Supozeble, la gasto de la prokuratoro estis humurema. Sed fojfoje, 
tute estingante tiujn humurbrilojn, li lar<217>e malfermis la palpebrojn kaj fiksis sur sia interparolanto subitan 
rigardon, kvaza por esplori ian apenaan makuleton sur lia nazo. 
Tio daris nur unu momenton, poste la palpebroj remallevi<217>is, kaj denove en la okulfendoj lumis la bonhumora ironio.

Anka duan kalikon da vino la veninto ne malakcepits, kun evidenta 
delico li glutis kelkajn ostrojn, gustumis la kuiritajn legomojn, 
man<217>is viandopecon.

Sati<217>inte li ladis la vinon:

<196><+>Eminenta vito, prokuratoro, sed tio ja ne estas Falerno, <219>u?

<196><+>Cekuba, tridekjara, <196> afable respondis tiu.

La gasto metis sian manon sur la koron, rifuzis plu man<217>i, deklaris, ke li satas. Tiam Pilato plenigis sian kalikon, 
same faris la gasto. Amba ver<173>is po iom da vino el sia kaliko en la pladon kun la viando kaj 
la prokuratoro late diris, levante sian kalikon:

<196><+>Por ni, por vi, Cezaro, patro de la romianoj, la plej kara 
kaj bona el <219>iuj homoj!

Post tio la vino i<217>is fintrinkita, la afrikano forprenis de la tablo la man<217>a<216>ojn sed lasis la fruktojn kaj la kru<219>ojn. Same per gesto la prokuratoro forsendis la servistojn kaj 
restis sola kun sia gasto en la portiko.

<196><+>Do, <196> nelate ekparolis Pilato, <196> kion vi povas diri pri la etoso en la urbo?

Nevole li turnis sian rigardon trans la <217>ardenterasojn, malsupren, kie orizate de la lastaj sunradioj 
helis la kolonaroj kaj la plataj tegmentoj.

<196><+>Mi opinias, prokuratoro, ke la etoso en la urbo estas sufi<219>e bona.

<196><+>Do, oni povas certi, ke la dan<217>ero de tumulto jam <219>esis, <219>u?

<196><+>Certi, <196> la gasto tenere rigardis la prokuratoron, <196> oni povas nur pri unu afero en la mondo: pri la potenco de la 
granda Cezaro.

<196><+>La dioj sendu al li longan vivon, <196> tuj ali<217>is Pilato, <196> kaj la <219>iean pacon. <196> Li pazis, poste darigis: <196> Do, <219>u vi opinias, ke oni povas retiri la trupojn?

<196><+>Mi opinias, ke la kohorto de la Fulma legio povas reveni, <196> respondis la gasto, kaj aldonis: <196> Estus bone, se <217>i antae defilus tra la urbo.

<196><+>Tre bona ideo, <196> aprobis la prokuratoro, <196> postmorga mi <217>in resendos, kaj anka mi mem forveturos; mi <216>uras al vi je la festeno de la dek du dioj, je la Laroj mi <216>uras <196> kare mi pagus por povi reveni hodia.

<196><+><194>ajnas, ke la prokuratoro ne <173>atas Jer<173>alaimon, <219>u vere? <196> bonhumore demandis la gasto.

<196><+><194>ati Jer<173>alaimon! <196> ridetis la prokuratoro, <196> sed en la mondo ne estas loko pli senespera. E<219> sen paroli pri la naturo <196> ja mi misfartas <219>iun fojon, kiam mi venas <219>i tien! Tamen ne tio estas la plej malbona. La festoj! Magoj, 
magiistoj, sor<219>istoj, tiuj pilgrimsvarmoj<N><193> Kaj la fanatikuloj, la fanatikuloj! Sufi<219>as rememori pri tiu Mesio, kiun ili subite ekatendis <219>i jare! <218>iuminute oni pretu vidi anta si plej malagrablan sangover<173>an incidenton. Sen<219>ese movi la trupojn, legi kalomniojn kaj denuncojn, el kiuj duono 
celas onin mem! Konsentu, ke tio tedas. Ho, se mi ne servus Cezaron 
<193>

<196><+>Jes, la festoj <219>i tie estas malfacilaj, <196> konsentis la gasto.

<196><+>Tutkore mi deziras, ke la festotagoj plej rapide fini<217>u, <196> energie aldonis Pilato, <196> kaj finfine mi povu reveni Cezareon. <218>u vi kredos, tiu delira konstrua<216>o de Herodo, <196> la prokuratoro svingis la brakon la la kolonaro, komprenigante 
ke li parolas pri la palaco, <196> tre certe min frenezigas. Mi ne povas en <217>i noktumi. La mondo neniam konis pli bizaran arkitekturon. Tamen 
ni revenu al la afero. Anta <219>io, <219>u ne maltrankviligas vin tiu malbeninda Bar-rabba?

<218>i tiam la gasto sendis sian specialan rigardon al la vango de 
la prokuratoro. Per siaj enuplenaj okuloj Pilato rigardis for, kun 
grimaco de abomeno kontemplante la parton de la urbo ku<173>antan <219>e liaj piedoj kaj estingi<217>antan en la antavespero. Estingi<217>is anka la rigardo de la gasto kaj li mallevis la palpebrojn.

<196><+>De nun oni konsideru lin sendan<217>era kiel <173>afido, <196> ekparolis la gasto kaj sur lia ronda viza<217>o aperis faltetoj. Bar ne plu ribelos.

<196><+>Tro fama, <219>u? <196> rikanis Pilato.

<196><+>Kiel <219>iam, la prokuratoro tre subtile komprenis la aferon!

<196><+>Tamen, <196> zorgomiene diris la prokuratoro, kaj lia maldika, longa fingro 
kun la nigra <173>tono de la ringo levi<217>is supren, <196> necesas<N><193>

<196><+>Ho, la prokuratoro ne dubu, ke dum mi estas en Judeo, <219>iu pa<173>o de Bar estos observata de miaj homoj.

<196><+>Nun mi estas trankvila, cetere kiel <219>iam, kiam vi estas <219>i tie.

<196><+>La prokuratoro estas tro bona!

<196><+>Nun bonvolu informi min pri la ekzekuto, <196> diris la prokuratoro.

<196><+>Kio interesas la prokuratoron?

<196><+><218>u en la amaso estis provoj manifesti indignon? Tio, kompreneble, 
plej gravas.

<196><+>Neniaj, <196> respondis la gasto.

<196><+>Tre bone. <218>u vi mem konstatis la morton?

<196><+>Pri tio la prokuratoro estu certa.

<196><+>Diru do<N><193> <219>u anta la pendigo oni donis al ili la pocion?

<196><+>Jes. Sed li, <196> <219>i tiam la gasto fermis la okulojn, <196> rifuzis <217>in trinki.

<196><+>Kiu do? <196> demandis Pilato.

<196><+>Pardonu, hegemono! <196> ekkriis la gasto, <196> <219>u mi lin ne nomis? Ha-Nocri.

<196><+>Malprudentulo! <196> diris Pilato, ial grimacante. Vejno ektremis sub lia maldekstra 
okulo, <196> morti de la sun'ardo! Kial rifuzi tion, kion proponas la le<217>o? Kiel li vortigis sian malakcepton?

<196><+>Li diris, <196> respondis la gasto refermante la okulojn, <196> ke li dankas kaj ke li ne ripro<219>as, ke oni senigas lin je la vivo.

<196><+>Kiun? <196> demandis Pilato obtuze.

<196><+>Tion, hegemono, li ne diris.

<196><+><218>u li provis prediki ion anta la soldatoj?

<196><+>Ne, hegemono, <219>i foje li ne estis parolema. Li diris nur, ke la malkura<217>on li opinias unu el la precipaj homaj malvirtoj.

<196><+>Kion li aludis? <196> la gasto adis la subite rompi<217>intan vo<219>on.

<196><+>Tio estis nekomprenebla. <190>enerale, li strange kondutis; kiel <219>iam, cetere.

<196><+>Kio estis stranga?

<196><+>La tutan tempon li provis rigardi en la okulojn jen al unu, 
jen al alia el la <219>irkaantoj, kaj sen<219>ese li iel perplekse ridetis.

<196><+>Kio ankora? <196> demandis la raka vo<219>o.

<196><+>Nur kion mi diris.

La prokuratoro klakis per sia kaliko kontra la tablo, ver<173>is por si vinon. Eltrinkinte la tutan kalikon li ekparolis:

<196><+>Jen pri kio temas: kvankam ni ne sukcesis, almena <217>is nun, malkovri liajn adepton a adorantojn, tamen ni ne povas 
garantii, ke tiuj tute ne estas.

La gasto atente askultis, iomete klininte la kapon.

<196><+>Tial, por eviti <219>iajn surprizojn, <196> darigis la prokuratoro, mi petas vin kiel eble plej rapide 
kaj diskrete forigi la korpojn de la surfaco de la tero, entombigi 
ilin sekrete kaj malbrue, por ke oni adu pri ili nek sonon nek duonon.

<196><+>Jes, hegemono! <196> la gasto levi<217>is kaj diris: <196> Konsiderante la gravon de tiu delikata tasko, permesu al mi 
tuj iri por <217>in plenumi.

<196><+>Ne, residi<217>u, <196> diris Pilato geste lin haltigante, <196> restas ankora du aferoj. La dua: viaj gravaj meritoj <219>e la malfacila laboro en la ofico de la estro de la sekreta servo 
de la prokuratoro de Judeo havigas al mi la agrablan okazon raporti 
pri vi al Romo.

La viza<217>o de la gasto ru<217>i<217>is, li ekstaris, sin klinis anta la prokuratoro kaj diris:

<196><+>Mi nur plenumas mian devon je la servo al Cezaro!

<196><+>Tamen mi havas peton al vi, <196> darigis Pilato, <196> se oni proponos al vi promocion aliloke, malakceptu <217>in kaj restu <219>i tie. Neniuokaze mi volas vin perdi. Oni trovu alian manieron 
vin rekompenci.

<196><+>Mi estas feli<219>a servi sub vi, hegemono.

<196><+>Mi tre <217>ojas. Do, la tria afero. <190>i koncernas tiun<N><193> Kiu do estas lia nomo<N><193> Jehudon el Kirjat.

<190>uste <219>i tiam la gasto sendis al la prokuratoro sian rigardon kaj tute 
dece tuj <217>in estingis.

<196><+>Onidire, <196> plu parolis la prokuratoro mallatigante la vo<219>on, li ricevis monon pro tio, ke li tiel gastame akceptis en 
sia hejmo la malsa<217>an filozofon.

<196><+>Ricevos, <196> delikate <217>ustigis la estro de la sekreta servo.

<196><+><218>u temas pri granda monsumo?

<196><+>Tion neniu scias, hegemono.

<196><+>Nek vi mem? <196> komplimentante per sia miro diris Pilato.

<196><+>Ho ve, nek mi mem, <196> trankvile respondis la gasto, <196> sed ke la monon li ricevos hodia vespere, tion mi scias. Oni 
vokis lin en la palacon de Kajafo.

<196><+>Ah, la avida maljunulo el Kirjat, <196> ridetis la prokuratoro, <196> ja li estas maljuna, <219>u?

<196><+>La prokuratoro neniam eraras, tamen <219>i foje li eraris, <196> afable respondis la gasto, <196> la homo el Kirjat estas juna viro.

<196><+>Interese. <218>u vi povas lin priskribi? <218>u li estas fanatikulo?

<196><+>Ho ne, prokuratoro.

<196><+>Do, ne fanatikulo. Kio ankora?

<196><+>Tre bela.

<196><+>Kaj plu? <218>u li havas ian pasion?

<196><+>Malfacilas tiel intime koni <219>iun en tia granda urbo, prokuratoro<N><193>

<196><+>Ho ne, ne, Afranio! Ne malpliigu vian meriton.

<196><+>Li havas unu pasion, prokuratoro. <196> La gasto pazetis. <196> La pasion pri la mono.

<196><+>Kio li estas?

Afranio levis sian rigardon supren, iom pensis kaj respondis:

<196><+>Li laboras en butiko de mon<173>an<217>isto, <219>e unu el siaj parencoj.

<196><+>Ah ha, ah ha. <196> Pilato eksilentis, rigardis <219>irkaen, <219>u iu estas sur la balkono, poste diris mallate: <196> Nu, hodia mi ricevis informon, ke <219>i nokte li mortos ponardita.

Nun la gasto ne nur <216>etis sian rigardon sur la hegemonon sed fiksis <217>in por kelka tempo, poste li respondis:

<196><+>Vi, prokuratoro, ju<217>is pri mi tro favore. Mi opinias, ke mi ne meritas vian raporton. 
Tiun informon mi ne havas.

<196><+>Vi meritas plej altan rekompencon, <196> diris Pilato, <196> sed mi havas la informon.

<196><+>Toleru ke mi demandu, de kiu vi <217>in ricevis?

<196><+>Nun mi preferus ne malka<173>i tion, des pli, ke <217>i estas hazarda, malklara kaj nefidinda. Sed mi devas antavidi 
<219>ion. Tion postulas mia ofico, kaj precipe mi fidas mian antasenton, 
<219>ar <217>i neniam min trompis. La informo temas pri tio, ke iu el la sekretaj 
amikoj de Ha-Nocri, indignigite de la monstra perfido de la mon<173>an<217>isto, komplotas kun siaj komplicoj mortigi lin hodia nokte kaj 
la monon ricevitan por la perfido ka<173>e meti en la palacon de la <219>efpastro kun la skriba<216>o: <MI>Mi redonas la malbenitan monon.

La estro de la sekreta servo jam ne <216>etadis siajn subitajn rigardojn sur la hegemonon sed plu lin 
askultis duonferminte la okulojn. Pilato darigis:

<196><+>Kiel vi opinias, <219>u al la <219>efpastro pla<219>os ricevi tian donacon en la festa nokto?

<196><+><190>i ne nur malpla<219>os, <196> ridetis la gasto, <196> mi supozas, ke tio kazos tre grandan skandalon.

<196><+>Anka mi tiel opinias. <190>uste tial mi petas, ke vi okupu vin pri la afero, tio estas, 
aran<217>u <219>ion necesan por protekti Jehudon el Kirjat.

@BODY TEXT - = <196><+>La ordono de la prokuratoro estos plenumita, <196> diris Afranio, <196> kvankam mi devas trankviligi la hegemonon: realigi la planon 
de la krim'inten<->cantoj estas tre malfacile. Oni nur pripensu, <196> parolante la gasto sin turnis al la prokuratoro, <196> elspuri la homon, lin murdi, kaj krome determini, kiom li ricevis, 
kaj submeti la monon <219>e Kajafon, kaj <219>ion <219>i dum unu nokto, <219>u? Hodia?

<196><+>Kaj tamen oni murdos lin hodia, <196> obstine ripetis Pilato, <196> ja mi diris al vi, mi havas la antasenton! Neniam <217>i min trompis. <196> Spasmo pasis sur la viza<217>o de la prokuratoro kaj per mallonga movo li interfrotis la manojn.

<196><+>Jes, hegemono, <196> obeeme diris la gasto, li sin levis, rekti<217>is kaj subite redemandis: <196> Do, oni lin ponardos, <219>u?

<196><+>Jes, <196> respondis Pilato, <196> kaj mi esperas nur je via <219>iujn miriganta diligento.

La gasto ordigis la pezan zonon sub sia mantelo kaj diris:

<196><+>Saluton, sanon kaj <217>ojon.

<196><+>Ah, mi tute forgesis! <196> nelate ekkriis Pilato. <196> Mi estas ja via <173>uldanto!

<196><+>Ne, prokuratoro, vi <173>uldas al mi neniom.

<196><+>Kial do, ne? Rememoru, kiam mi envenis Jer<173>alaimon, tie estis la amaso de almozuloj<N><193> mi volis <216>eti monon al ili, sed mi havis neniom kune, do mi prenis la vian.

<196><+>Ho, prokuratoro, tio certe estis bagatelo!

<196><+>Anka pri bagatelo oni memoru.

Pilato sin deturnis, levis la mantelon kiu ku<173>is malanta li sur la brakse<217>o, prenis de sub la mantelo ledan saketon kaj prezentis <217>in al la gasto. Prenante la saketon tiu sin klinis kaj ka<173>is <217>in sub sian mantelon.

<196><+>Mi atendas, <196> ekparolis Pilato, <196> vian raporton pri la entombigo kaj krome pri la fino de tiu 
afero pri Jehudo el Kirjat hodia nokte, <219>u vi komprenis, jam hodia nokte. La gardde<216>orantoj havos la ordonon veki min tuj kiam vi venos. Mi vin atendas.

<196><+>Mi vin salutas, <196> diris la estro de la sekreta servo, kaj sin deturninte li foriris 
de la balkono. Oni adis la malsekan sablon grinci sub liaj pa<173>oj, poste la klakadon de liaj botoj sur la marmoro inter la du 
leonoj. Malaperis liaj gamboj, poste la trunko kaj fine la kapu<219>o. Nur <219>i tiam la prokuratoro rimarkis, ke la suno jam forsinkis kaj 
esti<217>is la krepusko.

@CHAPITRO = <218>apitro 26

@CHAPTER TITLE = La sepulto

Estas supozeble, ke <217>uste pro la krepusko la aspekto de la prokuratoro draste <173>an<217>i<217>is. <194>ajnis, ke oni povus vidi lin maljuni<217>anta, <217>ibiganta la dorson; krome, en lia konduto aperis maltrankvilo. 
Unu fojon, turninte la kapon li ial ekskui<217>is rigardante la vakan brakse<217>on de kies apogilo pendis lia mantelo. Proksimi<217>is la festa nokto, la vesperaj ombroj ludis sian ludon, kaj estas 
probabla, ke al la laci<217>inta prokuratoro <173>ajnis, ke iu sidas tie. Cedinte al malkura<217>a impulso: tu<173>inte la mantelon, la prokuratoro <217>in forlasis kaj komencis vagi sur la balkono, jen frotante la 
manojn, jen alirante la tablon kaj prenante la kalikon, jen haltante 
kaj sensence ekzamenante la mozaikon de la planko, kvaza li volis 
mal<219>ifri ian skriba<216>on.

Jam je la dua fojo hodia lin trafis angoro. Li frotis la tempion, 
en kiu de la matena inferdoloro restis nur obtuza, malklara sensa<216>o, kvaza ties rememoro, kaj penis kompreni, kio estas la kazo 
de lia spirita turmento. Verdire, tion li balda komprenis, sed li 
provis sin trompi. Li klare konsciis, ke dum la tago li por <219>iam ion misis, ke nun la mison li volas <217>ustigi per agoj bagatelaj, vantaj kaj <196> plej grave <196> tro malfruaj. Kaj la memtrompo konsistis en tio, ke la prokuratoro 
provis sin persvadi, ke tiuj agoj, la nunaj, vesperaj, gravas ne malpli 
ol la matena verdikto. Sed pri tio li ne multe sukcesis.

<218>e unu el siaj turnoj li abrupte haltis kaj fajfis. Responde al 
lia fajfo adi<217>is lata basa bojado, kaj el la <217>ardeno sur la balkonon impetis grandega griza pint'orela virhundo 
kun koljungo garnita per orizitaj platetoj.

<196><+>Banga, Banga, <196> nelate kriis la prokuratoro.

La hundo ekstaris sur la malantaaj piedoj, la antaajn <217>i metis sur la <173>ultrojn de sia mastro, lin preska faliginte, kaj lekis lian 
vangon. La prokuratoro sidi<217>is sur la se<217>on, Banga, eliginte la langon kaj ofte spirante, sin ku<173>igis <219>e la piedoj de sia mastro, kaj la <217>ojo en <217>iaj okuloj sig<->nifis, ke <219>esis la fulmotondro, la sola afero kiun timis la kura<217>a besto, kaj tion, ke <217>i denove estas <219>i tie, apud la homo kiun <217>i amas, respektas kaj opinias la plej potenca en la mondo, la 
estro de <219>iuj homoj, pro kiu anka sin mem Banga opiniis privilegiita, 
supera kaj eksterordinara. Tamen sin ku<173>iginte <219>e liaj piedoj, rigardante e<219> ne lin sed ien en la vesperi<217>anta <217>ardeno, la hundo tuj komprenis, ke <217>ian mastron trafis malfeli<219>o. Tial <217>i <173>an<217>is sian pozicion, sin levis, venis al lia flanko, la antaajn 
piedojn kaj la kapon metis sur liajn genuojn, makulante la mantelbaskon 
per malseka sablo. Per siaj agoj Banga ver<173>ajne volis esprimi, ke <217>i konsolas sian mastron kaj pretas kune kontrai la malfeli<219>on. Tion montris anka <217>iaj okuloj, kies rigardo sen<219>ese oblikvi<217>is al la mastro, kaj la atenteme stre<219>itaj pintaj oreloj. Tiel la homo kaj la besto amantaj unu la 
alian kune renkontis la festan nokton sur la balkono.

Dum tiu tempo la gasto de la prokuratoro vigle agadis. Forlasinte 
la supran <217>ardenplaceton anta la balkono, li malsupri<217>is la la <173>tuparo <217>is la sekva teraso, sin turnis dekstren kaj iris al la kazernoj 
situantaj sur la palaca tereno. Tie kvartiris la du centurioj venintaj 
al Jer<173>alaim por la festotagoj kaj la prokuratora sekreta gardo estrata 
de Afranio. Li nelonge restis en la kazernoj, ne pli ol dek minutojn, 
sed post tiuj dek minutoj de la kazerna korto forveturis tri <219>aroj <173>ar<217>itaj je sapeilaro kaj barelo plena je akvo. Post la <219>aroj rajdis dek kvin homoj en griza mantelo. Eskortate de ili 
la <219>aroj forlasis la palac'areon tra la malantaa pordego, prenis 
la okcidentan direkton, pasis tra la urbopordego, per pado atingis 
la Betle<200>eman Vojon, sur <217>i veturis norden <217>is la vojkruci<217>o anta la <215>ebrona Urbopordego kaj de tie iris la la Jafa Vojo, same kiel 
la procesio kiu je la tago akompanis la kondamnitojn al la ekzekuto. 
<218>i tiam jam malhelis kaj super la horizonto estis aperinta la 
luno.

Balda post ol forveturis la <219>aroj kun la ilin akompananta ta<219>mento, forrajdis anka la gasto de la prokuratoro alivestite 
per <219>ifita malhela <200>itono. Li rajdis ne ekster sed en la urbon. Post kelka tempo 
oni povis lin vidi rajdanta al la Fortreso Antonia, kiu situis norde, 
tuj apud la Granda Templo. Anka en la fortreso la gasto restis tre 
mallonge, post kio lia spuro retrovi<217>is en la Malsupra Urbo, en la labirinto de ties kurbaj stratoj. 
<218>i tie li rajdis jam ne <219>evalon sed mulon.

Li bone konis la urbon kaj facile trovis la bezonatan straton. Oni 
nomis <217>in la Greka, <219>ar tie estis kelkaj grekaj butikoj, inter ili unu tapi<173>vendejo. <190>uste anta tiu butiko li haltigis sian mulon, surpiedi<217>is kaj ligis <217>in al la pordega ringo. La butiko jam estis <173>losita. Li pasis tra la apuda stratpordo kaj eniris malgrandan 
kvadratan korton, tri laterojn de kiu borderis provizejoj. Li sin 
direktis al la kvara, haltis anta la hedervolvita verando de lo<217>domo kaj rigardis <219>irkaen. Kaj en la dometo, kaj en la provizejoj estis mallume, 
la lampoj ankora ne estis bruligitaj. La gasto nelate vokis:

<196><+>Niza!

Responde al lia voko pordo knaris kaj en la vespera krepusko sur la 
verandon senvuale elvenis juna virino. <194>i klinis sin super la balustrado kaj maltrankvile rigardis, kiu 
estas veninta. Rekoninte Afranion, <173>i afable ridetis, kapsalutis kaj invite svingis la manon.

<196><+><218>u vi estas sola? <196> li demandis en la greka.

<196><+>Sola, <196> flustris la virino. <196> La edzo <219>i matene forveturis al Cezareo, <196> <173>i <216>etis rigardon malantaen, sur la pordon, kaj aldonis: <196> sed la servistino estas hejme. <196> <194>i gestis: <174>Envenu<175>. Afranio rigardis <219>irkaen kaj pa<173>is sur la masonitaj <173>tupoj. Li kaj la virino malaperis en la dometo.

<218>e <173>i Afranio restis tute mallonge, ne pli ol kvin minutojn. Post 
tio li forlasis la domon kaj la verandon, mallevis la kapu<219>on sur la okulojn kaj eliris sur la straton. Lumiloj jam brulis 
en la domoj, la antafestaj stratoj ankora plenis je homoj, kaj Afranio 
sur sia mulo perdi<217>is en la fluo de la piede kaj rajde pasantaj. Lian pluan vojon 
scias neniu.

Restinte sola, la virino kiun Afranio nomis Niza komencis haste sin 
vesti. Kaj malgra ke trovi la bezonatajn a<216>ojn en la senluma <219>ambro estis malfacile, la lampon <173>i ne ekbruligis, la servistinon ne vokis. Nur kiam <173>i jam estis preta kaj <173>ian kapon kovris malhela vualo, en la dometo adi<217>is <173>ia vo<219>o:

<196><+>Se iu pri mi demandos, diru ke mi iris al Enanta.

El la mallumo venis grumblado de la maljuna servistino:

<196><+>Al Enanta? Denove tiu Enanta! Via edzo ja malpermesis al vi 
<173>in viziti! Parigistino <173>i estas, via Enanta! Mi nur diru al via edzo<N><193>

<196><+>Nu, nu, nu, silentu, <196> diris Niza kaj, kvaza ombro, <173>i forglitis el la dometo. <194>iaj sandaloj forklakis sur la pavimeroj de la korto. Grumblante 
la servistino <173>losis la pordon. Niza estis foririnta el sia domo.

Je tiu sama tempo alian strateton en la Malsupra Urbo, strateton serpentumantan 
al baseno, forlasis juna viro. Li estis elirinta el la pordo de modest'aspekta 
domo, kies blinda muro limis la strateton kaj kies fenestroj rigardis 
en la <217>ardenon. La hoknaza belulo kun zorge tondita barbeto surhavis 
puran blankan turbanon falantan sur liajn <173>ultrojn, novan bluan taliton festan kun kvastoj kaj novajn, knarantajn 
sandalojn. Sin elegantiginte pro la granda festo, li vigle pa<173>is, devancadis la pasantojn, kiuj rapidis hejmen al la Paska 
festeno, rigardis la fenestrojn lumi<217>i unu post alia. La junulo sin turnis al la strato, kiu tra la 
bazaro kondukis al la palaco de la <219>efpastro Kajafo, situanta <219>e la piedo de la Templa monteto.

Balda oni povis vidi lin eniranta la pordegon de la korto de Kajafo; 
kaj nelonge post tio <196> forlasanta la korton.

Post la vizito al la palaco, en kiu jam brilis la lumiloj kaj tor<219>oj, en kiu regis la festa klopodado, la homo iris e<219> pli vigle, e<219> pli <217>oje rapidante al la Malsupra Urbo. <218>e la angulo, kie la strateto enfluis en la bazarplacon, en la 
bolado kaj interpu<173>i<217>o, lin devancis facilmove, kvaza dance iranta gracia virino, 
kies kapon <217>is la okuloj ka<173>is nigra vualo. Pasante preter la juna belulo <173>i por unu momento eksvingis alten la vualon, <216>etis sur lin sian rigardon, tamen <173>i ne nur ne moderigis sian pa<173>on, sed e<219> pli <217>in rapidigis, kvaza fu<217>ante tiun, kiun <173>i <216>us devancis.

La junulo ne nur rimarkis la virinon, certe li <173>in rekonis, kaj rekoninte li skui<217>is, ekhaltis, mirigite rigardis <173>ian dorson kaj tuj impetis post <173>in. Preska faliginte pasanton kun kru<219>o en la manoj, li <173>in kur'atingis kaj, anhelante pro emocio, li kriis:

<196><+>Niza!

La virino sin turnis, mallar<217>igis la okulojn, <173>ia viza<217>o esprimis kvietan malplezuron. Seke <173>i respondis en la greka:

<196><+><218>u estas vi, Jehudo? Mi ne tuj vin rekonis. Cetere, <219>i tio estas bona. <218>e ni tio estas aguro: la nerekonita ri<219>i<217>os<N><193>

Ekscitite tiel, ke lia koro saltetis kvaza birdo sub nigra tuko, 
Jehudo demandis per interrompi<217>anta flustro, penante ke lin ne adu la pasantoj:

<196><+>Kien vi iras, Niza?

<196><+>Kial do vi volas tion scii? <196> <173>i respondis, malrapidigante sian iron kaj orgojle rigardante 
Jehudon.

En la vo<219>o de Jehudo adi<217>is infanaj intonacioj, li perplekse flustris:

<196><+>Sed kiel?.. Ja ni interkonsentis. Mi volis <219>e vin iri. Vi diris, ke la tutan vesperon vi estos hejme<N><193>

<196><+>Ah ne, ne, <196> respondis Niza kaj kaprice el<173>ovis antaen la malsupran lipon, pro kio al Jehudo <173>ajnis, ke <173>ia viza<217>o, la plej bela el <219>iuj de li iam ajn viditaj, i<217>is e<219> pli bela, <196> mi enuas. Vi havas vian feston, sed mi, kion mi faru? <218>u vi volas, ke mi sidu hejme kaj askultu vin suspiri sur la 
verando? Kaj ke mi timu, ke la servistino denuncos pri tio al mia 
edzo? Ah ne, mi decidis foriri ekster la urbon por askulti la najtingalojn.

<196><+>Ekster la urbon? <196> konsterni<217>is Jehudo, <196> sola?

<196><+>Kompreneble, ke sola, <196> respondis Niza.

<196><+>Permesu, ke mi vin akompanu, <196> diris Jehudo sufoki<217>ante. Liaj pensoj konfuzi<217>is, li forgesis pri <219>io en la mondo kaj petege rigardis en la bluajn okulojn de Niza, 
kiuj nun <173>ajnis nigraj.

Sen ion ajn respondi Niza iris pli rapide.

<196><+>Kial vi silentas, Niza? <196> humilvo<219>e demandis Jehudo, adaptante sian pa<173>on al la <173>ia.

<196><+><218>u vi certas, ke mi kun vi ne enuos? <196> subite demandis Niza kaj haltis. <218>i tiam Jehudo tute malspriti<217>is.

<196><+>Nu bone, finfine cedis Niza, <196> ni iru.

<196><+>Sed kien, kien?

<196><+>Atendu<N><193> unue ni eniru <219>i tiun korton kaj tie interkonsentu pri <219>io, <219>ar mi malvolas ke oni kla<219>u, ke oni vidis min rendevui mian amanton sur la strato.

Kaj jen, sur la bazarplaco ne estas Niza nek Jehudo. Ili interparolas 
en la enveturejo de iu korto.

<196><+>Iru al la olivbieno, <196> flustris Niza tirante la vualon sur la okulojn kaj sin forturnante 
de viro, kiu pasis tra la enveturejo portante sitelon, <196> al Getsemano, trans Kidronon, <219>u vi komprenis?

<196><+>Jes, jes, jes.

<196><+>Mi iros antae, <196> <173>i darigis, <196> sed vi ne iru tuj post mi, vi disigu vin de mi. Lasu min foriri 
antaen<N><193> Kiam vi transiros la torenton<N><193> <219>u vi scias, kie estas la groto?

<196><+>Mi scias, mi scias<N><193>

<196><+>Pasu preter la olivpremilo supren kaj turnu vin al la groto. 
Mi estos tie. Sed mi malpermesas al vi iri tuj post mi, paciencu, 
atendu <219>i tie. <196> Kaj Niza foriris el la enveturejo kvaza <173>i tute ne parolis kun Jehudo.

Kelkan tempon Jehudo staris sola kaj penis ordigi siajn diskurantajn 
pensojn. Inter ili estis la demando, kiel li eksplikos sian maleston 
<219>e la festeno de la parencoj. Jehudo staris pripensante mensogon, 
sed en sia ekscito li ne sukcesis <217>in bone pripensi kaj liaj piedoj per si mem, sen ke li tion konscius, 
portis lin for el la enveturejo.

Nun li <173>an<217>is sian vojon, li ne plu sin direktis al la Malsupra Urbo sed 
reen al la palaco de Kajafo. Jehudo nun malklare konsciis pri la <219>irkao. La festo jam estis veninta en la urbon. Nun el la fenestroj 
<219>irka Jehudo ne nur brilis lumoj sed anka jam sonis la rita 
kantado. La lastaj malfruantoj per la skur<217>o kaj krioj rapidigadis sian azenon. La piedoj mem portis Jehudon, 
li ne rimarkis preter<173>vebi la timigajn muskajn turojn de la Antonia, li ne adis la 
trumpetojn mu<217>i en la fortreso, neniel atentis la Italian rajdopatrolon kies 
tor<219>o ver<173>is malkvietan lumon sur lian vojon. Pasinte preter la kastelo 
li turnis la kapon kaj vidis, ke en terura alto brulas du grandegaj 
lumiloj kvinopaj. Tamen anka ilin Jehudo perceptis malklare, al li 
<173>ajnis, ke super Jer<173>alaim eklumis dek mirakle grandaj lucernoj, defiantaj la lumon 
de la unuopa lucerno, kiu estis levi<217>anta super la urbo, la lunlucernon. Nun li atentis nenion, li 
strebis al la Getsemana Pordego, li volis kiel eble plej rapide forlasi 
la urbon. Fojfoje <173>ajnis al li, ke antae, inter la dorsoj kaj viza<217>oj de la pasantoj, ekaperas la dancanta figureto lin gvidanta. 
Sed <217>i estis iluzio, Jehudo ja sciis, ke Niza jam estas multe pli 
malproksime. Li kuris preter la mon<173>an<217>obutikoj kaj finfine atingis la Getsemanan pordegon. Tie, febrante 
pro malpacienco, li devis atendi. La urbon eniris kameloj, poste enrajdis 
Siria kavaleria patrolo, kiun Jehudo senvo<219>e malbenis<+><193>

Sed <219>io havas sian finon. La malpacienca Jehudo jam estis ekster la 
urba murego. Maldekstre videblis negranda tombejo, apud <217>i kelkaj striitaj tendoj de pilgrimuloj. Trans la polvan vojon 
inundatan de lunlumo Jehudo iris al la torento Kidron por pasi al 
ties kontraa bordo. La akvo milde pladis <219>e liaj piedoj. Saltante de <173>tono sur <173>tonon, li finfine atingis la transan, Getsemanan bordon, kaj 
<217>oje konstatis, ke la vojo inter la <217>ardenoj estas senhoma. Jam videblis la duone ruini<217>inta pordego de la olivbieno.

Jehudon, kiu <216>us forlasis la sufokvarman urbon, frapis la ebriiga aero de la 
printempa nokto. Tra la <217>ardenbarilo onde fluegis de la Getsemanaj herbejoj la odoro de 
mirtoj kaj akacioj.

Neniu gardis la pordegon, neniu estis tie, kaj post kelkaj minutoj 
Jehudo kuris jam sub la mistera ombro de la potencaj, grandbran<219>aj oliv-arboj. La vojo kondukis supren, Jehudo <217>in sekvis anhelante, fojfoje el la mallumo venante sur lunajn 
ornamtapi<173>ojn, kiuj rememorigis al li la tapi<173>ojn de la <216>aluza edzo de Niza. Post kelka tempo maldekstre aperis senarba 
placeto, sur <217>i la olivpremilo kun sia peza <173>tona rado, kaj amaso de bareloj. Neniu estis en la <217>ardeno. La laboro <219>esis <219>e la sunsubiro. La <217>ardeno estis senhoma, kaj nun super Jehudo sonegis lata kantado 
de najtingala <200>oro.

Lia celo jam estis proksima. Li sciis, ke tuj, kiam li turnos sin 
dekstren, en la mallumo li ekados la akvon pladi en la groto. Jen 
li <217>in ekadis. Friski<217>is.

Li iris malpli rapide kaj nelate vokis:

<196><+>Niza!

Sed anstata Niza, malglui<217>inte de la dika trunko de oliv'arbo, sur la vojon saltis fortika 
vira figuro, io ekbrilis en <217>ia mano kaj tuj estingi<217>is.

Jehudo <173>anceli<217>is malantaen kaj malforte ekkriis:

<196><+>A<200>!

Dua viro baris al li la rean vojon.

La unua, kiu estis antae, demandis Jehudon:

<196><+>Kiom vi <216>us ricevis? Diru, se vi volas vivi!

Espero fulmis en la koro de Jehudo. Pasie li kriegis:

<196><+>Tridek tetradra<200>mojn! Tridek tetradra<200>mojn! <218>io ricevita estas <219>i tie. Jen la mono! Prenu <217>in, sed lasu la vivon!

La unua homo tuj for<173>iris la monujon el la manoj de Jehudo. Kaj je la sama momento 
malanta ties dorso, kvaza fulmo, pasis ponardo kaj frapis la enami<217>inton sub la skapolon. Pu<173>ite antaen, Jehudo dis<216>etis en la aeron la manojn kun la hoki<217>intaj fingroj. La antaa viro kaptis lin sur sian ponardon kaj 
<217>is la tenilo enigis <217>in en la koron de Jehudo.

<196><+>Ni<193>za<193><196> diris Jehudo ne per sia kutima vo<219>o, la hela kaj klara, sed per vo<219>o malalta kaj ripro<219>a. Poste li eligis nenian ajn sonon. Lia korpo tiom forte pu<173>i<217>is kontra la tero, ke tiu obtuze resonis.

<218>i tiam tria figuro aperis sur la vojo. La tria viro surhavis 
mantelon kun kapu<219>o.

<196><+>Faru rapide, <196> ordonis la tria. La murdintoj rapide pakis en ledon la monujon 
kun skriba<216>o, kiun donis al ili la tria, kaj kruce <219>irkaligis <219>ion per <173>nuro. La dua ka<173>is la paka<216>on sur sia brusto, la du murdintoj diskuris for de la vojo kaj 
la mallumo englutis ilin inter la oliv'arboj. La tria karis apud 
la murdito kaj rigardis en lian viza<217>on. En la ombro <217>i <173>ajnis krete blanka kaj iel spiritplene bela. Post kelkaj sekundoj 
sur la vojo restis neniu viva. La senspira korpo ku<173>is kun la brakoj disetenditaj. La maldekstra piedo trafis en 
lunluman makulon, kaj klare videblis <219>iu rimeneto de la sandalo.

La tuta Getsemana <217>ardeno plenis je najtingala kantado. Kien sin direktis la du 
viroj ponardintaj Jehudon scias neniu, sed la vojo de la homo kun 
la kapu<219>o estas konata. Forlasinte la padon, li tra la oliv'arba densejo 
iris suden. Li transgrimpis la barilon de la <217>ardeno malproksime de la <219>efa pordego, <219>e la suda angulo de la bieno, kie mankis la supraj <173>tonoj de la masona<216>o. Balda li estis <219>e la bordo de Kidron. Tie li iris en la akvon kaj vadis <217>is li ekvidis du <219>evalsiluetojn kaj viron apud ili. Anka la <219>evaloj staris en la torento. La akvo fluis lavante iliajn hufojn. 
La <219>evalgardanto ekrajdis unu <219>evalon, la kapu<219>ulo saltis sur la alian kaj malrapide amba vadis la la torento 
kaj la <173>tonoj knaris sub la hufoj. Poste la rajdantoj forlasis la akvon, 
suriris la Jer<173>alaiman bordon kaj plu rajdis pa<173>e la la urba murego. Tie ili disi<217>is: la <219>evalgardinto fortrotis antaen kaj malaperis; la kapu<219>ulo haltigis sian <219>evalon, desaltis sur la senhoman vojon, demetis la mantelon, 
<217>in elturnis, prenis de sub siaj vestoj platan kaskon sen pluma<216>o kaj <217>in surmetis. Sur la <219>evalon li resaltis homo en militista <200>lamido kaj kun mallonga glavo <219>e la femuro. Li tu<173>is la bridon kaj la impetema kavaleria <219>evalo tuj ektrotis, balancetante sian rajdanton. Nun la vojo 
estis fini<217>anta. Proksimi<217>is la suda pordego de Jer<173>alaim.

Sub la pordega arko dancis kaj saltetis la malkvieta tor<219>a flamo. La gardosoldatoj el la dua centurio de la Fulma legio 
sidis sur la <173>tonaj benkoj ludante per <216>etkuboj. Ekvidinte la militiston enrajdi la soldatoj saltlevi<217>is, tiu gestis al ili per la mano kaj preterrajdis en la urbon.

La urbon inundis la festa helo. En <219>iu fenestro ludis la flamo de lumilo kaj de <219>ie, kunfluante en konfuzan <200>oron, adi<217>is la ritkantado. Tra la fenestroj kiuj rigardis la straton la 
rajdanto povis vidi homojn <219>e la festena tablo, sur <217>i ku<173>is la viando de la kaprido kaj vinkalikoj staris inter la pladoj 
kun la amaraj herboj. Kantfajfante melankolian kanzoneton la rajdanto 
senhaste trotis la la malplenaj stratoj de la Malsupra Urbo, direktante 
sin al la Fortreso Antonia, fojfoje <216>etante rigardon al la ekzotaj lumilkvinopoj, kiuj brulis super 
la Templo, a al la luno, kiu pendis e<219> pli alte ol la lumilkvinopoj.

La palaco de Herodo la Granda neniel partoprenis en la celebrado de 
la Paska nokto. En la akcesoraj ejoj de la palaco rigardantaj suden, 
kiujn okupis la oficiroj de la Italia kohorto kaj la legiestro, brulis 
lumiloj, io movi<217>adis, videblis ia vivo; male, la fronta parto de la palaco, la 
<219>efa, kiu havis la ununuran malgravolan lo<217>anton, la prokuratoron <196> tiu tuta parto, kun siaj kolonaroj kaj orstatuoj <173>ajnis blindigita sub la helega luno. Tie, en la palaco mem, regis 
mallumo kaj silento. Kiel li diris al Afranio, la prokuratoro malvolis 
eniri internen. Li ordonis pretigi la liton sur la balkono, tie, kie 
li vesperman<217>is kaj kie li ju<217>is matene. La prokuratoro sin ku<173>igis sur la pretigita lito sed la dormo ne venis. La nuda luno 
pendis alte en la klara <219>ielo kaj dum kelkaj horoj la prokuratoro <217>in senforlase rigardis.

Proksimume je la noktomezo la dormo finfine kompatis la hegemonon. 
Li spasme oscedis, malbukis kaj de<216>etis la mantelon, forpreninte de la tuniko la zonon kun lar<217>a <173>tala tran<219>ilego en la ingo li metis <217>in sur la se<217>on <219>e la lito, demetis la sandalojn kaj sin etendis. Banga tuj saltis 
al li sur la liton kaj sin ku<173>igis apude, kap-<219>e-kape, kaj la prokuratoro, metinte la manon sur <217>ian kolon, finfine fermis la okulojn. Nur tiam endormi<217>is anka la hundo.

La lito estis en ombro <173>irmate kontra la luno per kolono, sed de la <173>tuparo <217>is la lito etendi<217>is lunluma strio. Kaj apena la prokuratoro perdis la kontakton 
kun la realo, li tuj pa<173>is sur la luman vojon kaj iris sur <217>i supren, rekte al la luno. Dormante li e<219> ekridis pro sia feli<219>o, tiom senkompare bonege <219>io aran<217>i<217>is sur la diafana blua vojo. Li iras akompanate de Banga kaj 
apud li iras la vaganta filozofo. Ili diskutas pri io tre komplika 
kaj grava, kaj neniu povas konvinki la alian. Ili malkonsentas pri 
<219>io, kaj <217>uste tial ilia diskuto estas eksterordinare interesa kaj senfina. 
Evidente, la hodiaa ekzekuto estas pura miskompreno, <219>ar jen apude iras la filozofo elpensinta la nekredeble bizaran 
teorion ke <219>iuj homoj estas bonaj, sekve li vivas. Kaj certe, tute horore 
estus e<219> pensi ke tia homo povus esti ekzekutita. La ekzekuto ne estis! 
Ne estis! Jen kio estas precipe rava en tiu voja<217>o sur la luna <173>tuparo.

Da libera tempo ili havas tiom, kiom ili deziras, kaj la fulmotondro 
estos nur antavespere, kaj la malkura<217>o, sendube, estas unu el plej teruraj malvirtoj. Tiel diris Je<173>ua Ha-Nocri. Ne, filozofo, mi malkonsentas: <217>i estas <MI>la<D> plej terura malvirto.

Ekzemple, ne timis ja la nuna prokuratoro de Judeo kaj eksa tribunuso 
de legio tiam, en la Junulina Valo, kiam la ferocaj <217>ermanoj preska dis<173>iris la giganton Ratobu<219>ulo. Sed pardonon, filozofo! <218>u vi, malgra via granda sagaco, imagas, ke pro homo kriminta 
kontra Cezaro ruinigos sian karieron la prokuratoro de Judeo?

<196><+>Jes, jes ja, <196> plor<217>emadis Pilato en la dormo.

Kompreneble, li ruinigos. Matene li tion ne estus farinta, sed nun, 
nokte, <219>ion konsiderinte, li konsentas perei. Li oferos <219>ion por savi de la ekzekuto la tute senkulpan malprudentan revulon 
kaj kuraciston!

<196><+>Nun ni <219>iam estos kune, <196> diris al li en la son<217>o la <219>ifonvestita filozofo vagabonda, nesciate kiel aperinta sur la 
vojo de la kavaliro kun la ora lanco. <196> Kie estos unu, tie oni atendu la alian! Kiam oni mencios min, 
tuj anka vin oni mencios! Min, la forlasitan infanon kiu ne konas 
siajn gepatrojn, kaj vin, filon de re<217>o astrologiisto kaj de Pila, la bela muelistidino.

<196><+>Jes, mi petas, ne forgesu, menciigu pri mi, la filo de astrologiisto, 
<196> petis Pilato en la son<217>o. Kaj ricevinte en la son<217>o kapjeson de la apude iranta almozulo el En-Sarid, la kruela 
prokuratoro de Judeo <217>oje ploris kaj ridis en la dormo.

Bonega estis <219>io, sed tiom pli terura estis la veki<217>o. Banga ekgralis kontra la luno, kaj la glita, kvaza oleita, 
blua pado rompi<217>is sub la hegemono. Li malfermis la okulojn kaj la unua afero 
kiun li konsciis estis la fakto, ke la ekzekuto tamen okazis. Lia 
unua movo estis rutine kro<219>i<217>i je la koljungo de Banga, poste per la malsanulaj okuloj li 
ser<219>is la lunon kaj vidis, ke <217>i iom forflanki<217>is kaj i<217>is pli ar<217>enta. <190>ian lumon rompis malagrabla, alarma lumo flagranta sur la balkono 
anta liaj okuloj. En la mano de centuriestro Ratobu<219>ulo nigre fumis flamanta tor<219>o. Tenante <217>in li kun timo kaj malico rigardis la dan<217>eran beston pretan por la salto.

<196><+>Ku<173>u, Banga, <196> diris la prokuratoro per malsanula vo<219>o kaj tusis. Per la mano sin <173>irminte kontra la flamo li darigis: <196> E<219> nokte, e<219> <219>e la luno mi ne havas kvieton. Ho, dioj! Anka vi, Marko, havas 
fian oficon. Soldatojn vi kripligas<N><193>

Plej mirigite Ratobu<219>ulo rigardis la hegemonon kaj tiu rekonscii<217>is. Por forvi<173>i la impreson de siaj malnecesaj, duondorme ellasitaj vortoj, 
la prokuratoro diris:

<196><+>Ne ofendi<217>u, centuriestro, mia situacio, mi ripetas, estas e<219> pli malbona. Kion vi volas?

<196><+>Venis la estro de la sekreta servo, <196> trankvile diris Marko.

<196><+><218>i tien, invitu lin <219>i tien, <196> ordonis la prokuratoro tusante por purigi la gor<217>on. Per la nudaj piedoj li ser<219>is siajn sandalojn. La flamo ekludis sur la kolonoj, la kaligoj 
de la centuriestro forklakis kontra la mozaiko. La centuriestro eliris 
en la <217>ardenon.

<196><+>Anka <219>e la luno mi ne havas kvieton, <196> grincinte per la dentoj, al si mem diris la prokuratoro.

Anstata la centuriestro sur la balkono aperis la kapu<219>ulo.

<196><+>Banga, ku<173>u, <196> mallate diris la prokuratoro kaj premis la nukon de la hundo.

Anta ol Afranio komencis paroli, li la sia kutimo rigardis <219>irkaen, deiris en la ombron, kaj konvinkin<217>inte, ke krom Banga sur la balkono estas neniu malnecesa, nelate 
diris:

<196><+>Ordonu, ke oni min ju<217>u, prokuratoro. Vi estis prava. Mi ne sukcesis sekurigi Jehudon 
el Kirjat, li estas ponardita. Mi petas pri ju<217>o kaj eksoficigo.

Al Afranio <173>ajnis, ke lin rigardas kvar okuloj: du hundaj kaj du lupaj.

El sub la <200>lamido li prenis la ridigi<217>intan pro la sango duoble sigelitan monujon.

<196><+><218>i tiun monsaketon la murdintoj sub<216>etis en la domon de la <219>efpastro. La sango sur <217>i estas la sango de Jehudo el Kirjat.

<196><+>Interese, kiom estas ene? <196> demandis Pilato sin klinante al la saketo.

<196><+>Tridek tetradra<200>moj.

La prokuratoro rikanis kaj diris:

<196><+>Malmulte.

Afranio silentis.

<196><+>Kie estas la murdito?

<196><+>Tion mi ne scias, <196> kun trankvila digno respondis la homo nedisigebla disde sia 
kapu<219>o, <196> hodia matene ni komencos la esploron.

La prokuratoro ekskui<217>is kaj forlasis la rimeneton de la sandalo, kiun li ne sukcesis 
fiksi.

<196><+>Do, <219>u vi certe scias, ke li estas murdita?

Je tio la prokuratoro ricevis la sekan respondon:

<196><+>Mi, prokuratoro, jam dek kvin jarojn servas en Judeo. Mi komencis 
sub Valerio Grato. Mi ne bezonas vidi la kadavron por diri, ke la 
homo estas mortigita. Nun mi raportas al vi, ke la nomato Jehudo el 
Kirjat anta kelkaj horoj i<217>is ponardita.

<196><+>Pardonu al mi, Afranio, <196> diris Pilato, <196> mi ankora ne tutveki<217>is kaj tial demandis. Mi dormas malbone, <196> la prokuratoro rikanis, <196> kaj la tutan tempon mi son<217>as pri lunradio. Tiom bizare, imagu. Kvaza mi promenas sur la 
radio. Do, mi dezirus scii viajn konjektojn pri tiu kazo. Kie vi intencas 
lin ser<219>i? Sidi<217>u, estro de la sekreta servo.

Afranio sin klinis, movis la se<217>on pli proksimen al la lekto kaj sidi<217>is tintinte per la glavo.

<196><+>Mi intencas ser<219>i lin en la <219>irkaejo de la olivopremilo en la Getsemana <217>ardeno.

<196><+>Ah ha. Kial <217>uste tie?

<196><+>Hegemono, mi pensas, ke la murdo okazis ne en Jer<173>alaim mem, nek tre malproksime de la urbo. <190>i okazis apud Jer<173>alaim.

<196><+>Mi opinias vin eminenta kompetentulo pri via fako. Mi ne scias, 
kiel la afero statas en Romo, sed en la kolonioj vi estas senegala. 
Mi petas vin klarigi, kial vi pensas tiel?

<196><+>Oni neniel povas supozi, <196> nelate diris Afranio, <196> ke Jehudo lasus iujn suspektindajn homojn kapti lin ene de la 
urbo. Sur la strato oni ne povas ka<173>e ponardi. Do, oni devus venigi lin ien en kelon. Tamen la Servo 
jam ser<219>is lin en la Malsupra Urbo, kaj sendube li jam estus trovita; 
do li ne estas en Jer<173>alaim, tion mi garantias. Se li estus murdita malproksime de 
la urbo, tiun monpaka<216>on oni ne povus sub<216>eti tiom balda. La murdo okazis apud Jer<173>alaim. Oni sukcesis irigi lin ekster la urbon.

<196><+>Mi ne povas imagi, kiel eblis tion aran<217>i.

<196><+>Jes, prokuratoro, tio estas la plej malfacila demando en la 
tuta afero, kaj mi e<219> dubas, <219>u mi sukcesos <217>in solvi.

<196><+>Jes, vera enigmo! Je la festa vespero, kredanto ial forlasas 
la Paskan festenon, iras eksterurben kaj tie pereas. Kiu kaj kiel 
povus lin ellogi? Eble virino tion faris? <196> demandis Pilato obeante subitan inspiron.

Afranio respondis trankvile kaj grave:

<196><+>Neniel, prokuratoro. Tiun hipotezon oni certe devas malakcepti. 
Ni rezonu logike. Kiujn interesis, ke Jehudo pereu? Areton da vagabondaj 
fantaziuloj, en kiu, atentu, estis neniaj virinoj. Vidu, prokuratoro, 
por edzi<217>i al virino oni bezonas monon, same por produkti homon, sed por 
murdigi homon per virino oni bezonas tre multe da mono, kiom havas 
neniuj vagabondoj. Virino ne partoprenis tiun aferon, prokuratoro. 
Mi e<219> diru, ke tiu direkto povas nur deviigi min de la spuro, malhelpi 
la esploron kaj min konfuzi.

<196><+>Mi vidas, ke vi tute pravas, Afranio, <196> diris Pilato, <196> mi permesis al mi eldiri nuran konjekton.

<196><+>Ve, <217>i estas erara, prokuratoro.

<196><+>Sed kio do <217>i povus esti? <196> ekkriis la prokuratoro, kun avida scivolo rigardante la viza<217>on de Afranio.

<196><+>Mi opinias, ke temas pri tiu sama mono.

<196><+>Eminenta ideo! Tamen kiu kaj pro kio povus proponi al li monon 
nokte kaj ekster la urbo?

<196><+>Ho ne, prokuratoro, ne tiel. Mi havas nur unu supozon, kaj 
se <217>i estas malvera, alian eksplikon mi probable ne trovos. <196> Afranio sin klinis al la prokuratoro kaj finflustris: <196> Jehudo volis ka<173>i sian monon en loko sekreta kaj nur de li konata.

<196><+>Tre subtila ekspliko. Ver<173>ajne, <217>uste tio okazis. Nun mi komprenas: lin irigis ne homoj sed lia 
propra penso. Jes, jes, <217>i estis tiel.

<196><+>Certe, Jehudo estis suspektema, li ka<173>is sian monon for de la homoj.

<196><+>Nu, vi menciis Getsemanon. Tamen kial <217>uste tie vi intencas lin ser<-><219>i, tion, verdire, mi ne komprenas.

<196><+>Ho, prokuratoro, tio estas plej simpla. Neniu ka<173>as monon sur vojo, en loko ebena kaj nuda. Jehudo estis nek sur 
la vojo al Hebron, nek sur la vojo al Betanio. Li devis esti en <173>irmita, izola loko kun arboj. <190>i estas tiel simpla. Kaj krom Getsemano apud Jer<173>alaim ne estas tia loko. Iri malproksimen li ne povis.

<196><+>Vi tute min konvinkis. Do, kion ni faru nun?

<196><+>Mi tuj komencos ser<219>i la murdintojn, sekvintajn Jehudon ekster la urbo, kaj samtempe, 
kiel mi jam raportis, mi mem estos ju<217>ata.

<196><+>Pro kio?

<196><+>Miaj homoj perdis lin vespere sur la bazaro post ol li forlasis 
la palacon de Kajafo. Kiel tio povis okazi, mi ne komprenas. Tian 
embarason mi neniam spertis. De post nia interparolo li estis observata. 
Tamen apud la bazaro li <173>an<217>is la direkton kaj faris tiel strangan kurbon, ke lia spuro perdi<217>is.

<196><+>Jes. Mi deklaras al vi, ke ju<217>i vin mi opinias malnecesa. Vi faris <219>ion, kion vi povis, kaj neniu en la mondo, <196> la prokuratoro ridetis, <196> povus fari pli ol vi! La agentoj perdintaj Jehudon estu discipline 
punitaj, tamen mi malvolas, ke la puno estu iom ajn severa. Finfine, 
ni faris ja <219>ion por protekti la fiulon! Interalie, mi forgesis demandi, <196> la prokuratoro frotis sian frunton, <196> kiel ili sukcesis meti la monon <219>e Kajafo?

<196><+>Vidu, prokuratoro<N><193> Tio ne estas malfacila. La ven<217>antoj pasis malanta la palaco de la <219>efpastro, tie estas strateto superanta la korton. Ili <216>etis la paka<216>on trans la barilon.

<196><+><218>u kun la skriba<216>o?

<196><+>Jes, <217>uste kiel vi antavidis, prokuratoro. Cetere<N><193> <196> <219>i tiam Afranio for<173>iris la sigelon de la paka<216>o kaj montris al Pilato ties enhavon.

<196><+>Atenton, Afaranio, kion vi faras, tio ver<173>ajne estas la Templaj sigeloj!

<196><+>Pri tio la prokuratoro ne zorgu, <196> respondis Afranio refermante la paka<216>on.

<196><+><218>u <219>iujn sigelilojn vi havas? <196> demandis Pilato ridante.

<196><+>Alie ne povas esti, prokuratoro, <196> tute sen rido, tre malmilde diris Afranio.

<196><+>Mi imagas la skandalon <219>e Kajafo.

<196><+>Jes, prokuratoro, tio kazis tre grandan eksciton. Min ili 
invitis senprokraste.

E<219> en la duonlumo oni povis vidi, kiel brilas la okuloj de Pilato.

<196><+>Interese, tre interese<N><193>

<196><+>Permesu ke mi malkonsentu, prokuratoro, <219>i tio ne estis interesa. Plej teda kaj laciga afero. Al mia demando, 
<219>u oni pagis al iu monon en la palaco de Kajafo, mi ricevis klaran 
respondon, ke tio ne okazis.

<196><+>Ah, tiel? Nu, se la mono ne estis pagita, do <217>i ne estis pagita. Des pli malfacile estos trovi la murdintojn.

<196><+>Tute <217>uste, prokuratoro.

<196><+>Interalie, Afranio, jen pri kio mi <216>us pensis: <219>u eblas, ke li mem sin mortigis?

<196><+>Ho ne, prokuratoro, <196> respondis Afranio, pro surprizo e<219> <216>etinte sin malantaen en la brakse<217>o, <196> pardonu, sed tio estas tute ne kredebla!

<196><+>Ah, <219>io estas kredebla en tiu urbo! Mi pretas veti, ke tre balda 
tiaj onidiroj rampos tra la tuta urbo.

<218>i tiam Afranio <216>etis sur la prokuratoron sian rigardon, iom pensis kaj respondis:

<196><+>Tio estas ebla, prokuratoro.

<194>ajnis, ke la prokuratoro malvolas forlasi tiun temon pri la mortigo 
de la homo el Kirjat, kvankam <219>io jam estis klara. Li demandis, e<219> iom reveme:

<196><+>Nu, mi <173>atus vidi lin mortigata.

<196><+>Oni tre lerte lin murdis, <196> diris la estro de la sekreta servo, iom ironie rigardante Pilaton.

<196><+>Kiel do vi povas scii tion?

<196><+>Bonvolu atenti la saketon, prokuratoro, <196> respondis Afranio, <196> mi vetas, ke la sango de Jehudo <173>prucis onde. Ja mi vidadis mortigitojn en mia vivo, prokuratoro.

<196><+>Do, li ne reekstaros, <219>u?

<196><+>Nu, li reekstaros, prokuratoro, <196> filozofieme ridetante diris Afranio, <196> kiam la trumpeto de la Mesio, kiun oni atendas <219>i tie, eksonos super li. Sed pli frue li ne ekstaros!

<196><+>Sufi<219>as, Afranio! Tiu demando klaras. Nun ni pasu al la entombigo.

<196><+>La ekzekutitoj estas entombigitaj, prokuratoro.

<196><+>Ho, Afranio, ju<217>i vin estus krimo. Vi meritas plej altan rekompencon. Kiel <217>i estis?

Afranio komencis rakonti kaj rakontis, ke dum li sin okupis pri la 
afero de Jehudo, ta<219>mento de la sekreta gardo, komandate de lia anstataanto, atingis 
la monteton kiam esti<217>is la vespero. Unu korpo mankis sur la pinto. Pilato tremeris, 
rake diris:

<196><+>Ah, kiel mi povis preteratenti tion!

<196><+>Ne zorgu pri tio, prokuratoro, <196> diris Afranio kaj darigis sian rakonton: <196> Levinte sur la <219>aron la kadavrojn de Dismas kaj Gestas, kies okuloj jam estis 
elbekitaj de la rabbirdoj, oni tuj komencis ser<219>i la trian korpon. Tre balda oni <217>in trovis. Iu homo<N><193>

<196><+>Levio Mateo, <196> ne demande, sed plie aserte diris Pilato.

<196><+>Jes, prokuratoro<N><193>

Levio Mateo sin ka<173>is en kaverno en la norda deklivo de la Kalva Kranio atendante 
la mallumon. La nuda korpo de Je<173>ua Ha-Nocri estis <219>e li. Kiam la gardistoj kun tor<219>o eniris la kavernon, Levio i<217>is despera kaj furioza. Li kriis, ke li faris nenian krimon, 
ke la la le<217>o, <219>iu ajn deziranto rajtas entombigi ekzekutiton. Levio Mateo diradis, 
ke li malvolas disi<217>i de la korpo. Li estis ekscitita, kriis ion konfuzan, jen petante 
jen minacante kaj malbenante<N><193>

<196><+><218>u li necesigis ke oni lin arestu? <196> malserene demandis Pilato.

<196><+>Ne, prokuratoro, ne, <196> tre trankvile respondis Afranio, <196> la adaca malsa<217>ulo lasis sin kvietigi per la promeso, ke la korpon oni entombigos.

Kompreninte la diritan Levio kvieti<217>is, tamen li deklaris, ke nenien li foriros kaj ke li deziras 
partopreni la entombigon. Li diris, ke li ne foriros e<219> mortigote, kaj por tiu celo li e<219> prezentis pantran<219>ilon, kiun li havis kune.

<196><+><218>u oni lin forpelis? <196> obtuzvo<219>e demandis Pilato.

<196><+>Ne, prokuratoro, ne. Mia anstataanto permesis al li partopreni 
la entombigon.

<196><+>Kiu el viaj anstataantoj estris la ta<219>menton?

<196><+>Tolmajo, <196> respondis Afranio, kaj angore redemandis: <196> <219>u li faris eraron?

<196><+>Darigu, <196> diris Pilato, <196> mi trovas nenian eraron. <190>enerale, mi iomete perpleksi<217>as, <219>ar <173>ajnas, ke mi renkontis homon kiu neniam eraras. Tiu homo estas 
vi.

Levion Mateon oni akceptis sur la <219>aron kun la korpoj de la ekzekutitoj, kaj proksimume post du 
horoj oni atingis senhoman intermonton norde de Jer<173>alaim. Tie la ta<219>mentanoj, laborante skipe, dum unu horo fosis profundan kavon 
kaj entombigis en <217>i <219>iujn tri ekzekutitojn.

<196><+><218>u nudaj?

<196><+>Ne, prokuratoro, la ta<219>mento havis por tio <200>itonojn. Al <219>iu entombigato oni metis ringon sur la fingron. La ringo de Je<173>ua havis unu entran<-><219>on, la ringo de Dismas, du kaj tiu de Gestas, tri. La fosa<216>o estas fermita, plenigita je <173>tonoj. Tolmajo scias la rekonilon.

<196><+>A<200>, se mi estus antavidinta tion! <196> diris Pilato kun <219>agrengrimaco. <196> Ja mi devus interparoli kun tiu Levio Mateo<N><193>

<196><+>Li estas <219>i tie, prokuratoro!

Lar<217>e malferminte la okulojn Pilato dum kelka tempo rigardis Afranion, 
poste li diris:

<196><+>Mi dankas al vi pro <219>io farita pri tiu afero. Bonvolu sendi al mi morga Tolmajon, 
anticipe sciiginte al li, ke mi estas pri li kontenta; kaj vin, Afranio, 
<196> la prokuratoro prenis el la po<173>o de la zono, ku<173>anta sur la tablo, fingroringon kaj prezentis <217>in al la estro de la sekreta servo, <196> mi petas akcepti tiun memora<216>on.

Afranio sin klinis:

<196><+>Tio estas granda honoro, hegemono.

<196><+>La ta<219>mento, kiu entombigis la ekzekutitojn, havu rekompencon. La agentoj, 
perdintaj Jehudon, ricevu malladon. Levio Mateo estu tuj venigita. 
Mi bezonas detalojn pri la afero de Je<173>ua.

<196><+>Jes, prokuratoro, <196> diris Afranio. Ripete sin klinante li foriris, la prokuratoro 
klakis per la manoj kaj kriis:

<196><+>Al mi, <219>i tien! Lumilon en la portikon!

Afranio jam iris en la <217>ardeno kaj malanta la dorso de Pilato en la manoj de servistoj 
jam flagris fajroj. Tri lampoj aperis sur la tablo anta la prokuratoro, 
kaj la luna nokto retiri<217>is en la <217>ardenon, kvaza forkondukate de la estro de la sekreta servo. 
Anstata Afranio sur la balkonon pa<173>is nekonata maldika vireto kaj la ega centuriestro. Tiu lasta, 
kaptinte rigardon de la prokuratoro, tuj foriris en la <217>ardenon kaj malaperis.

La prokuratoro esploris la veninton per avidaj kaj iomete timigitaj 
okuloj. Tiel oni rigardas homon, pri kiu oni multe adis, pri kiu 
oni mem pensadis kaj kiu finfine aperis.

La veninto, proksimume kvardekjara, estis nigrahara, brunhata, <219>ifonvestita, lin tutan kovris krusti<217>inta koto; el sub la mallevitaj brovoj li rigardis kvaza lupo. 
Resume, li estis tre misaspekta kaj pleje similis urban almozulon, 
kiaj svarmas sur la terasoj de la Templo a sur la bazaroj de la brua 
kaj malpura Malsupra Urbo.

La silento daris longe; <217>in rompis la stranga konduto de la venigito. Lia viza<217>o <173>an<217>is la koloron, li <173>anceli<217>is kaj nur tial ne falis, ke per la malpura mano li sukcesis 
kapti la randon de la tablo.

<196><+>Kio estas al ci? <196> demandis Pilato.

<196><+>Nenio, <196> respondis Levio Mateo kaj faris tian movon, kvaza li ion glutus. 
Lia magra, nuda, malpura kolo ek<173>velis kaj re<173>rumpis.

<196><+>Kio estas al ci, respondu, <196> ripetis Pilato.

<196><+>Mi estas laca, <196> diris Levio kaj malserene deturnis la rigardon al la planko.

<196><+>Sidigu cin, <196> Pilato montris al la brakse<217>o.

Levio malkredeme rigardis la prokuratoron, sin movis al la se<217>o, <216>etis timigitan rigardon sur la orajn brak'apogilojn kaj sidi<217>is ne sur la se<217>on sed sur la plankon apude.

<196><+>Diru, kial ci ne sidigis cin sur la se<217>on? <196> demandis Pilato.

<196><+>Mi estas malpura, mi <217>in makulus, <196> diris Levio rigardante malsupren.

<196><+>Tuj oni donos al ci por man<217>i.

<196><+>Mi ne deziras man<217>i, <196> respondis Levio.

<196><+>Kial ci mensogas? <196> paceme diris Pilato, <196> ci ne man<217>is la tutan tagon a eble e<219> pli longe. Nu bone, ne man<217>u. Mi venigis cin por ke ci montru al mi la tran<219>ilon kiun ci havis.

<196><+>La soldatoj <217>in de mi forprenis kiam ili kondukis min <219>i tien, <196> respondis Levio kaj sombre aldonis: <196> Oni redonu <217>in al mi, mi devas <217>in reporti al la posedanto, mi <217>in <173>telis.

<196><+>Por kiu celo?

<196><+>Por distran<219>i la <173>nurojn, <196> respondis Levio.

<196><+>Marko! <196> kriis la prokuratoro, kaj la centuriestro pa<173>is sub la portikon. <196> Lian tran<219>ilon al mi donu.

El unu el la du tegiloj de sia zono la centuriestro eligis malpuran 
pantran<219>ilon, donis <217>in al la prokuratoro kaj foriris.

<196><+>Kie ci prenis la tran<219>ilon?

<196><+>En la panbutiko <219>e la <215>ebrona Pordego, tuj maldekstre kiam oni eniras la urbon.

Pilato rigardis la lar<217>an klingon, ial kontrolis per la fingro, <219>u <217>i estas akra, poste diris:

<196><+>Pri la tran<219>ilo ne zorgu, <217>i estos resendita al la butiko. Nun la dua kion mi bezonas: montru 
al mi la pergamenon, kiun ci portas kun ci kaj sur kiu estas skribitaj 
la paroloj de Je<173>ua.

Levio malame rigardis Pilaton kaj ridetis tiel malicege, ke lia viza<217>o i<217>is tute hida.

<196><+>Vi volas <219>ion forpreni, <219>u? Anka la lastan, kion mi havas? <196> li demandis.

<196><+>Mi ne diris ja: <MI>fordonu, <D><196> respondis Pilato, <196> mi diris: <MI>montru.

Levio ser<219>is en la <219>ebrusto kaj eligis pergamenrulon. Pilato <217>in prenis, malvolvis, sternis inter la fajroj kaj stre<219>ante la okulojn komencis esplori la apena legeblajn inkosignojn. 
Kompreni tiujn a<219>e skribitajn liniojn estis malfacile, Pilato plisis la palpebrojn, 
sin klinis preska <217>is la pergameno, <173>ovis sian fingron la la linioj. Li tamen povis konstati, ke 
la skribita estas malkohera vico de iaj eldiroj, datoj, mastrumaj 
notoj, poeziaj fragmentoj. Li sukcesis legi: <174><MI>La morto ne estas <D><193> <MI>Hiera ni man<217>is dol<219>ajn printempajn bakurotojn<N><193><D><175>

Grimacante pro la stre<219>o li mal<219>ifris: <174><MI>Ni vidos la puran riveron de la vivoakvo<N><193> La homaro rigardas la sunon tra klara kristalo<N><193><D><175>

Subite Pilato ekskui<217>is. En la lastaj linioj de la pergameno li legis la vortojn: 
<174><MI><193> malvirto pli<N><193> ol la malkura<217>o<D><175>.

Pilato rerulis la pergamenon kaj per abrupta movo <217>in etendis al Levio.

<196><+>Prenu, <196> li diris. Post nelonga silento li aldonis: <196> Mi vidas, ke ci estas klerulo, kaj ne decas ke ci, sola, vagas 
senhejme en almozula vesto. Mi havas grandan bibliotekon en Cezareo, 
mi estas tre ri<219>a kaj volas cin dungi. Ci ordigos kaj konservados la papirusojn, 
ci estos sata kaj vestita.

Levio ekstaris kaj respondis:

<196><+>Ne, mi ne volas.

<196><+>Kial? <196> demandis Pilato kaj lia viza<217>o malheli<217>is, <196> <219>u mi estas al ci malagrabla? <218>u ci min timas?

Denove la malbona rideto hidigis la viza<217>on de Levio:

<196><+>Ne, <219>ar ci min timas. Por ci ne estos facila rigardi min en la viza<217>on post ol ci lin mortigis.

<196><+>Silentu, <196> respondis Pilato, <196> prenu monon.

Levio kapneis, la prokuratoro darigis:

<196><+>Mi scias, ke ci opinias cin dis<219>iplo de Je<173>ua, sed mi diras al ci, ke ci nenion komprenis el tio, kion li 
instruis. <218>ar, se ci komprenus, ci nepre akceptus ion de mi. Konsideru, 
ke anta la morto li diris, ke li ripro<219>as neniun, <196> Pilato signifoplene levis la fingron, lia viza<217>o tikis. <196> Li mem nepre ion prenus. Vi estas kruela, dum li ne estis tia. 
Kien vi iros?

Levio subite proksimi<217>is al la tablo, apogi<217>is sur <217>i per amba manoj kaj rigardante la prokuratoron per ardaj okuloj 
li flustris al tiu:

<196><+>Ci, prokuratoro, sciu, ke mi ponardos homon en Jer<173>alaim. Mi deziras diri al ci tion, por ke ci sciu, ke sango ankora 
ver<173>i<217>os.

<196><+>Anka mi scias, ke <217>i ankora ver<173>i<217>os, <196> respondis Pilato, <196> ciaj vortoj min ne mirigas. Evidente, min ci volas murdi, <219>u?

<196><+>Murdi cin mi ne sukcesos, <196> nudiginte la dentojn rikanis Levio, <196> mi ne estas tiom stulta ke mi esperu je tio, sed mi ponardos 
Jehudon el Kirjat, kaj al tio mi oferos la reston de mia vivo.

Delico aperis en la okuloj de la prokuratoro, per la fingro li invitis 
Levion Mateon proksimi<217>i kaj diris:

<196><+>Tion ci ne faros, ci ne bezonas zorgi pri tio, Jehudo mortis 
ponardita <219>i nokte.

Levio saltis de la tablo malantaen, <216>etis <219>irka sin sova<217>an rigardon kaj kriis:

<196><+>Kiu faris tion?

<196><+>Ne <216>aluzu, <196> rikanis Pilato frotante siajn manojn, <196> <173>ajnas al mi, ke vi ne estas lia sola adepto.

<196><+>Kiu faris tion? <196> flustre ripetis Levio.

Pilato respondis:

<196><+>Tion faris mi.

Levio malfermis la bu<173>on, sova<217>e gapis al la prokuratoro, kaj tiu diris:

<196><+>Tio, certe, estas nemulte, la farita, sed estas mi kiu <217>in faris. <196> Kaj post pazo: <196> Nu, <219>u nun ci ion prenos?

Levio iom pensis, mildi<217>is, fine li diris:

<196><+>Oni donu al mi puran pergamenpecon.

Pasis unu horo. Levio ne plu estis en la palaco. Nun la silenton de 
la matenkrepusko rompis nur la malproksima pa<173>ado de la gardosoldatoj en la <217>ardeno. La luno estis rapide pali<217>anta, <219>e la kontraa <219>ielrando vidi<217>is la hela makuleto de la matena stelo. La lumiloj jam anta 
longe estingi<217>is. Sur la lekto ku<173>is la prokuratoro. Metinte la manon sub la vangon li dormis kaj 
senbrue spiris. Apud li dormis Banga.

Tiel renkontis la matenru<217>on de la dek kvina de <MI>Nisan <D>la kvina prokuratoro de Judeo, 
Poncio Pilato.

@CHAPITRO = <218>apitro 27

@CHAPTER TITLE = La fino de la apartamento n-ro 50

Kiam Margarita atingis la lastajn vortojn de la <219>apitro, <174><MI><193> tiel renkontis la matenru<217>on de la dek kvina de Nisan la kvina prokuratoro de Judeo, Poncio 
Pilato<D><175> <196> esti<217>is mateno.

En la malgranda korto, en la bran<219>aro de la saliko kaj de la tilio, adi<217>is <217>oja, ekscita, matena konversacio de la paseroj.

Margarita levis sin de la se<217>o, sin tir'etendis kaj nur tiam <173>i sentis, kiom lacdoloras <173>ia tuta korpo, kiel dormema <173>i estas. Menciendas, ke en <173>ia animo regis plena trankvilo. Nenia malordo estis en <173>iaj pensoj, <173>in neniel konsternis la fakto, ke la nokton <173>i pasigis supernature. <194>in ne ekscitis la rememoro, ke <173>i estis <219>e la balo de Satano, ke per ia miraklo la majstro estas al <173>i redonita, ke el la cindro reesti<217>is la romano, ke denove <219>io retrovi<217>is sur sia loko en la kelo <219>e la strateto, de kie estis ekzilita la fi-denuncisto Alojzo 
Bak<173>i<173>ev. Resume, la konati<217>o kun Voland faris al <173>i nenian dama<217>on psikan. <218>io estis, kvaza tiel <217>i devis esti. <194>i iris en la alian <219>ambron, konvinki<217>is, ke la majstro kviete kaj profunde dormas, mal<173>altis la senutilan tablolampon kaj sin etendis <219>e la kontraa muro, sur la sofeto kovrita per malnova, dis<173>irita littuko. Post unu minuto <173>i dormis, kaj tiun matenon <173>i nenion son<217>is. Silentis la du <219>ambroj en la kelo, silentis la tuta dometo de la konstrurajtigito, 
kvieta estis la mal<219>efa strateto.

Sed en tiu sama mateno, nome dum la tagi<217>o de la sabato, maldormis tuta eta<217>o de unu el la Moskvaj organizoj, kaj <217>iaj fenestroj, rigardantaj al vasta asfaltizita placo kiun zume 
kaj senhaste brosis specialaj ma<173>inoj, radiis per plena lumo, tran<219>anta la helon de la levi<217>anta suno.

La tuta eta<217>o enketis pri la Voland-afero, kaj la tutan nokton lumis la lampoj 
en dek kabinetoj.

Propre, la afero klaris jam de hiera, de la vendredo, kiam oni devis 
fermi Varieteon sekve de la malapero de ties estraro, kaj pro la diversaj 
ekscesoj okazintaj unu tagon antae, dum la fama seanco pri nigra 
magio. Sed la problemo konsistis en tio, ke la tutan tempon, sen<219>ese, la maldorma eta<217>o plu ricevadis novan materialon.

Nun la enketo pri tiu stranga afero, prezentanta trajtojn de evidenta 
satana<216>o kun elementoj hipnotismaj kaj okulfrape krimaj, devis el <219>iuj <219>i multspecaj kaj konfuzaj eventoj okazintaj en diversaj lokoj 
de Moskvo fari unu koheran bulon.

La unua homo, devigita viziti la sendorman eta<217>on inundatan de elektra lumo, estis Arkadio Apolonovi<219> Semplejarov, prezidanto de la Akustika Komisiono.

Vendrede post la tagman<217>o en lia apartamento situanta en la domo <219>e la ponto Kamennij eksonoris la telefono, kaj vira vo<219>o petis voki al la aparato Arkadion Apolonovi<219>. Ties edzino, kiu estis malkro<219>inta la adilon, mishumore respondis, ke Arkadio Apolonovi<219> malbone fartas, ke li enliti<217>is kaj ne povas veni al la telefono. Kiam la edzino demandis, 
de kie oni telefonas, la vo<219>o tre lakone informis <173>in pri tio.

<196><+>Unu sekundon<N><193> tuj<N><193> unu minuton, <196> balbutis la kutime tre orgojla edzino de la prezidanto de la 
Akustika Komisiono, kaj sagrapide <173>i impetis en la dormo<219>ambron por for<173>iri lin el la lito, en kiu li ku<173>is suferante inferajn turmentojn <219>e la rememoro pri la hieraa seanco kaj pri la skandalo, kiu 
akompanis la forpelon de la Saratova nevino.

Verdire, ne post unu sekundo, e<219> ne post unu minuto, sed post kvarono de minuto Semplejarov, 
surhavante nur subvestojn kaj unu <173>uon je la maldekstra piedo, staris <219>e la aparato kaj en <217>in balbutis:

<196><+>Ha lo, estas mi<193> jes, mi askultas, mi askultas<193>

Lia edzino, forgesinte por tiuj momentoj <219>iujn abomenajn adulta<216>ojn pri kiuj la malfeli<219>ulo Arkadio Apolonovi<219> estis konviktita, el<173>ovis timigitan viza<217>on tra la pordo de la koridoro kaj pu<173>ante la alian <173>uon en la aero <173>i flustradis:

<196><+>La <173>uon surmetu, la <173>uon<N><193> la piedojn vi malvarmumos<N><193>

Arkadio Apolonovi<219>, per la nuda piedo kaj per sova<217>aj rigardoj signante ke <173>i foriru, murmuris en la telefonon:

<196><+>Jes, jes, certe, mi komprenas<N><193> Tuj mi alveturos<N><193>

La tutan sekvintan vesperon li restis en tiu eta<217>o, kie disvolvi<217>is la enketo. La interparolo estis embarasa, plej malagrabla 
<217>i estis, <219>ar li devis plej precize rakonti ne nur pri la fia seanco kaj 
la interbati<217>o en la lo<217>io, sed krome <196> kiel cirkonstancon, tamen ja necesan <196> anka pri Milica Andrejevna Pokobatko de la strato Jelo<200>ovskaja, kaj pri la Saratova nevino, kaj pri multaj aliaj aferoj, 
pri kiuj rakonti estis por li vera turmento.

Evidente, la depozicio de Arkadio Apolonovi<219>, homo klera kaj kultura, kompetenta kaj komprenema atestanto 
de la skandala seanco; atestanto kiu bonege priskribis kaj la misteran 
magiiston kun lia duonmasko, kaj la du kanajlojn liajn asistantojn; 
kiu firme memoris, ke la familinomo de la magiisto estis <217>uste <MI>Voland, <D><196> la depozicio de tia homo konsiderinde avancigis la enketon. 
El la komparo de lia depozicio kun la depozicioj de aliaj atestantoj 
<196> inter kiuj estis pluraj civitaninoj suferintaj post la seanco 
(tiu en violkoloraj subvestoj, konsterninta Rimskijon, kaj, ho ve, 
multaj aliaj) kaj la kuriero Karpov plurfoje sendita en la apartamenton 
n-ro 50 <219>e la strato Sadovaja <196> oni tuj determinis la lokon, kie estis ser<219>endaj la kulpaj je <219>iuj <219>i aventuroj.

La apartamenton n-ro 50 oni vizitis, kaj e<219> plurfoje, oni zorge <217>in traser<219>is, perkutis <217>iajn murojn, esploris la kamentubojn, ser<219>is ka<173>ejojn. Tamen <219>iuj <219>i procedoj rezultigis nenion kaj dum neniu el la vizitoj en la 
apartamenton oni sukcesis iun ajn trovi, kvankam estis tute evidenta, 
ke iu ja tie estas, malgra la firma kaj kategoria aserto de <219>iuj oficialuloj responsaj pri la restado de alilandaj artistoj 
en Moskvo, ke nigra magiisto nomata Voland en la urbo ne estas kaj 
neniel povas esti.

Absolute nenie estis registrita lia alveno, al neniu li prezentis 
sian pasporton a alian paperon, kontrakton a invitilon, neniu pri 
li ion adis! Kitajcev, la estro de la programa fako de la Spektaklokomisiono, 
<216>uris grandajn <216>urojn, ke la malaperinto Ste<219>jo Latronov ne sendis al li por konfirmo ian ajn spektakloprogramon 
kun ia ajn Voland, nek telefonis al li ion ajn pri la veno de tia 
Voland. Tial li, Kitajcev, ne scias kaj ne povas kompreni, kiamaniere 
Ste<219>jo allasus tian seancon okazi en Varieteo. Kiam oni ob<216>etis, ke Semplejarov propraokule vidis la magiiston sur la scenejo, 
Kitajcev nur disetendis la brakojn kaj levis la okulojn al la <219>ielo. Kaj la la okuloj de Kitajcev oni povis vidi kaj senhezite 
konkludi, ke li estas kristale pura kaj senpeka.

Poste tiu Pro<200>oro Petrovi<219>, prezidanto de la Centra Spektaklokomisiono<N><193>

Parenteze: li reaperis en sia kabineto tuj post ol la milicio envenis 
lian kabineton, kio kazis ekstazan <217>ojon de Anna Ri<219>ardovna kaj grandan perplekson de la senutile vokita milicio. 
Kaj ankora unu parenteza<216>o: reveninte sur sian lokon, en sian grizan striitan vestokompleton, 
Pro<200>oro Petrovi<219> plene aprobis <219>iujn decidoformulojn, kiujn la vestokompleto surskribis dum lia 
nelonga foresto.

<193> do, tiu Pro<200>oro Petrovi<219> absolutege nenion sciis pri iu ajn nomata Voland.

Rezultis, pardonon, absurda<216>o: miloj da spektantoj, la tuta personaro de Varieteo kaj fine 
Semplejarov A.<|>A., homo klerega, vidis tiun magiiston kaj lian malbenindajn 
asistantojn <196> sed neniel eblas lin trovi. Trudi<217>as demando: <219>u la tero lin englutis post lia fi-seanco, a, la ies asertoj, 
<219>u li tute ne estis veninta en Moskvon? Nu, se akcepti la unuan 
hipotezon, tiam oni anka akceptu, ke kune kun li la tero egale englutis 
la tutan estraron de Varieteo; kaj la dua hipotezo <173>ajnas implici, ke la estraro mem de la malfeli<219>a teatro, post ia misfaro (rememoru la frakasitan fenestron en 
la kabineto de Rimskij kaj la konduton de Karoaso!) senspure fu<217>is el Moskvo.

Endas agnoski la meriton de la enketestro. La malaperinton Rimskij 
oni retrovis mirinde rapide. Sufi<219>is kompari la konduton de Keroaso <219>e la taksia haltejo kun kelkaj tempopunktoj <196> ekzemple, kiam fini<217>is la seanco en la apuda kinejo kaj je kioma horo povis malaperi 
Rimskij <196> por tuj sendi telegramon en Leningradon. Post unu horo (estis 
vespero de la vendredo) venis la respondo, ke Rimskij estas trovita 
en la numero 412 de la hotelo <MI>Astoria, <D>en la kvara eta<217>o, apud la <219>ambro okupita de la repertuar<->estro de unu el la Moskvaj teatroj 
turneanta en Leningrado, do <217>uste en la numero konata pro siaj grizblua meblaro kun oriza<216>oj kaj bonega ban<-><219>ambro.

Trovite ka<173>anta sin en la vesto<173>ranko de la numero 412 de <MI>Astoria, <D>Rimskij tuj i<217>is arestita kaj pridemandita surloke, en Leningrado. Post kio 
Moskvon venis telegramo, sciiganta ke la financa direktoro de Varieteo 
estas en neresponsiva stato, ke la demandojn li respondas per absurda<216>oj a rifuzas respondi, kaj nur petas pri tio, ke oni lin ka<173>u en blenditan kameron sub armitan gardon. El Moskvo oni per 
telegramo ordonis transporti sub gardo la financan direktoron en Moskvon, 
sekve de kio je la vendredo vespere Rimskij sub la indikita gardo 
forveturis per vespera trajno.

Egale je la vendredo vespere oni trovis anka la spuron de Latronov. 
Dissendinte al <219>iuj urboj ser<219>otelegramojn pri Latronov, oni ricevis la respondon el Jalto: 
Latronov anta nelonge estis en Jalto, tamen <216>us li per avio forflugis al Moskvo.

La sola, kies spuron oni ne sukcesis trovi, estis Varenu<200>a. La fama teatra administristo konata de la tutega Moskvo, malaperis 
kvaza englutite de la tero.

Intertempe oni devis sin okupi anka pri incidentoj en aliaj lokoj 
de Moskvo, ekster la teatro Varieteo. Necesis klarigi la eksterodinaran 
okazon pri la oficistoj kantantaj la <MI>Gloran Maron <D>(alvorte: 
profesoro Stravinskij en la daro de du horoj sukcesis normaligi <219>iujn per iaj hipodermaj injektoj), sin okupi pri la personoj, 
prezentantaj al aliaj personoj a organizoj <219>ian ruba<216>on kvaza monon, kaj pri la viktimoj de tiaj trompaj pagoj.

Evidente, la plej malagrabla, la plej skandala kaj nesolvebla el <219>iuj <219>i enigmoj estis tiu pri la kapo de la forpasinta literaturisto 
Berlioz, <173>telita dum la hela tago rekte el la <219>erko en la Gribojedova salonego.

Kvaza sur trikilon kolektadis la dek du enketistoj la malbenindajn 
ma<173>ojn de tiu komplika afero, dis<216>etitajn tra la tuta urbego.

Unu el la enketistoj venis en la klinikon de profesoro Stravinskij, 
kaj anta <219>io petis disponigi al li la liston de <219>iuj personoj enhospitaligitaj dum la lastaj tri tagoj. Tiel en 
la enketo aperis Nikanoro Ivani<219> Nudokrudov kaj la malfeli<219>a anoncisto suferinta la kapfor<173>iron. Pri ili, cetere, oni nemulte sin okupis. Ja nun facilis 
konstati, ke anka ili i<217>is viktimoj de la mistera magiisto kaj lia bando. Male, Ivano 
Nikolai<219> Senhejmulo interesis la enketiston eksterodinare.

Je la vendredo antavespere <219>e Iva<219>jo en la <219>ambro 117-a malfermi<217>is la pordo kaj envenis juna, rozviza<217>a, kvieta kaj mildmaniera viro, neniom similanta kriminaliston, 
kaj tamen unu el la plej bonaj Moskvaj kriminalistoj. Anta si li 
vidis en la lito pala<219>an kaj lacviza<217>an junan homon, kies okuloj atestis absolutan mankon de intereso 
pri la <219>irkaaj aferoj; kies okuloj rigardis jen ien for, trans la <219>irkaa<216>ojn, jen en la internon de la juna homo.

La enketisto delikate sin prezentis kaj diris, ke li venis al Ivano 
Nikolai<219> por interparoli pri la antahieraaj incidentoj <219>e la Patriar<200>a lageto.

Ho, kia estus la triumfo de Ivano, se la enketisto estus veninta al 
li iom pli frue, e<219>, ekzemple, en la nokto inter la merkredo kaj la <216>ado, kiam Ivano furioze kaj pasie postuladis, ke oni askultu 
lian rakonton pri la okazinta vendrede vespere.

Sed, ho ve, Iva<219>jo tute <173>an<217>i<217>is dum la tempo pasinta post la morto de Berlioz. Li estis preta 
volonte kaj <217>entile respondi je <219>iuj demandoj de la enketisto, tamen en lia rigardo kaj en liaj 
intonacioj senti<217>is indiferento. La sorto de Berlioz ne plu interesis la poeton.

Anta la veno de la enketisto Iva<219>jo dormetis sur sia lito, kaj vizioj pasis anta liaj okuloj. 
Li vidis urbon strangan, nekompreneblan, malrealan, kun marmorblokoj, 
kanelitaj kolonaroj, tegmentoj brilegantaj sub la suno, kun <217>ia nigra, sombra, senindulga Fortreso Antonia, kun <217>ia palaco sur la okcidenta monteto, la palaco <217>is la tegmentoj sinkinta en la preska tropika verda<216>o de <217>ardeno, kun bronzaj statuoj, brulantaj en la vesperru<217>o super tiu verda<216>o, li vidis Italiajn kirasitajn centuriojn mar<173>i sub la muregoj de la pramalnova urbo.

En sia duondormo li viziis viron senmovan en brakse<217>o, razitan, kun flava<219>a tiknervoza viza<217>o, viron en blanka mantelo kun ru<217>a sub<173>tofo, malamege rigardantan en la malmagran kaj fremdan <217>ardenon. Ivano son<217>is pri senarbara flava monteto, sur kiu altis vaki<217>intaj fostoj kun transversaj traboj.

Sed la okazinta <219>e la Patriar<200>a lageto ne plu interesis la poeton Ivano Senhejmulo.

<196><+>Nun diru, Ivano Nikolai<219>: vi mem, je kia distanco de la turnokruco vi estis kiam Berlioz 
falis sub la tramon?

Apena perceptebla indiferenta rideto ial tu<173>etis la lipojn de Ivano, kaj li respondis:

<196><+>Mi estis malproksime.

<196><+>Kaj tiu kvadratita, <219>u li estis tuj apud la turnokruco?

<196><+>Ne, li sidis sur benko, ne malproksime.

<196><+><218>u bone vi memoras, ke li ne venis al la turnokruco je la momento, 
kiam Berlioz falis?

<196><+>Mi memoras. Li ne venis. Li malstre<219>e sida<219>is.

Tiuj estis la lastaj demandoj de la enketisto. Post ili li ekstaris, 
etendis la manon al Iva<219>jo, deziris al li plej rapide resani<217>i kaj esprimis la esperon balda legi liajn novajn poezia<216>ojn.

<196><+>Ne, <196> mallate respondis Ivano, mi ne plu versos.

La enketisto <217>entile ridetis kaj deklaris sin certa, ke la nunmomenta deprimo 
de la poeto balda fini<217>os.

<196><+>Ne, <196> respondis Ivano, rigardante ne al la kriminalisto sed foren, 
al la estingi<217>anta horizonto, <196> por mi <219>i tio neniam fini<217>os. La versa<216>oj, kiujn mi verkis, estas malbonaj versa<216>oj, nun mi tion komprenas.

La enketisto forlasis Iva<219>jon ricevinte tre gravan materialon. Sekvinte la eventofadenon 
<217>is la komenco, finfine oni atingis la fonton, el kiu originis 
<219>iuj ceteraj okazoj. La enketisto ne dubis, ke ili <219>iuj originis el la murdo <219>e la Patriar<200>a. Evidente, nek Iva<219>jo, nek la kvadratita pu<173>is sub la tramon la malfeli<219>an prezidanton de <MI>MASSOLIT<D>; me<200>anike, se oni povas tiel diri, neniu faligis lin sub la radojn. 
Sed la kriminalisto estis konvinkita, ke Berlioz sin <216>etis sub la tramon (a falis sub <217>in) hipnotigite.

Jes, la materialo abundegis, kaj oni jam sciis, kiun kaj kie kapti. 
Sed la problemo konsistis <217>uste en tio, ke neniel oni povis iun kapti. En la trioble malbenita 
apartamento n-ro 50, ni ripetu, iu sendube ja estis. Foje-foje la 
apartamento respondis je telefonvokoj, jen per vo<219>o krakanta, jen per vo<219>o nazsona, foje-foje malfermi<217>is <217>ia fenestro, e<219> pli ol tio, el la apartamento adi<217>is la sonoj de gramofono. Nu, <219>iun fojon, kiam oni <217>in vizitis, absolute neniu estis en la lo<217>ejo. Kaj oni <217>in ja vizitis plurfoje, je diversaj diurnhoroj. E<219>, tra la apartamento oni pasis kun reto, atentante <219>iujn angulojn. Jam delonge la apartamento estis suspektata. Oni 
observis ne nur la vojon kondukantan en la korton tra la pordega arko, 
sed anka la malantaan enirejon; e<219> plie, sur la tegmento <219>e la fumtuboj oni aran<217>is embuskon. Jes, la apartamento n-ro 50 miskondutis, sed ordigi 
tion oni ne povis.

Tiel la afero treni<217>is <217>is la noktomezo inter la vendredo kaj la sabato, kiam barono 
<MI>von Meigel, <D>en vespera vesto kaj lakledaj <173>uoj, solene pasis en la apartamenton n-ro 50 en karaktero de 
gasto. Oni adis la pordon malfermi<217>i kaj refermi<217>i malanta la barono. Ekzakte dek minutojn poste, sen malpleja 
sonorado, oni vizitis la apartamenton, tamen ne nur oni ne malka<173>is la gastigantojn, sed <196> kaj tio ja estis tute surpriza <196> oni ne sukcesis trovi ian spuron de la eksbarono.

Do, kiel ni jam diris, tiele la afero treni<217>is <217>is la sabata matenkrepusko. Tiam venis novaj kaj tre interesaj 
informoj. Sur aerodromo en Moskvo alteri<217>is sesloka pasa<217>era avio veninta el Krimeo. Inter la elavii<217>intaj pasa<217>eroj unu aspektis tre bizare. Tiu estis juna civitano kun sova<217>a stoplobarbo, almena tri tagojn sin ne lavinta, kun inflamaj 
kaj timplenaj okuloj, senpaka<216>a kaj iom fantazie vestita. La civitano surhavis kalpakon, burkon 
metitan sur nokto<219>emizon, novajn, <216>us a<219>etitajn, bluajn ledajn pantoflojn. Apena li disi<217>is de la <173>tupareto de la avio, kiam oni jam estis apud li. Tiu civitano 
estis atendata, kaj post kelka tempo la neforgesebla direktoro de 
Varieteo, Stefano Bogdanovi<219> Latronov, sidis anta la enketistoj. Li al<173>utis novajn informojn. Nun i<217>is klara, ke Voland penetris Varieteon en karaktero de artisto, 
hipnotiginte Ste<219>jon, kaj poste trovis rimedon ekspedi lin je Dio-scias-kiom da 
kilometroj for el Moskvo. Do, la materialo plii<217>is, tamen tio ne faciligis la aferon; e<219> male, <217>i nun aspektis ankora pli komplika, <219>ar evidenti<217>is, ke kapti individuon kapablan aran<-><217>i trukojn similajn al la suferita de Latronov, ne estos simpla 
tasko. Parenteze, la sia propra peto Latronov i<217>is en<173>losita en sekuran kameron, kaj anta la enketistoj aperis Varenu<200>a, <216>us arestita en sia apartamento, kien li revenis post regule konstatita 
dudiurna foresto.

Malgra ke la administristo promesis al Azazello ne plu mensogi, tamen 
sian depozicion li komencis <217>uste per mensogo. Nu, tiun perfida<216>on oni ne ju<217>u tro severe. <218>ar kvankam Azazello ja malpermesis al li mensogi kaj kanajli 
per telefono, tamen <219>i okaze Varenu<200>a parolis sen apliki tian aparaton. Malfikse rigardante flanken 
li deklaris, ke je la <216>ado posttagmeze li en sia oficejo drinkis sola <217>is ebrii<217>o, poste ien iris <196> kien, li ne plu memoras <196> kaj ankora ie drinkis vodkon <196> kie, li jam ne memoras <196> kaj ie ku<173>a<219>is <219>e latbarilo <196> kie, li egale ne povas rememori. Nur post ol oni indikis al 
la administristo, ke per sia stulta kaj malprudenta konduto li malhelpas 
gravan enketon kaj certe devos tion responsi, Varenu<200>a ekploregis kaj murmuris per tremanta vo<219>o, <216>etante <219>irkaen malkura<217>ajn rigardojn, ke lia mensongado ne havas alian kazon ol la 
timego pri la ven<217>o de la Volanda bando, inter kies manojn li jam estis trafinta, 
kaj ke li petas, petegas, soifas esti en<173>losita en blenditan kameron.

<196><+>Jen teda<216>o! Ankora unu obsedata de blendita kamero, <196> grumblis unu el la enketistoj.

<196><+>Ilin forte teruris la banditoj, <196> diris la kriminalisto vizitinta Iva<219>jon.

Laeble oni trankviligis la administriston, diris, ke oni lin protektos 
e<219> sen ia ajn kamero, kaj tiam scii<217>is, ke nenian vodkon li drinkis <219>e latbarilo, ke lin batis du uloj, unu rufa kun granda kojnodento, 
kaj unu dika<N><193>

<196><+>Ah, kiu similas virkaton, <219>u?

<196><+>Jes, jes, <196> flustris la administristo mortetante pro timo kaj <219>iusekunde rigardante <219>irkaen. Post kio li malpakis pluajn detalojn pri tio, kiel dum 
preska du diurnoj li ekzistadis en la apartamento n-ro 50 estiel 
vampiro indikulo, ke per li oni preska pereigis la financan direktoron 
Rimskij<N><193>

Je tiu momento estis venigata Rimskij, <216>us alveturigita per la Leningrada trajno. Tamen tiu timtrema, 
psike perturbita, grizhara maljunulo, en kiu oni apena povis rekoni 
la financan direktoron de anta kelkaj tagoj, nepre malvolis diri 
la veron, kaj montris <219>i rilate eksterordinaran obstinon. Rimskij asertis, ke nenian 
ajn Hellan li vidis nokte en la fenestro de sia kabineto, egale kiel 
nenian Varenu<200>an, ke tutsimple li subite misfartis kaj spiritforeste veturis 
al Leningrado. Superfluas aldoni, ke sian depozicion la malsana financa 
direktoro finis per la peto en<173>losi lin en blenditan kameron.

Anjon oni arestis je la momento kiam <173>i provis enmanigi al kasistino de la <219>iovendejo <219>e Arbat dekdolaran bileton. <194>ian rakonton pri homoj elflugantaj tra fenestro de la domo <219>e la strato Sadovaja kaj pri la ora hufumeto kiun, la <173>iaj vortoj, <173>i estis levinta por prezenti <217>in al la milicio, oni askultis tre atente.

<196><+><218>u vere la hufumeto estis el oro kun briliantoj? <196> oni demandis Anjon.

<196><+>Ja mi scias, kio estas bonaj briliantoj,<196> <173>i respondis.

<196><+>Tamen <219>u vi certas, ke li donis al vi <217>uste <219>ervoncojn?

<196><+>Ja mi scias, kio estas <219>ervoncoj, <196> respondis Anjo.

<196><+>Do, kiam ili transformi<217>is en dolarojn?

<196><+>Nenion mi scias, pri kiuj dolaroj vi parolas, neniam mi vidis 
viajn dolarojn, <196> kri<219>e respondis Anjo, <196> ni estas en nia rajto! Ni ricevis rekompencon, kontra <217>i ni a<219>etas indienon<N><193> <196> kaj <173>i ekgalimatiis ke <173>i ne responsas tion, ke la domkomitato tenas en la kvina eta<217>o malsanktan potencon, kiu neniun lasas vivi normale.

<218>i tiam la enketisto sindefende svingis la plumingon, <219>ar Anjo jam <219>iujn tuttedis, sur verda folieto skribis elirpermeson, post kio, 
plezurige por <219>iuj, <173>i forlasis la institucion.

Poste treni<217>is longa vico de homoj, inter ili Nikolao Ivani<219>, <216>us arestita nur sekve de stulta<216>o de sia <216>aluza edzino, antamatene sciiginta al la milicio lian malaperon. 
La enketistojn ne tre impresis la burleska atestilo pri tio, ke la 
koncernan nokton li pasigis en la balo <219>e Satano. Rakontante, kiel li transportis en la aero la nudan 
mastrumistinon de Margarita Nikolavna ien al <219>iuj diabloj por bano en rivero, kaj kiel anta tiu voja<217>o Margarita Nikolavna senveste aperis en sia fenestro, Nikolao 
Ivani<219> iom deviis de la vero. Ekzemple, li opiniis senutila mencii, 
ke li venis en la dormo<219>ambron kun la for<216>etita subrobo en la mano, a ke li nomis Nata<173>an <MI>Venera. <D>La liaj vortoj, okazis tiel, ke Nata<173>a elflugis tra la fenestro, lin ekrajdis kaj direktis for el 
Moskvo<N><193>

<196><+>Obeante la perforton, mi devis cedi, <196> diris Nikolao Ivani<219>. Sian rakonton li finis per la peto ne komuniki e<219> unu vorton pri tio al lia edzino; kion oni al li promesis.

La depozicio de Nikolao Ivani<219> ebligis konstati, ke Margarita Nikolavna, egale kiel <173>ia mastrumistino Nata<173>a, senspure malaperis. Oni faris aran<217>ojn por ilin retrovi.

Tiel la e<219> por unu sekundo ne malstre<219>i<217>anta enketado renkontis la matenon de la sabato. Dume en la urbo 
esti<217>adis kaj disfluadis tute maleblaj onidiroj, en kiuj eta verero 
estis abunde garnita per pompa mensogo. Oni rakontis, ke estis seanco 
en Varieteo, post kiu <219>iuj dumil spektantoj elkuris sur la straton vestite kiel Adamo 
kaj Eva anta la falo, ke <219>e la strato Sadovaja oni likvidis presejon de falsaj monbiletoj 
de magia speco, ke ia bando <173>telis kvin fakestrojn en la Amuzdepartamento, sed ke la milicio 
<219>iujn retrovis, kaj multe da aliaj aferoj, kiujn ripeti estus 
e<219> malagrabla.

Proksimi<217>is la tagman<217>a pazo, kaj tiam en la enketejo ektintis la telefono. De Sadovaja 
oni raportis, ke la malbeninda apartamento refoje aperigis vivosignojn. 
El interne malfermi<217>is fenestroj, adi<217>is kantado kaj pianmuziko, oni vidis nigran katon sidi sur fenestrobreto 
kaj sin varmigi <219>e la suno.

Anta la kvara horo de la varmega tago granda kompanio de civile vestitaj 
viroj forlasis tri atomobilojn haltintajn je kelka distanco de la 
domo 302<MI>-bis, <D>strato Sadovaja. La veturigita granda grupo tuj 
dividi<217>is je du malgrandaj, el kiuj la unu tra la pordega arko kaj la 
korto pasis rekte en la sesan <219>efenirejon, dum la alia malfermis la normale najlitan pordeton 
de la malantaa enirejo, kaj amba grupoj, <219>iu per sia aparta <173>tuparo, ekiris supren al la apartamento n-ro 50.

Intertempe Kerubjev kaj Azazello (Kerubjev estis forlasinta la festenan 
frakon kaj surhavis sian ordinaran vestaron) sidis en la man<217>o<219>ambro de la apartamento finante sian matenman<217>on. Voland, la sia kutimo, estis en la dormo<219>ambro, kaj pri la kato informoj mankas. Tamen ju<217>ante la la kaserola tintego venanta el la kuirejo oni rajtas 
supozi, ke Behemoto estis <217>uste tie, okupite pri sia kutima stultumado.

<196><+>Nu, kio estas tiuj interesaj pa<173>oj sur la <173>tuparo? <196> demandis Kerubjev, distrite turnante kulereton en sia taso kun 
nigra kafo.

<196><+>Nu, tie oni venas nin aresti, <196> respondis Azazello kaj eltrinkis glaseton da konjako.

<196><+>Ah, nu certe, certe, <196> diris Kerubjev.

La venantaj per la <219>efa <173>tuparo dume jam atingis la placeton de la tria eta<217>o. Tie du tubistoj klopodadis <219>irka vaporhejtila radiatoro. La avancantoj inter<173>an<217>is kun la tubistoj signifoplenan rigardon.

<196><+><218>iuj hejme, <196> flustris unu el la tubistoj, batetante per martelo kontra la 
tubo.

Tiam la plej antaa viro senka<173>e eligis el sub sia mantelo nigran mazeron, dum alia, iranta 
apud li, elpo<173>igis dirkojn. <190>enerale, la homoj irantaj en la apartamenton n-ro 50 estis tre 
bone ekipitaj. Du el ili havis en sia po<173>o facile sterneblajn, maldikajn silkajn retojn. Plua viro havis 
lazon, ankora unu alia <196> gazmaskojn kaj ampolojn kun kloroformo.

Unu sekundo sufi<219>is al la grupo por malfermi la <219>efpordon de la apartamento n-ro 50 kaj penetri en la anta<219>ambron; pordoklako, kiu je la sama momento adi<217>is el la kuirejo, atestis ke anka la dua grupo <217>ustatempe atingis la apartamenton per la malantaa enirejo.

E<219> se ne plena, do almena parta sukceso estis <219>i foje evidenta. Fulmrapide la du grupoj disi<217>is, okupis <219>iujn <219>ambrojn, kaj neniun ajn trovis; tamen en la man<217>o<219>ambro ili malkovris resta<216>ojn de sendube <216>us forlasita matenman<217>o, kaj en la salono sur la kamenbreto, apud kristala karafo, 
sidis granda nigra virkato. Inter siaj piedoj <217>i tenis primuson.

Absolute silentaj, la homoj venintaj en la salonon kontemplis la katon 
dum iom longa tempo.

<196><+>Hm jes<N><193> vera eminenta<216>o, <196> flustris unu el ili.

<196><+>Ja mi ne petolas, neniun tu<173>as, riparas mian primuson, <196> diris la besto malafable rigardante la venintojn, <196> kaj krome mi opinias mia devo vin averti, ke la kata raso estas 
antikva kaj netu<173>ebla.

<196><+>Perfektega laboro, <196> flustris unu el la venintoj, dum alia diris late kaj klare:

<196><+>Nun, netu<173>ebla kaj ventroparola kata mo<173>to, degnu veni <219>i tien!

Tuj ekflugis kaj malfaldi<217>is silka reto, sed la lan<219>into, surprize por <219>iuj, maltrafis kaj kaptis per <217>i nur la karafon, kiu tuj falis kaj tinte frakasi<217>is.

<196><+>Perdita preno! <196> blekegis la kato, <196> hura! <196> metinte flanken la primuson la besto eligis de malanta sia 
dorso braningon, tuj direktis <217>in al la plej proksime staranta, sed fajro ek<173>prucis el ties mano anta ol la kato povus pafi, kaj post la 
mazera krako la kato falis kap'antae de la kamenbreto sur la plankon, 
ellasinte la braningon kaj faliginte la primuson.

<196><+><218>io finitas, <196> per malforta vo<219>o diris la besto kaj mole etendi<217>is en sanga flako, <196> deiru por momento, lasu min adiai la teron. Ho mia amiko Azazello! 
<196> abunde sangante <217>emis la kato, <196> kie vi estas? <196> pene <217>i turnis la rigardon de siaj estingi<217>antaj okuloj al la pordo de la man<217>o<219>ambro, <196> vi ne venis min helpi en tiu malegala batalo. Vi forlasis la 
malfeli<219>an Behemoton, kiun vi perfidis por unu glaso da <196> verdire ja eminenta <196> konjako! Nu, mia morto pezu sur via konscienco! Mi testamentas 
al vi mian braningon<N><193>

<196><+>Reton, reton, reton, <196> oni nervoze flustradis <219>irka la kato. Tamen la reto, la diablo scias kial, obstrukci<217>is en ies po<173>o kaj la provoj <217>in eligi restis vanaj.

<196><+>La sola, kio povas savi morte vunditan katon, <196> diris Behemoto, <196> estas gluto da benzino<N><193> Kaj profitante la <217>eneralan konfuzon, la kato fiksis la muzelon sur la ronda aperturo 
de la primuso kaj sattrinkis. Tuj <219>esis la sangofluo el sub la maldekstra <173>ultro. La kato resaltis viva kaj vigla, krampis la primuson subbrake, 
kun <217>i hopis reen sur la kamenon, de tie, dis<173>irante la tapeton, grimpis sur la muro kaj post du sekundoj jam 
sidis alte super la venintoj, sur la metala kurtenstango.

Tuj manoj kro<219>i<217>is je la kurteno kaj for<173>iris <217>in kun la stango, pro kio la suno ektorentis en la <216>use ombroplenan <219>ambron. Sed nek la fripone resani<217>inta kato, nek la primuso falis malsupren. Sen ellasi la primuson, 
la kato sukcesis transsaltegi sur la lustron, pendantan de la centro 
de la plafono.

<196><+>Eskalon! <196> oni kriis de malsupre.

<196><+>Ni duelu! <196> blekegis la kato, flugante super la kapoj sur la svingi<217>anta lustro; en <217>iaj piedoj reaperis la braningo, la primuson <217>i kro<219>is inter la lustrobran<219>oj. La kato zorge celis kaj, plu pendolante super la kapoj de 
la venintoj, pafadis sur ilin. Bruego skuis la apartamenton. Sur la 
plankon hajlis kristalaj rompa<216>oj de la lustro, fendoradiaj steloj aperis sur la kamena spegulo, 
dis<173>prucadis stukpolvo, sur la planko saltetis eluzitaj kuglingoj, 
frakasi<217>is fenestroviroj, benzino ver<173>i<217>is el la trapafita primuso. Nun jam ne temis pri la eventualo 
kapti la katon viva, la venintoj trafe kaj furioze repafis el siaj 
mazeroj en la kapon, en la ventron, en la bruston, en la dorson de 
la besto. La pafado kazis panikon sur la asfalto en la korto.

Sed la pafado daris tute ne longe kaj estingi<217>is per si mem. <218>ar nek la katon nek la venintojn <217>i iel ajn dama<217>is. Ne nur neniu i<217>is mortigita, ne estis e<219> vunditoj; <219>iuj, kaj anka la kato, restis tute sendifektaj. Iu el la venintoj, 
por definitive pri tio certi<217>i, pafis kvin kuglojn en la kapon de la malbeninda besto, kaj 
la kato vigle respondis, malplenigante sur lin tutan magazenon. Kun 
la sama rezulto: neniu sentis e<219> malplejan efikon. La kato pendoletis sur la lustro, kies svingoj 
iom post iom malgrandi<217>adis, ial blovis en la tubon de sia braningo kaj kra<219>etis sur sian piedon. La silente starantaj malsupre mienis tute 
perpleksite. Tio estis unika, a almena unu el la plej maloftegaj, 
okazo, kiam pafado montri<217>is absolute senefika. Certe, oni povus allasi, ke la braningo 
de la kato estis speco de ludilo, tamen la mazeroj de la venintoj 
ja estis eksterdubaj. Koncerne la unuan vundon de la kato <196> pri tio jam oni povis konkludi senhezite, <217>i estis nenio alia ol truko kaj fia simula<216>o, egale kiel la benzintrinkado.

Estis ankora unu provo kapti la katon. Oni <216>etis lazon, <217>i kro<219>i<217>is je unu el la kandeloj, la lustro falis kaj frakasi<217>is. La pu<173>ego <173>ajnis skui la tutan domon <217>is la fundamento, tamen tute senutile. Rompa<216>oj <173>prucis sur la <219>eestantojn, la kato transflugis tra la aero kaj lokis sin alte 
sub la plafono, sur la supra parto de la orizita kadro de la kamena 
spegulo. La besto nenien intencis fu<217>i, e<219> male, sidante en relativa sekuro, <217>i komencis novan oratora<216>on.

<196><+>Mi tute ne komprenas, <196> <217>i diris de la supro, <196> la motivojn por tia brutala traktado<N><193>

Sed <219>i tiam la apena komencitan oratora<216>on interrompis peza, nesciate de kie venanta baso:

<196><+>Kio okazas en la apartamento? Mi estas malhelpata en mia okupo.

Alia vo<219>o, malagrabla kaj nazsona, respondis:

<196><+>Nature, estas Behemoto, la diablo prenu la pajaca<219>on!

Tria vo<219>o, tremetanta, diris:

<196><+><MI>Messire, <D>estas sabato. La suno klini<217>as. Jam tempas.

<196><+>Pardonu, mi ne povas darigi la konversacion, <196> diris la kato de sur la spegulo, <196> jam tempas. <196> <190>i for<216>etis la braningon, frakasante amba fenestrovitrojn. Poste la 
kato ver<173>is malsupren iom da benzino, la benzino per si mem ekbrulis kaj 
la flam'ondego atingis la plafonon.

La incendio disvasti<217>is iel eksterordinare, kun rapidego kaj forto nekutimaj e<219> <219>e benzin'elver<173>o. Tuj ekfumis la tapeto, sur la planko ekflamis la de<173>irita kurteno, ekbruletis la framoj de la frakasitaj fenestroj. 
La kato risorte kurbi<217>is, miais, saltegis de la spegulo sur la fenestrobreton kaj 
forglitis malanta <217>in kun sia primuso. El ekstere ekadi<217>is pafoj. La viro, loki<217>inta sur la fera incendia eskalo je la nivelo de la juvelistvidvinaj 
fenestroj, plurfoje pafis al la kato dum <217>i saltegadis de unu fenestrobreto al alia sin direktante al la 
angula defluila tubo de la domo, konstruita, kiel jam estis menciite, 
krampoforme. Per tiu tubo la kato grimpis sur la tegmenton.

Tie, bedarinde same senrezulte, la beston alpafis la homoj gardantaj 
la kamentubojn, kaj la kato eklipsi<217>is en la malalta suno inundanta la urbon.

Dume en la apartamento la pargeto ekflami<217>is sub la piedoj de la venintoj, kaj en la fajro, sur la loko 
kie la kato ku<173>a<219>is simulante mortan vundon, aperis, pli kaj pli dense materii<217>ante, la kadavro de la eksbarono <MI>von Meigel, <D>kun la mentono 
tirita supren kaj kun lar<217>e malfermitaj vitrecaj okuloj. <190>in atingi oni jam ne povis. Saltante sur la brulantaj pargeteroj, 
sin frapante per la manoj sur la fumantajn bruston kaj <173>ultrojn, la grupanoj okupintaj la salonon sin retiris en la kabineton 
kaj en la anta<219>ambron. Tiuj, kiuj estis en la man<217>o<219>ambro kaj en la dormo<219>ambro, eskapis tra la koridoro. Anka tiuj, kiuj estis en la 
kuirejo, alkuris kaj impetis en la anta<219>ambron. La salono jam plenis je fajro kaj fumo. Preterkurante, 
iu sukcesis diski la telefonnumeron de la fajrobrigado, lakone krii 
en la adilon:

<196><+>Sadovaja, tricent du bis!

Maleblis plu resti ene. La flamo <173>prucis en la anta<219>ambron. Spiri i<217>is malfacile.

Apena el la frakasitaj fenestroj de la sor<219>ita apartamento aperis unuaj fumstrietoj, tuj en la korto eksonis 
desperaj homkrioj:

<196><+>Fajro, fajro! Incendio!

En diversaj apartamentoj de la domo homoj kriis en la telefonon:

<196><+>Sadovaja! Sadovaja tricent du bis!

Je la momento, kiam de Sadovaja ekadi<217>is la korpremaj sonorilbatoj de sur la longaj ru<217>aj atomobiloj, kiuj rapidis de <219>iuj partoj de la urbo, la homoj tumultantaj en la korto vidis 
forflugi, kun la fumo venanta el la fenestroj de la kvina eta<217>o, tri siluetojn malhelajn, <173>ajne virajn, kaj unu silueton de nuda virino.

@CHAPITRO = <218>apitro 28

@CHAPTER TITLE = La lastaj aventuroj de Kerubjev kaj Behemoto

<218>u la forflugantaj siluetoj estis reala<216>o a nura iluzio de la timkonsternitaj lo<217>antoj de la mis<173>anca domo <219>e Sadovaja, tion, kompreneble, oni neniam scios tutcerte. Se 
ili estis realaj, neniu scias, kien ili sin direktis tujsekve. Kie 
ili disi<217>is, anka tion ni ne povas diri, tamen ni scias, ke proksimume 
kvaronhoron post la komenco de la incendio <219>e Sadovaja, longa civitano en kvadratita vestokompleto aperis 
anta la spegula pordo de <MI>Torgsin <D><219>e la Smolenska bazaro, akompanate de granda nigra virkato.

Lerte serpentante la civitano sin tra<173>ovis inter la pasantoj kaj malfermis la eksteran pordon de la 
vendejo. Sed <219>i tiam malgranda osteca kaj ekstreme malafabla pordisto baris 
al li la vojon kaj incitite diris:

<196><+>Kun katoj oni ne enlasas.

<196><+>Mi pardonpetas, <196> kraketa<219>is la longulo metante sian tendenozan manon al la orelo, kiel 
surdetulo, <219>u <174>kun katoj<175> vi diris? Sed kie vi vidas katon?

@BODY TEXT - = La pordisto elorbitigis la okulojn, kaj ne senkaze: 
nenia kato estis <219>e la piedoj de la civitano, anstatae de malanta lia <173>ultro malpacience sin el<173>ovis, volante eniri en la vendejon, dikulo kun dis<173>irita kaskedo, kies viza<217>o efektive iom similis katan muzelon. En la mano la dikulo havis 
primuson.

La duopo ial malpla<219>is al la mizantropo pordisto.

<196><+>Ni vendas nur kontra valuto, <196> li stertoris kolere rigardante el sub la hirtaj, kvaza de tineoj 
traman<217>itaj, grizaj brovoj.

<196><+>Mia kara amiko, <196> ektinta<219>is la longa civitano, brilante per la okulo el sub la rompita 
nazumo, <196> kial vi opinias, ke mi <217>in ne havas? <218>u vi ju<217>as la la vesto? Neniam tion faru, ho perlo de la gardistoj! 
Vi riskas erari, grave erari. Relegu, ekzemple, la historion de la 
fama <200>alifo Harun-al-Ra<173>ido. Tamen <219>i kaze, provizore formetante tiun historion flanken, mi diru 
al vi, ke mi plendos pri vi al via estro kaj rakontos al li iom da 
tiaj aferoj, ke vi probable devos adiai vian postenon inter la brilaj 
spegulaj pordoj.

<196><+>Ja mia primuso eble plenplenas je valuto! <196> kvereleme enmiksi<217>is la katsimila dikulo, energie sin pu<173>ante en la vendejon. Malantae jam senpacience premi<217>is publiko. Kun malamego kaj dubo rigardante la bizaran duopon, 
la pordisto tamen liberigis la vojon, kaj niaj konatuloj, Kerubjev 
kaj Behemoto, pa<173>is en la vendejon.

Ene ilia unua zorgo estis rigardi <219>irkaen, post kio Kerubjev deklaris per sonora vo<219>o adebla en <219>iuj anguloj:

<196><+>Eminenta vendejo! Tre, tre bona vendejo.

La publiko sin turnis disde la vendotabloj kaj ial mirigite rigardis 
la dirinton, kvankam lia lado ja havis sufi<219>an bazon.

Centoj da indienpecoj de plej ri<219>aj koloraroj vidi<217>is en la bretarfakoj. Malanta ili amasis kalikotoj, muslinoj, 
frakaj drapoj. En la perspektivo perdi<217>is senfinaj vicoj de <173>ukartonoj, kaj kelkaj civitaninoj sidis sur nealtaj se<217>oj, havante sian dekstran piedon en la malnova, uzita <173>uo, kaj la piedon maldekstran, en fre<173>a, brilanta moda<216>o, per kiu ili zorgomiene stamfetis sur la tapi<173>eton. Ie profunde, malanta angulo, ludis kaj kantis gramofonoj.

Tamen Kerubjev kaj Behemoto preterpasis <219>iujn <219>i loga<216>ojn kaj iris rekte tien, kie la luksnutra<216>a sekcio limis la sukera<216>an. Tie oni povis <217>ui liberan spacon: malkiel en la <173>tofsekcio, <219>e la vendotabloj ne tumultis civitaninoj kun bereto a kaptuketo.

Malalta, tute kvadratita vireto, <217>isblue razita, surhavanta kornajn okulvitrojn, tute novan, ne<219>ifitan <219>apelon kun senmakula rubando, malvokoloran surtuton kaj ru<217>etajn glaceajn gantojn, staris anta la vendotablo kaj ordone 
ion mu<217>adis. Vendisto en pura blanka kitelo kaj kun blua <219>apeto priservis la malvan klienton. Per akrega tran<219>ilo, tre simila al tiu <173>telita de Levio Mateo, li estis foriganta de la grasa, larmanta, 
rozkolora salmo <217>ian serpentecan, ar<217>entbrilan haton.

<196><+>Anka <219>i tiu sekcio estas superba, <196> solene agnoskis Kerubjev, <196> kaj la alilandano estas simpatia.

<196><+>Ne, Fagoto, ne, <196> respondis Behemoto pensoplena, <196> vi, ami<219>jo, eraras. Al mi <173>ajnas, ke io mankas en la viza<217>o de la malva <217>entlemano.

La malva dorso tremeris, sed tio probable estis koincido, <219>ar la alilandano ja ne povis kompreni tion, kion ruslingve diris 
Kerubjev kaj lia akompananto.

<196><+><MI>T<173>u bon'? <D><196> severe demandis la malva kliento.

<196><+>Superklasa, <196> respondis la vendisto, per la tran<219>ilo kokete disigante la haton.

<196><+><MI>La bon' mi <173>atas, la malbon' ne <173>atas,<D> <196> malmilde diris la alilandano.

<196><+>Certe! <196> entuziasme respondis la vendisto.

<218>i tiam niaj amikoj forlasis la alilandanon kaj proksimi<217>is al la rando de sukera<216>a vendotablo.

<196><+>Varmegas hodia, <196> sin turnis Kerubjev al la juna, ru<217>vanga vendistino; ricevinte nenian respondon, li demandis: <196> Po kiom, la mandarinoj?

<196><+>Po tridek kopekoj por kiloo, <196> <173>i respondis.

<196><+>Teruraj prezoj, <196> suspiris Kerubjev, <196> ho ve<N><193> <196> Post kelka pripensado li invitis sian akompananton: <196> Man<217>u, Behemoto.

La dikulo <173>ovis sian primuson sub la brakon, forrabis la supran mandarinon 
de la piramido, tuj <217>in forvoris kun la <173>elo kaj enigis la dentojn en duan.

La vendistino teruri<217>is.

@BODY TEXT - = <196><+>Frenezulo! <196> <173>i ekkriis, perdante sian vangru<217>on, <196> donu al mi la kuponon! La kuponon! <196> kaj <173>i lasis fali la bombonan pin<219>ilon.

<196><+>Mia koro, karulinjo, mia bela, <196> eksusuris Kerubjev sin klinante trans la vendotablon kaj palpebrumante 
al la vendistino, <196> ne kunhavas ni hodia valuton<N><193> nu, kion fari! Sed, mi <216>uras, je la sekva fojo, kaj certe ne pli malfrue ol lunde, ni 
<219>ion pagos kontante! Ja ni lo<217>as tute proksime, <219>e Sadovaja, kie estas la incendio<N><193>

Behemoto, forglutinte trian mandarinon, <173>ovis la ungegon en in<217>enian konstrua<216>on el <219>okoladaj tabuletoj, eltiris unu plej malsupran, sekve de kio, 
nature, la tuto ruini<217>is, kaj forglutis la tabuleton kun <217>ia orpapera pakumo.

La vendistoj <219>e la fi<173>a vendotablo <173>ajnis <173>toni<217>intaj, la malva alilandano sin turnis al la rabistoj kaj tuj 
evidenti<217>is, ke Behemoto malpravis: nenio mankis al la viza<217>o de la malvulo, e<219> male, en <217>i estis troa<216>oj <196> pendaj vangoj kaj forglitemaj okuloj.

Tute flavi<217>inte, la vendistino angore kriis tra la tuta vendejo:

<196><+>Pa'l'os'i<219>! Pa'l'os'i<219>!

Responde al tiu krio el la <173>tofsekcio alfluis publiko. Behemoto forlasis la sukera<216>ajn logojn, iris <173>ovi siajn krifojn en barelon kun la surskribo: <MI>Elita haringo 
de Ker<219>o, <D>eligis du fi<173>ojn, ilin forglutis kaj elkra<219>is la vostojn.

<196><+>Pa'l'os'i<219>! <196> ripeti<217>is la despera krio de malanta la sukera<216>a vendotablo, kaj de la vendotablo fi<173>a ekbojis vendisto kun pinta barbeto:

<196><+>Sed kion vi faras, vipuro?!

Palo Iosifovi<219> jam rapidis al la agadejo. Li estis belstatura viro en pura 
blanka kitelo, simila al <200>irurgo, kun krajono elstaranta el la brusta po<173>o. Evidente, li estis homo sperta. Apena li ekvidis en la bu<173>o de Behemoto la voston de la tria haringo, li tuj <219>ion komprenis, taksis la situacion kaj, sen impliki<217>i en senutilajn disputojn kun la impertinentuloj, li svingis 
la manon, komandante en la foron:

<196><+>Fajfu!

La pordisto impetis el la spegulaj pordoj al la strat'angulo de la 
Smolenska bazaro kaj eltorentigis malbon'aguran fajfon. La publiko 
<219>irkais la du sentagulojn, kaj ekagis Kerubjev.

<196><+>Civitanoj! <196> li kriis per alta tremanta vo<219>o, <196> kion do ni vidas <219>i tie? Kion? Permesu, ke mi demandu vin pri tio! Malri<219>a homo, <196> Kerubjev pliigis la tremon de sia vo<219>o almontrante Behemoton, kiu tuj aran<217>is ploreman fizionomion, <196> malri<219>a homo la tutan tagon riparas primusojn; li malsati<217>is<N><193> sed de kie li havu valuton?

Palo Iosifovi<219>, homo kutime kvieta kaj senemocia, respondis per kolera ekkrio:

<196><+>Vi <219>esigu <219>i tion! <196> kaj li refoje svingis foren, jam malpacience. La triloj <219>e la pordo plivigli<217>is.

Tamen Kerubjev, neniom konfuzite de la interveno de Palo Iosifovi<219>, darigis:

<196><+>De kie? Vin <219>iujn mi demandas! Li estas konsumita de malsato kaj soifo! Li 
suferas pro la varmego. Nu, prenis la mizerulo, simple por <217>in gustumi, mandarinon. Kaj la tuta prezo de tiu mandarino estas 
ja ridinda, ne pli ol tri kopekoj. Kaj jen ili jam trilas, kiel printempaj 
najtingaloj en la arbaro, ili alarmas la milicion, ili malhelpas <217>in plenumi sian devon! Kaj li, <219>u li rajtas? <218>u? <196> Kerubjev almontris la malvan dikulon, kies viza<217>o tuj esprimis plej vivan angoron, <196> kio li estas? Kio? De kie li venis? Por kiu celo? <218>u ni sen li enuis? <218>u ni lin invitis? Ja certe, <196> sarkasme tordante sian bu<173>on plenvo<219>e blekegis la eksa kapelestro, <196> li, bonvolu vidi, surhavas belan malvan vestokompleton, per 
la salma<216>o li sin grasigis, li tuta plenplenas je valuto! Sed <219>i tiu, la nia, kion faru la nia?! Amare al mi estas! Amare! <196> ekhurlis Kerubjev, kiel la fian<219>'amiko en la tradicia edzi<217><->festo.

Tiu stulta, sentakta kaj, supozeble, politike malutila parolado kolertremigis 
Palon Iosifovi<219>, sed <196> mirinda afero <196> la la rigardoj de la amasi<217>inta publiko estis evidenta, ke en la koro de multaj <217>i trovis resonon! Kaj kiam Behemoto, metinte al la okuloj sian 
malpuran, truhavan manikon, tragedie ekkriis:

<196><+>Dankon, fidela amiko, viktimon vi defendas! <196> okazis miraklo. Kvieta kaj tute konvena maljunuleto, vestita 
modeste tamen pure, la maljunuleto a<219>etanta tri migdalajn kukojn en la sukera<216>a sekcio, subite metamorfozi<217>is. Batala fajro ekfulmis en liaj okuloj, li purpuri<217>is, <216>etis sur la plankon la paka<216>eton kun la kukoj kaj kriis:

<196><+>Prave! <196> per maldika infana vo<219>o. Li ekposedis la pleton, forbalais de <217>i la reston de la <219>okolada Ejfel-turo, ruinigita de Behemoto, svingis la pleton, 
per la maldekstra mano for<173>iris la <219>apelon disde la kapo de la alilandano kaj per la dekstra lar<217>amove kaj plate mallevis la pleton sur lian kalva<216>on. Disruli<217>is bruo, simila al tiu, kian estigas ferladaj folioj <216>etataj de kamiono sur la teron. Pali<217>ante, la dikulo falis dors'antae kaj sidi<217>is en la barelon kun la Ker<219>a haringo, <173>pruciginte el <217>i gejseran kolonon de pekloakvo. Tuj okazis dua miraklo. Trafalinte 
en la barelon, la malvulo ekkriis en perfekte pura rusa lingvo, sen 
e<219> malpleja fremda misprononco:

<196><+>Murdo! Milicion! Banditoj min murdas!

Evidente, sekve de la suferita skuo li subite ricevis la kapablon 
paroli en antae de li ne sciata fremda lingvo.

Je tiu momento <219>esis la fajfado de la pordisto, kaj en la ekscitita amaso de 
la klientoj aperis, proksimi<217>ante, du milicianaj kaskoj. Sed, kiel en la publika banejo oni 
ver<173>lavas la benkon el sia pelvo, tiel la perfidulo Behemoto ver<173>egis benzinon el sia primuso sur la sukera<216>an vendotablon, kaj meme <217>i ekbrulis. La flamo saltis supren kaj kuris la la vendotablo, 
forvorante la belajn paperrubandojn, kiuj ornamis la korbojn kun fruktoj. 
<194>rikante, la vendistinoj impetis el malanta la vendotablo, kaj 
apena ili forlasis la lokon, tuj ekbrulis la tolaj kurtenoj sur la 
fenestroj kaj la flamanta benzino disfluis sur la planko. La publiko 
eligis desperajn kriojn, ektorentis el la sukera<216>a sekcio malantaen, forportante la jam senutilan Palon Iosifovi<219>; la vendistoj de la fi<173>a sekcio anservice kuris kun siaj akregaj tran<219>iloj al la malantaa pordo. La malva civitano sin eligis el la 
barelo, tute trempite en la haringa suko li ruli<217>is trans la salmon, ku<173>antan sur la vendotablo, kaj sekvis la gevendistojn. Ektintis 
kaj <173>uti<217>is vitroj de la spegula pordo, elpremitaj de la sin savanta hom'amaso, 
kaj la du fiuloj, Kerubjev kaj la voremulo Behemoto, ien for<173>teli<217>is, sed kien <196> oni ne povis kompreni. Vidintoj, kiuj <219>eestis la komencon de la incendio en <MI>Torgsin <D><219>e la Smolenska bazaro, post kelka tempo rakontadis, ke la du 
huliganoj flugis supren al la plafono kaj tie krevis kvaza infanaj 
balonetoj. Tio, nature, estas tre duba, ke la afero estus okazinta 
<217>uste tiel, sed, ho ve, mankas pli fidindaj informoj.

Tamen ni precize scias, ke ekzakte unu minuton post la incidento <219>e la Smolenska bazaro, Behemoto kaj Kerubjev jam trovi<217>is sur la bulvarda trotuaro, <217>uste anta la domo de la onklino de Gribojedov. Kerubjev haltis 
apud la krado kaj diris:

<196><+>Ba! Sed tio ja estas la literaturista domo. <218>u vi scias, Behemoto, pri tiu domo mi adis multe da bona kaj 
favora. Atentu tiun domon, mia amiko! Estas plezuro pensi, ke ka<173>ite sub tiu tegmento maturi<217>as tuta amaso da talentoj.

<196><+>Kiel ananasoj en forcejo, <196> diris Behemoto, kiu, por pli bone admiri la kremkoloran palaceton 
kaj <217>iajn kolonojn, sin levis sur la betonan soklon de la fera krado.

<196><+><190>uste tiel, <196> konsentis Kerubjev kun sia nedisigebla akompananto, <196> kaj dol<219>a teruro plenigas onian koron, kiam oni pensas, ke en tiu domo 
nun maturi<217>as la atoro de futura <MI>Donki<200>oto, <D>a <MI>Fasto, <D>a, la diablo min prenu, de <MI>Malvivaj 
animoj! <D><218>u?

<196><+>Animskua penso, <196> konfirmis Behemoto.

<196><+>Jes, darigis Kerubjev, <196> mirindajn aferojn oni atendu el la forcejoj de tiu domo, ariginta 
sub sia tegmento kelkajn milojn da abnegaciuloj, dedi<219>intaj sian tutan vivon al la servo de Melpomena, Polimnia kaj 
Talia. Imagu, kia bruo levi<217>os, kiam unu el ili, por komenci, prezentos al la legantaro novan 
<MI>Revizoro<D>n, a, almena, novan <MI>Egeno<D>n <MI>Onegin<D>on!

<196><+>Tre klara afero, <196> refoje konfirmis Behemoto.

<196><+>Jes, <196> darigis Kerubjev zorgmiene levante la fingron, <196> sed! <174>Sed<175> mi diris, kaj mi ripetas tion: <MI>sed! <D>Se tiujn delikatajn 
forcejajn plantojn ne atakos ia mikroorganismo, se <217>i ne ron<217>os ilin en la radiko, se ili ne putri<217>os! Ja tio okazas pri la ananasoj. Ho jes, tio ja okazadas!

<196><+>Interalie, <196> diris Behemoto <173>ovante sian rondan kapon tra la krado, <196> kion ili faras tie sur la verando?

<196><+>Ili tagman<217>as, <196> klarigis Kerubjev, <196> al tio mi aldonu, mia kara, ke <219>i tie estas tute nemalbona kaj neniom multekosta restoracio. 
Alvorte, mi, kiel <219>iu turisto anta longa voja<217>o, sentas deziron man<217>eti kaj trinki grandan kru<219>on da glacia biero.

<196><+>Anka mi, <196> respondis Behemoto, kaj la du fiuloj pa<173>is sur la asfalta aleo sub la tilioj rekte al la verando de la 
nenion antasentanta restoracio.

Pala kaj enuanta civitanino kun blankaj <173>trumpetoj kaj same blanka vostethava bereto sidis sur kanplektita 
se<217>o <219>e la angulo de la verando, kie en la verda<216>o de la vitkrado estis aran<217>ita enireja aperturo. Anta <173>i, sur simpla kuireja tablo, ku<173>is dika registrolibro, en kiun la civitanino por ia nesciata 
celo enskribis la nomojn de <219>iuj enirantaj la restoracion. <190>uste <173>i haltigis Kerubjevon kaj Behemoton.

<196><+>Viajn membrokartojn? <196> surprizite <173>i rigardis al la nazumo de Kerubjev, al la primuso de Behemoto, 
al la truo <219>e ties kubuto.

<196><+>Mi prezentas al vi mil pardonpetojn, kiaj membrokartoj? <196> demandis Kerubjev mirante.

<196><+><218>u vi estas verkistoj? <196> siavice demandis la civitanino.

<196><+>Sendube, <196> digne respondis Kerubjev.

<196><+>Viajn membrokartojn, <196> <173>i ripetis.

<196><+>Mia <219>arma<N><193> <196> tenere komencis Kerubjev.

<196><+>Mi ne estas <219>arma, <196> lin interrompis la civitanino.

<196><+>Doma<217>e! <196> elrevigite diris Kerubjev, kaj darigis: <196> Nu, se ne pla<219>as al vi esti <219>arma <196> kio ja estus tre agrabla <196> do, vi povas ne esti tia. Tamen diru al mi: por konvinki<217>i ke Dostojevskij estas verkisto, <219>u oni postulu lian membrokarton? Sufi<219>as preni ajnajn kvin pa<217>ojn el ajna lia romano, kaj sen malpleja membrokarto vi konvinki<217>os, ke vi havas aferon kun verkisto. Cetere, ver<173>ajne ne havis li membrokarton! Kiel vi opinias? <196> Kerubjev sin turnis al Behemoto.

<196><+>Mi vetas, ke li ne havis, <196> tiu respondis metante la primuson sur la tablon apud la libro 
kaj per la mano vi<173>ante la <173>viton de la frunto nigri<217>inta en la fumo.

<196><+>Vi ne estas Dostojevskij, <196> diris la civitanino implikate en la sofistikon de Kerubjev.

<196><+>Nu, tio ne estas evidenta, <196> tiu respondis.

<196><+>Dostojevskij mortis, <196> ne tute firme diris la civitanino.

<196><+>Mi protestas! <196> varmege ekkriis Behemoto, <196> Dostojevskij estas senmorta!

<196><+>Viajn membrokartojn, civitanoj, <196> diris la civitanino.

<196><+>Pardonon, sed tio, finfine, estas ridinda, <196> obstinis Kerubjev, <196> ne per membrokarto ekkonas oni verkiston sed per tio, kion li 
verkas. Kiel vi povas scii, kiaj planoj svarmas en mia kapo? A en 
tiu kapo? <196> li almontris la kapon de Behemoto, kiu tuj deprenis sian kaskedon, 
kvaza por lasi la civitaninon pli bone <217>in ekzameni.

<196><+>Liberigu la vojon, civitanoj, <196> <173>i diris, jam nervoza.

Kerubjev kaj Behemoto forflanki<217>is kaj lasis aliri verkiston en griza vestokompleto, sen kravato, 
en blanka somera <219>emizo kies kolumo libere disku<173>is sur la jako, kun gazeto subbrake. La verkisto afable kapoklinis 
salutante la civitaninon, preterpase desegnis en la al li prezentita 
libro malprecizan parafon kaj eniris la verandon.

<196><+>Ho ve, ne por ni, ne por ni, <196> melankolie diris Kerubjev, <196> sed por li estos tiu kru<219>o da glacia biero, pri kiu ni, la du mis<173>ancaj vaguloj, tiom sopiris, nia situacio estas mal<217>oja kaj embarasa, kaj mi ne scias, kion ni faru.

Responde Behemoto nur amare disetendis la brakojn kaj remetis la kaskedon 
sur sian rondan kapon, <219>irkakreskitan de hararo mallonga kaj densa, tre simila al la 
kata. Kaj je tiu momento nelata sed ordonema vo<219>o diris super la kapo de la civitanino:

<196><+>Enlasu, Sofia Pavlovna.

La librulino ekmiris; en la verdo de la vitkrado aperis la blanka 
fraka brusto kaj la pinta barbo de la flibustro. Li direktis al la 
du a<219>uloj afablan rigardon, kaj e<219> pli ol tio, li invite gestis. La atoritato de Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219> estis konsiderinda faktoro en la restoracio de li estrata, kaj 
Sofia Pavlovna obeeme demandis Kerubjevon:

<196><+>Kiu estas via familinomo?

<196><+>Panajev, <196> tiu <217>entile respondis. La civitanino enskribis la familinomon kaj 
levis la demandan rigardon al Behemoto.

<196><+>Skabi<219>evskij, <196> miais la dikulo, ial almontrante sian primuson. Sofia Pavlovna 
enskribis anka <219>i tion kaj <173>ovis la libron al la vizitantoj por ke ili signaturu. Kontra 
la nomo <MI>Panajev <D>Kerubjev skribis <MI>Skabi<219>evskij, <D>kaj <219>e la nomo <MI>Skabi<219>evskij <D>Behemoto skribis <MI>Panajev. <D>Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219>, definitive konsternante Sofian Pavlovnan, kun nerezistebla 
rideto kondukis la gastojn al la plej bona tablo en la kontraa ekstremo 
de la verando, tien, kie ku<173>is la plej densa ombro, al la tablo, apud kiu en unu el la vitkradaj 
interspacoj gaje ludis la suno. Mire frapfrapante la palpebrojn, Sofia 
Pavlovna longe ekzamenis la strangajn skriba<216>ojn de la neatenditaj vizitantoj.

La kelnerojn Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219> mirigis ne malpli ol Sofian Pavlovnan. Per siaj propraj manoj 
li de<173>ovis se<217>on de la tablo, invitante Kerubjevon sidi<217>i, palpebrumis al unu, ion flustris al alia, kaj la du kelneroj 
ekklopodis <219>irka la novaj gastoj, el kiuj la unu metis sian primuson sur 
la plankon apud sia rufi<217>inta boteto. Tuj malaperis de la tablo la malnova flavmakula 
tablotuko; alia, blankega kiel beduena burnuso, amele kraketante malfaldi<217>is en la aero, dum Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219> jam flustris nelate sed tre esprimive:

<196><+>Per kio mi vin regalu? Eminentan strugdorson mi havas<N><193> El la rezervo por la arkitekta kongreso<N><193>

<196><+>Vi<N><193> eh<N><193> donu al ni <217>enerale<N><193> alman<217>a<216>ojn<N><193> eh<N><193> <196> afable mekis Kerubjev, mole malstre<219>i<217>ante sur la dors'apogilo de sia se<217>o.

<196><+>Mi komprenas, <196> fermante la okulojn multsignife diris Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219>.

Vidante, kiel la restoraciestro traktas la pli ol suspektindajn vizitantojn, 
la kelneroj forlasis <219>iujn dubojn kaj serioze okupi<217>is pri ili. Unu jam prezentis alumeton al Behemoto, kiu elpo<173>igis cigaredstumpon kaj metis <217>in en la bu<173>on, la alia rapidis tintetante per la verda vitra<216>aro, lokante anta <219>iu telero po unu brandoglaseton, vinglason kaj fajnvandan pokalon, 
el kia tiel agrable trinki<217>as mineral'akvo sub la markezo<N><193> ne, iom anticipante ni diru<N><193> <MI>trinki<217>is <D>mineral'akvo sub la markezo de la etern<->memora Gribojedova 
verando.

<196><+>Mi povas rekomendi tetraajn fileojn, <196> melodie ronronis Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219>. La gasto kun la fendita nazumo plene aprobadis la proponojn 
de la brigestro kaj bonvoleme lin rigardis tra la senutila vitreto.

<218>e la apuda tablo tagman<217>is la romanisto Petrakov-Su<200>ovej en kompanio de sia edzino, <217>uste finanta porkan stekon; kun la observemo, propra al <219>iuj verkistoj, li rimarkis la klopodadon de Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219> kaj tre, tre miris. Dume lia edzino, tre honorinda persono, 
e<219> rekte ek<216>aluzis pri la pirato kontra Kerubjev, e<219> plurfoje <173>i batetis per la kulereto<N><193> <174><218>u oni igos nin atendi?.. Ja tempas surtabligi la glacia<216>on! Kio okazas?<175>

Tamen sendinte al M<M^>me <D>Petrakov forlogistan rideton, Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219> direktis al <173>i kelneron, plu restante <219>e siaj karaj gastoj. Ah, sagaca homo estis Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219>! Kaj observema <196> probable e<219> ne malpli ol la verkistoj. Li sciis pri la seanco en Varieteo 
kaj pri multaj aliaj okaza<216>oj de la <216>usaj tagoj, li adis onin paroli pri tio, kaj <196> male ol la pliparto de la ceteraj adintoj <196> li ne preteratentis la vortojn <MI>kvadratita <D>kaj <MI>kato. 
<D>Li tuj divenis, kiuj estas liaj vizitantoj. Kaj diveninte, li malvolis 
kvereli kun ili. Dum Sofia Pavlovna, <173>i estis aran<217>anta belan historion! Ja kion <173>i elpensis, bari al tiuj du la vojon sur la verandon! Cetere, 
kion oni de <173>i atendu<N><193>

Orgojle pu<173>ante la kulereton en la moli<217>antan kreman glacia<216>on, la verkistedzino malplezure observis la apudan tablon inter 
la du pajace vestitaj a<219>uloj kvaza persor<219>e kovri<217>i je man<217>a<216>oj. <190>isbrile lavitaj folioj jam malmergi<217>as el vazeto plena je fre<173>a kaviaro<N><193> unu momento, kaj sur speciale al<173>ovita aparta tableto aperis nebultegita ar<217>enta sitelo<N><193>

Nur certi<217>inte, ke <219>io estas konvene farita, nur post ol li vidis alflugi, en la 
manoj de kelnero, kovritan paton, el kiu adi<217>is grumbleto, nur tiam Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219> permesis al si forlasi la du misterajn vizitantojn, antae tamen 
<217>entile murmurinte al ili:

<196><+>Pardonon! Por unu minuteto! Mi persone prizorgu la fileojn.

Li forflirtis de la tablo kaj malaperis en la serva koridoro de la 
restoracio. Se iu observanto povus vidi la sekvajn agojn de Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219>, li, sendube, trovus ilin iom enigmaj.

La <219>efo neniel iris en la kuirejon por prizorgi la fileojn, anstatae 
li sin direktis en la provizejon de la restoracio. Li malfermis <217>in per sia <173>losilo, sin en<173>losis interne, singardeme, por ne makuli la manumojn, li prenis 
el la glaci<173>ranko du pezajn sunsekigitajn sturgojn, pakis ilin en gazetpaperon, 
lerte <219>irkaligis per <173>nureto kaj metis la paka<216>on flanken. Poste en la najbara <219>ambro li kontrolis, <219>u liaj silkosub<173>tofa somera surtuto kaj <219>apelo estas en sia loko, kaj nur post tio iris en la kuirejon, 
kie la kuiristo zorge tran<219>is la fileojn, promesitajn de la pirato al siaj gastoj.

Endas diri, ke la agoj de Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219> estis neniom strangaj a enigmaj, tiaj povus ilin rigardi nur 
observanto supra<216>a. Tiuj agoj logike sekvis el <219>io okazinta antae. La informoj pri la <216>usaj eventoj kaj precipe <196> la fenomena antaflaro de Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219> sugestis al la <219>efo de la Gribojedova restoracio, ke la tagman<217>o de la du klientoj estos kvankam ja luksa kaj abunda, tamen 
ekstreme mallonga. Kaj la intuicio, neniam trompinta la eksflibustron, 
anka <219>i foje lin ne trompis.

Dum Kerubjev kaj Behemoto tintigis siajn pokalojn plenajn je eminenta, 
duoble purigita, bone malvarmigita vodko <MI>Moskovskaja, <D>sur la 
verando aperis, tuta en <173>vito kaj ekscito, la lokkronikisto Bo<219>jo Kandalupskij, fama en Moskvo pro sia mirinda informiteco, 
kaj senceremonie sin sidigis <219>e la Petrakovoj. Metinte sian <173>velan tekon sur la tablon, Bo<219>jo tuj <173>ovis siajn lipojn en la orelojn de la verkisto, kaj en <217>in ekflustris iajn tre logajn aferojn. M<M^>me <D>Petrakov, turmentate 
de scivolo, finfine prezentis sian orelon al la molaj dikaj lipoj 
de Bo<219>jo. Kaj li, fojfoje <216>etante <219>irkaen <173>telistan rigardon, plu flustris seninterrompe, kaj oni povis 
kapti nur kelkajn apartajn vortojn:

<196><+>Je mia honorvorto! <218>e Sadovaja, Sadovaja, <196> Bo<219>jo ankora mallatigis la vo<219>on, <196> la kugloj nenion faras al ili<N><193> kugloj<N><193> kugloj<N><193> benzino<N><193> incendio<N><193> kugloj<N><193>

<196><+>La mensogulojn, kiuj disvastigas tiajn fiajn onidirojn, <196> indignigite M<M^>me <D>Petrakov lasis sian kontralton korni 
iom pli late ol tion dezirus Bo<219>jo, <196> ja ilin endus prienketi! Nu, nenio estas perdita, certe tiel 
estos! Oni ilin ordigos! Fi, kia malutila galimatio!

<196><+>Kial do galimatio, Antonida Porfirievna?! <196> ekkriis Bo<219>jo <219>agrenite de la malkredemo de la verkistedzino, kaj denove li 
eksusuris: <196> Ja mi diras al vi, la kugloj nenion faras al ili<N><193> Kaj nun la incendio<N><193> Ili tra la aero<N><193> tra la aero<N><193> <196> Bo<219>jo <173>u<173>is, sen supozi ke la <219>efroluloj de lia rakonto sidas apude <217>uante lian sibladon. Cetere, tiu <217>uado balda fini<217>is. El la serva koridoro de la restoracio sur la verandon impete 
venis tri viroj, stre<219>e zonitaj <219>e la talio, botvestitaj, kun revolvero en la mano. La plej antaa 
kriis timige kaj hele:

<196><+>Senmove! <196> Kaj <219>iuj tri tuj komencis pafadon sur la verando, celante la kapojn 
de Kerubjev kaj Behemoto. Amba alpafatoj tuj aerdisi<217>is, kaj fajrokolono ek<173>pru<219>is el la primuso rekte en la tolan markezon. Oscedanta fakego 
<173>ajnis malfermi<217>i en la markezo, <217>iaj nigraj rondoj dislar<217>i<-><217>is <219>iudirekte. La fajro saltis tra la fakegon kaj atingis la tegmenton 
de la Gribojedova domo. En la dua eta<217>o, paperujoj ku<173>antaj sur la fenestrobreto de la redaktejo subite ekflami<217>is, la fajro pasis sur la kurtenon, kaj zumante, kvaza disblovate, 
kirle profundi<217>is en la onklinan domon.

Post kelkaj sekundoj sur la asfaltaj aleoj kondukantaj al la fera 
krado de la bulvardo, de kie je la merkredo vespere venis, sen trovi 
ies ajn komprenon, la unua heroldo de la malfeli<219>o, Ivano <196> nun forkuris nefinman<217>intaj verkistoj, kelneroj, Sofia Pavlovna, Bo<219>jo, la geedzoj Petrakov.

Anticipe elirinte tra la flanka pordo, nenien forkurante kaj nenien 
rapidante, kiel <173>ipestro, kiu laste forlasas sian brulantan brigon, Ar<219>ibaldo Ar<219>ibaldovi<219> kviete staris en sia silksub<173>tofa somera surtuto, kun la du sturgotraboj subbrake.

@CHAPITRO = <218>apitro 29

@CHAPTER TITLE = La sorto de la majstro kaj Margarita decidi<217>is

<218>e la sunsubiro du figuroj estis alte super la urbo, sur la masonita 
teraso de unu el la plej belaj arkitektura<216>oj en Moskvo, konstruita anta jarcento kaj duono; tiuj du estis 
Voland kaj Azazello. Oni ne povis vidi ilin de malsupre, de la strato, 
<219>ar kontra la malnecesaj rigardoj ilin <173>irmis balustrado ornamita per gipsaj vazoj kaj gipsaj floroj. 
Male, ili vidis la urbon preska <217>is ties limoj.

Voland sidis sur faldebla tabureto, vestite per sia nigra sutano. 
Lia longa kaj lar<217>a spado estis plantita inter du disi<217>intaj <173>tonplatoj de la teraso formante sunhorlo<217>on. La ombro de la spado malrapide kaj nehaltigeble plilongi<217>adis, rampante al la nigraj <173>uoj de Satano. Metinte sian pintan mentonon sur la pugnon, kurbiginte 
sin sur la tabureto kaj tirinte sub sin unu kruron, li senmove kontemplis 
la senmezuran amasegon de palacoj, gigantaj domoj kaj malkonstruotaj 
kabanetoj. Azazello, forlasinte sian modernan vestaron <196> jako, bul<219>apelo, lakledaj <173>uoj <196>, tuta en nigro, senmove staris apud sia sinjoro, same kiel li, 
fikse rigardante la urbon.

Voland ekparolis:

<196><+>Kia interesa urbo, <219>u?

Azazello movi<217>etis kaj respekte respondis:

<196><+><MI>Messire, <D>mi preferas Romon!

<196><+>Jes, tio estas afero de gusto, <196> diris Voland.

Post kelka tempo refoje adi<217>is lia vo<219>o:

<196><+>De kie venas tiu fumo, sur la bulvardo?

<196><+>Tie brulas Gribojedovo, <196> respondis Azazello.

<196><+>Ver<173>ajne, <217>in vizitis tiu nedisigebla duopo, Kerubjev kaj Behemoto, <219>u?

<196><+>Tio estas eksterduba, <MI>messire<D>.

Reesti<217>is silento, kaj la du sur la teraso kontemplis la disrompitan, 
blindige brilan sunon flami<217>i en la okcidenten rigardantaj fenestroj en la supraj eta<217>oj de la kolosaj domegoj. La okulo de Voland brilegis, kiel tia 
fenestro, kvankam li sidis dorse al la sunsubiro.

Sed jen io lin igis forturni sin de la urbo kaj direkti sian atenton 
al la ronda turo, kiu situis malanta lia dorso sur la tegmento. El 
<217>ia muro venis argilmakulita malserena <219>ifonulo, nigrabarba, surhavanta <200>itonon kaj memfaritajn sandalojn.

<196><+>Ba! <196> ekkriis Voland, rikane rigardante al la veninto, <196> malpleje oni atendus vidi cin <219>i tie! Kio venigis cin, ho seninvita kvankam ja antavidita gasto?

<196><+>Mi venis al ci, spirito de la malbono kaj reganto de la ombroj, 
<196> tiu respondis malafable rigardante Volandon el sub la kuntiritaj 
brovoj.

<196><+>Se ci venis al mi, do kial ci ne diras al mi <174>bonan tagon<175>, ho eksimpostisto? <196> severe demandis Voland.

<196><+><218>ar mi malvolas ke ci havu bonan tagon, <196> adace respondis la veninto.

<196><+>Tamen ci devos akcepti mian prosperon, <196> ob<216>etis Voland, kaj ironia rideto tordis lian bu<173>on. <196> Apena ci aperis sur la tegmento, tuj ci prezentas stulta<216>on, kaj mi diros al ci, en kio <217>i konsistas: en la intonacio. Ci elparolis ciajn vortojn tiel, 
kvaza ci malagnoskus la ombrojn, kaj anka la malbonon. <218>u ci tamen bonvolos pripensi la demandon: kion farus cia bono, 
se ne ekzistus la malbono, kaj kiel aspektus la tero senigite je la 
ombroj? La ombrojn ja estigas la objektoj kaj la homoj. Jen estas 
la ombro de mia spado. Sed estas ja la ombroj de la arboj kaj de la 
vivuloj. <218>u ci volus kalvigi la tutan terglobon, forrazante <219>iujn arbojn kaj <219>ion vivan, pro cia fantazio <217>ui la nudan lumon? Ci estas stulta.

<196><+>Mi ne diskutos kun ci, maljuna sofisto, <196> respondis Levio Mateo.

<196><+>Ja ci ne povas kun mi diskuti, pro la kialo <216>us menciita: ci estas stulta, <196> diris Voland, kaj demandis: <196> nun diru mallonge, sen min lacigi, kial vi venis?

<196><+>Li min sendis.

<196><+>Kion do ci, sklavo, devas al mi komuniki?

<196><+>Mi ne estas sklavo, <196> kun kreskanta kolero respondis Levio Mateo, <196> mi estas lia dis<219>iplo.

<196><+>Mi kaj ci, ni parolas en malsamaj lingvoj, kiel <219>iam, <196> replikis Voland, <196> sed la aferoj pri kiuj ni parolas ne <173>an<217>i<217>as pro tio. Do<N><193>

<196><+>Li legis la verkon de la majstro, <196> diris Levio Mateo, <196> kaj li petas cin, ke ci kunprenu la majstron kaj rekompencu 
lin per la kvieto. <218>u tio estus malfacila por ci, ho spirito de la malbono?

<196><+>Nenio estas por mi malfacila, <196> respondis Voland, <196> kaj ci bone tion scias. <196> Post mallonga medito li demandis: <196> Sed kial vi lin ne prenas <219>e vin en la lumon?

<196><+>Li ne meritis la lumon, li meritis la kvieton, <196> malgaje diris Levio.

<196><+>Diru al li, ke tiel estos farite, <196> respondis Voland; lia okulo ekfulmis kaj li diris: <196> Nun forlasu min senprokraste.

<196><+>Li petas ke ankora <173>in, kiu amis kaj suferis pro li, vi anka kunprenu, <196> unuafoje la vo<219>o de Levio sonis petege.

<196><+>Sen ci ni neniel ekpensus pri tio. Iru.

Levio Mateo post tio malaperis. Voland vokis al si Azazellon kaj ordonis 
al li:

<196><+>Flugu al ili kaj <219>ion aran<217>u.

Azazello forlasis la terason kaj Voland restis sola. Tamen lia soleco 
ne daris longe. Sur la <173>tonplatoj de la teraso adi<217>is pa<173>oj, gajaj vo<219>oj, kaj anta Voland prezenti<217>is Kerubjev kaj Behemoto. Nun la dikulo ne plu havis sian primuson, 
anstatae li estis <173>ar<217>ita je plej diversaj objektoj. Ekzemple, subbrake li havis negrandan 
pejza<217>on en ora kadro, de sur lia antabrako pendis bruldifektita kuirista 
kitelo, kaj en la mano de la alia brako li tenis kompletan salmon 
en la hato kaj kun la vosto. Kerubjev kaj Behemoto forte odoris je 
brula<216>o, la muzelon de Behemoto kovris fulgomakuloj, la kaskedo duone 
karboni<217>is.

<196><+>Saluton, <MI>messire<D>, <196> kriis la senlaca duopo, kaj Behemoto eksvingis la salmon.

<196><+>Tre belaj, <196> diris Voland.

<196><+><MI>Messire, <D>vi nur imagu, <196> ekscitite kaj gaje kriis Behemoto, <196> oni prenis min por marodulo!

<196><+>Ju<217>ante la la objektoj de vi alportitaj, <196> diris Voland rigardante la pejza<217>on, <196> vi efektive estas marodulo.

<196><+><218>u vi kredos, <MI>messire<D><193> <196> sincervo<219>e ekparolis Behemoto.

<196><+>Ne, mi ne kredas, <196> mallonge respondis Voland.

<196><+><MI>Messire, <D>mi <216>uras, mi faris heroa<216>ojn por savi kiel eble plej multe, kaj jen <219>io savita.

<196><+>Vi prefere diru, kial ekbrulis Gribojedovo? <196> demandis Voland.

Amba, Kerubjev kaj Behemoto, mal<217>oje disetendis la brakojn kaj levis la okulojn al la <219>ielo. Behemoto ekkriis:

<196><+>Mistera<216>o! Ni sidis kviete, pace man<217>etis<N><193>

<196><+>Kaj subite pif! Paf! <196> ali<217>is Kerubjev, <196> Pafoj! Frenezi<217>inte pro la timo, ni amba kuris al la bulvardo, la atakantoj 
nin sekvis, ni kuregis al Timirjazev!

<196><+>Sed la devkonscio, <196> reprenis Behemoto, <196> venkis nian hontindan timon, kaj ni revenis!

<196><+>Ah, vi revenis, <219>u? <196> diris Voland. <196> Nu certe, sekve la konstrua<216>o forbrulis <217>isfunde.

<196><+><190>isfunde! <196> afliktite konfirmis Kerubjev, <196> tio estas, lavorte <217>isfunde, <MI>messire<D>, <217>uste kiel vi bonvolis trafege tion esprimi. Restis nenio krom 
kelkaj karboni<217>intaj brulstumpoj!

<196><+>Mi impetis, <196> rakontis Behemoto, <196> en la kunsidan salonon <196> tiun kun la kolonoj, <MI>messire <D><196> movate de la espero elporti ion valoran. A<200>, <MI>messire<D>, mia edzino <196> se mi havus edzinon <196> dudek fojojn riskis vidvini<217>i! Sed feli<219>e, <MI>messire<D>, mi ne estas edzigita, kaj mi diru al vi malka<173>e: mi estas feli<219>a, ke mi ne estas edzigita. A<200>, <MI>messire<D>, kiel oni povus <173>an<217>i la dol<219>an fralan liberon kontra la peza jugo!

<196><+>Denove galimatio, <196> rimarkis Voland.

<196><+>Mi obeeme konsentas kaj darigas, <196> respondis la kato, <196> do, la pejza<217>o. Nenion pluan eblis elporti el la salono, la flamo jam <173>prucis sur mian viza<217>on. Mi kuris en la provizejon kaj savis la salmon. Mi kuris en 
la kuirejon kaj savis la kitelon. Mi opinias, <MI>messire<D>, ke mi 
faris <219>ion eblan, mi ne povas kompreni, kion signifas la skeptika esprimo 
de via viza<217>o.

<196><+>Kaj kion faris Kerubjev dum via marodado? <196> demandis Voland.

<196><+>Mi helpis la fajrobrigadon, <MI>messire<D>, <196> respondis Kerubjev almontrante sian dis<173>iritan pantalonon.

<196><+>Ah, se estas tiel, do oni devos konstrui <219>ion denove.

<196><+>Oni konstruos, <MI>messire<D>, <196> diris Kerubjev, <196> permesu, ke mi vin certigu pri tio.

<196><+>Nu, restas nur deziri, ke la nova konstrua<216>o estu pli bona ol la antaa, <196> rimarkis Voland.

<196><+>Tiel estos, <MI>messire<D>, <196> diris Kerubjev.

<196><+>Vi pri tio al mi kredu, <196> aldonis la kato, <196> ja mi estas laregula profeto.

<196><+><218>iel ajn, ni estas <219>i tie, <MI>messire<D>, kaj ni atendas viajn ordonojn, <196> raportis Kerubjev.

Voland silente sin levis de la tabureto, aliris la balustradon kaj 
tie sola, turninte la dorson al sia sekvantaro, longe rigardis la 
foron. Poste li revenis de la rando, sin residigis sur la tabureton 
kaj diris:

<196><+>Estos neniaj ordonoj, vi faris <219>ion kion vi povis, kaj <219>i momente mi ne bezonas viajn servojn. Vi povas ripozi. Tuj venos 
fulmotondro, la lasta fulmotondro, <217>i finfaros <219>ion finfarotan, kaj ni ekvojos.

<196><+>Tre bone, <MI>messire<D>, <196> respondis la du pajacoj kaj foriris ien malanta la ronda turo, 
okupanta la mezon de la teraso.

La fulmotondro pri kiu parolis Voland jam densi<217>is sur la horizonto. Nigra nubego levi<217>is okcidente, duonigis la sunon, poste kovris <217>in tute. Sur la teraso friski<217>is. Balda i<217>is mallume.

Tiu mallumo, veninta de la okcidento, kovris la egan urbon. Malaperis 
la pontoj, la palacoj. <218>io malaperis, kvaza <217>i neniam ekzistis en la mondo. La tutan <219>ielon trakuris unu fajrofadeno. Poste bato skuis la urbon. <190>i ripeti<217>is, komenci<217>is la fulmotondro. Oni ne plu distingis Volandon en la <173>torma konfuzo.

@CHAPITRO = <218>apitro 30

@CHAPTER TITLE = Tempas! Tempas!

<196><+><218>u vi scias, <196> diris Margarita, <196> hiera nokte, <217>uste kiam vi endormi<217>is, mi legis pri la mallumego veninta de Mediteraneo<N><193> kaj tiuj idoloj, ah, la oraj idoloj. Ial la tutan tempon ili 
ne lasas min trankvila. Al mi <173>ajnas, ke tuj ekpluvos. <218>u vi sentas la friskon?

<196><+><218>io <219>i estas tre bona kaj brava, <196> respondis la majstro fumante kaj per la mano disbatante la fumon, 
<196> kaj la idoloj, Dio zorgu pri ili<N><193> sed kio estos plu, tion mi tute ne komprenas!

La interparolo estis dum la sunsubiro, <217>uste kiam Levio Mateo aperis anta Voland sur la teraso. La fenestreto 
de la kelo estis malfermita, kaj se iu estus enrigardinta, lin surprizus 
la stranga aspekto de la interparolantoj. Margarita surhavis nur la 
nigran mantelon, metitan rekte sur la nudan korpon, kaj la majstro 
plu estis en sia malsanuleja negli<217>o. Tiu ekstravaganco havis simplan kialon: Margarita ne povis 
surmeti ion alian, <219>ar <219>iuj <173>iaj vestoj restis en la palaceto, kaj kvankam <217>i situis tute proksime, tamen tien iri por preni siajn a<216>ojn estis afero absolute nepensebla. Koncerne la majstron, kies 
vestaro retrovi<217>is en la <173>ranko, kvaza li neniam estus forestinta, li simple ne volis 
sin alivesti, elvolvante anta Margarita sian penson, ke tuj-tuje 
komenci<217>os ia plej absurda misa<216>o. Cetere, li tamen estis razita, la unuan fojon post tiu atuna 
nokto (en la kliniko oni stopligis lian barbon per tondoma<173>ino).

Anka la <219>ambro aspektis tre strange, kaj orienti<217>i en <217>ia <200>aoso estis tre malfacile. Sur la tapi<173>o ku<173>is manuskriptoj, manuskriptoj okupis la sofon. En la brakse<217>o <217>ibis la dorso de forlasita libro. Sur la ronda tablo estis primetita 
vesperman<217>o kaj kelkaj boteloj staris inter alman<217>a<216>oj. Kiel esti<217>is tiuj delikata<216>oj kaj vinoj sciis nek la majstro nek Margarita. Veki<217>inte ili trovis <219>ion <219>i preta sur la tablo.

Dorminte <217>is la sabata sunsubiro, kaj la majstro, kaj lia amikino sin sentis 
tute reforti<217>intaj kaj fre<173>aj, escepte nur unu postsignon de la hieraaj aventuroj: ilin 
amba malklare doloretis la maldekstra tempio. Aliflanke, konsiderindaj 
<173>an<217>oj okazis koncerne ilian psikon, tion povus konstati <219>iu, kiu estus subaskultinta ilian interparolon en la kela lo<217>ejo. Tamen subaskultantoj ja ne estis. La malgranda korto havis 
<217>uste tiun avanta<217>on, ke <217>i <219>iam estis senhoma. <218>iun tagon la saliko kaj la tilioj, verdi<217>ante trans la fenestro, ver<173>is pli intensan printempan odoron, kaj kun kelkaj enblovoj de 
la <216>us komenci<217>inta venteto <217>i penetris en la kelon.

<196><+>Nu, diable! <196> subite ekkriis la majstro, <196> se oni iomete pripensus<N><193> <196> li estingis la cigaredstumpon en la cindrujo kaj premis la kapon 
inter la manoj, <196> askultu, ja vi estas inteligenta homo kaj neniam estis freneza. 
Serioze, <219>u vi certas, ke hiera ni estis <219>e Satano?

<196><+>Serioze, mi certas, <196> respondis Margarita.

<196><+>Nu jes, nu jes, <196> ironie diris la majstro, <196> nun, resume, anstata unu frenezulo estas du: kaj la edzo, kaj 
la edzino! <196> Li levis la manojn al la <219>ielo kaj kriis: <196> Tio<N><193> la diablo scias, kio <217>i estas! La diablo! La diablo!

Anstata respondi Margarita falis sur la sofon, ekridegis, eksvingis 
en la aero siajn nudajn krurojn kaj poste ekkriis:

<196><+>Ho, mi jam ne povas! Ho, mi jam ne povas! Se vi vin vidus!

La majstro konfuzite tiris supren sian malsanulejan kalsonon kaj Margarita, 
satrideginte, seriozi<217>is.

<196><+>Pretervole vi <216>us diris la veron, <196> <173>i diris, <196> la diablo ja scias, kio <217>i estas, kaj kredu al mi, la diablo <219>ion aran<217>os! <196> <194>iaj okuloj ekbrilis, <173>i salte levi<217>is, komencis danceti surloke kaj kriadi: <196> Kiel mi estas feli<219>a, feli<219>a, feli<219>a, ke mi kun li kontraktis! Ho, diablo, diablo! Vi devos, mia 
kara, vivi kun sor<219>istino! <196> <194>i <216>etis sin al la majstro, brakumis lian kolon, kisis liajn lipojn, 
lian nazon, liajn vangojn. Bukloj de <173>iaj nearan<217>itaj nigraj haroj blindigis la majstron, liaj vangoj kaj frunto 
brulis sub la kisoj.

<196><+>Jes, vere, nun vi similas sor<219>istinon.

<196><+>Mi tion ja ne negas, <196> respondis Margarita, <196> mi estas sor<219>istino kaj mi tre kontentas pri tio!

<196><+>Nu bone, <196> diris la majstro, <196> sor<219>istino, do estu sor<219>istino. Tre brave kaj grandioze! Do, mi estas el<173>telita el la kuracejo. Anka <219>i tio estas tre <219>arma. Revenigita <219>i tien <196> plua afero, kiun ni ne pridubu<N><193> Ni e<219> supozu, ke neniu atentos nian foreston<N><193> tamen diru al mi, pro <219>io sankta, per kio kaj kiel ni vivos? Kredu al mi, mi parolas 
pri tio <219>ar mi pensas pri vi.

Je tiu momento trans la fenestro aperis stumpnazaj botetoj kaj la 
malsupra parto de alternfadena pantalono. La pantalono fleksi<217>is <219>e la genuoj kaj la taghelon ka<173>is ies peza posta<216>o.

<196><+>Alojzo, <219>u vi estas hejme? <196> demandis vo<219>o el ie super la pantalono, de trans la fenestro.

<196><+>Jen, la misa<216>oj komenci<217>as, <196> diris la majstro.

<196><+><218>u Alojzo? <196> redemandis Margarita proksimi<217>ante al la fenestro, <196> oni arestis lin hiera. Sed kiu pri li demandas? Kiu estas via 
nomo?

La genuoj kaj la posta<216>o tuj malaperis, adi<217>is ekklako de la stratpordo, kaj <219>io renormali<217>is. Margarita falis sur la sofon kaj ridegis tiel, ke larmoj 
ruli<217>is el <173>iaj okuloj. Sed kiam <173>i kvieti<217>is, drasta <173>an<217>o okazis pri <173>ia mieno, <173>i ekparolis serioze, parolante, <173>i glitis de la sofo, rampis al la genuoj de la majstro kaj rigardante 
en liajn okulojn <173>i karesis lian kapon.

<196><+>Kiel vi suferis, mia kompatinda amiko, kiel vi suferis! Nur 
mi sola scias tion. Jen, vi havas blankajn fadenojn en la haroj, kaj 
tiun poreternan falton <219>e la lipoj. Mia kara, mia unika, ne pensu pri io plua. Tro multe 
vi devis pensi, nun mi pensos por vi! Kaj mi <216>uras al vi, mi <216>uras, ke <219>io estos blindige bela.

<196><+>Sed mi nenion timas, <MI>Margot, <D><196> al <173>i subite respondis la majstro kaj levis la kapon kaj <173>ajnis al <173>i tia, kia li estis verkante pri la afero, de li neniam vidita, 
sed pri kiu li certe sciis ke <217>i ja estis, <196> kaj tial mi nenion timas, <219>ar jam <219>ion mi spertis. Troe mi estis timigata, per nenio eblas min plie 
timigi. Sed mi doma<217>as vin, jen la embaraso! Jen kial mi plu ripetadas pri tio sama. 
Rekonscii<217>u! Kial vi fu<173>u vian vivon kun malsanulo, kun mizerulo? Reiru <219>e vin! Mi vin doma<217>as, tial mi <217>in diras.

<196><+>Ho! Vi, vi<N><193> <196> murmuris Margarita skuante sian hirtan kapon, <196> vi, malgrandfidulo, vi, malfeli<219>a homo. Pro vi hiera la tutan nokton mi skui<217>adis nuda, mi perdis mian naturon kaj anstataigis <217>in je alia, plurajn monatojn mi pasigis en la malluma kamero 
pensante nur pri unu afero <196> pri la fulmotondro super Jer<173>alaim, mi elploris miajn okulojn, kaj nun, kiam sur nin falis 
la feli<219>o, vi min forpelas! Bone, mi foriros, sed sciu, ke vi estas kruela 
homo! Ili dezertigis vian animon!

Maldol<219>a tenero levi<217>is al la koro de la majstro kaj, nesciate kial, li ekploris ka<173>inte sian viza<217>on en la haroj de Margarita. <194>i, plorante, flustris al li, kaj <173>iaj fingroj saltetis sur la tempioj de la majstro:

<196><+>Jes, fadenoj, blankaj fadenoj, mi vidas vian kapon kovri<217>i per la ne<217>o, a<200>, kara, mia kara kapo, tiom suferinta. Rigardu viajn okulojn, 
kiajn vi havas okulojn! En ili estas dezerto<N><193> Kaj la <173>ultroj, la peze <173>ar<217>itaj <173>ultroj<N><193> Kripligis, ili vin kripligis<N><193> <196> la parolo de Margarita i<217>is senkohera, <173>in skuis plorsingultoj.

Tiam la majstro vi<173>is siajn okulojn, levis Margaritan de la genuoj, mem surpiedi<217>is kaj firme diris:

<196><+>Sufi<219>as! Vi min hontigis. Neniam mi refalos en malkura<217>on, nek revenos al tiu demando, estu certa pri tio. Mi scias, 
ke ni amba estas viktimoj de mensa malsano, kiun, eble, mi konta<217>is al vi<N><193> Do, ni portu <217>in kune.

Margarita proksimigis siajn lipojn al la orelo de la majstro kaj flustris:

<196><+>Mi <216>uras al vi je via vivo, mi <216>uras je la de vi divenita filo de la astrologiisto, ke <219>io estos bona.

<196><+>Belege, belege, <196> respondis la majstro kaj, ekridinte, li aldonis: <196> Nature, kiam homoj estas tute prirabitaj, kiel vi kaj mi, ili 
ser<219>as savon <219>e la transmonda potenco! Konsentite, ni ser<219>u <217>in tie.

<196><+>Ah! Jen, jen, finfine vi estas kiel antae, vi ridas, <196> diris Margarita, <196> kaj iru al la diablo kun viaj kleraj vortoj. Transmonda a ne 
transmonda, <219>u tio ne estas tutegala? Mi estas malsata, <196> kaj <173>i tiris lin je la mano al la tablo.

<196><+>Mi ne certas, <219>u tiuj man<217>a<216>oj ne malaperos tuj ien sub la teron a ne forflugos tra la fenestro, 
<196> diris la majstro tute trankvili<217>inte.

<196><+>Ili ne forflugos!

Kaj <217>uste je tiu momento el la fenestro adi<217>is nazsona vo<219>o:

<196><+>Pacon al vi.

La majstro ekskui<217>is, dum Margarita, jam kutimi<217>inta al la eksterordinara, ekkriis:

<196><+>Azazello! A<200>, kiel agrable, kiel bone! <196> kaj flustrinte al la majstro: <196> Vi vidas, ili nin ne forlasas! <196> <173>i kuris mal<173>losi la pordon.

<196><+>Almena fermu vian mantelon! <196> postkriis al <173>i la majstro.

<196><+>Bagatela<216>o, <196> jam el la koridoro respondis Margarita.

Kaj jen Azazello sin klinas, salutas la majstron, brilas lia misa 
okulo, kaj Margarita ekkrias:

<196><+>A<200>, kiel mi <217>ojas! Neniam en mia vivo mi tiel <217>ojis! Sed vi pardonu, Azazello, ke mi estas nuda!

Azazello petis <173>in ne zorgi pri tio, diris, ke li vidadis virinojn ne nur nudaj, 
sed anka tute senhatigitaj, volonte okupis lokon <219>e la tablo, lasinte en la angulo apud la forno pakon envolvitan 
en malhelan broka<216>on.

Margarita ver<173>is al li konjakon, kaj li volonte <217>in eltrinkis. La majstro sendeturne lin rigardis, foje-foje pin<219>ante sian maldekstran manon. Sed la pin<219>oj neniom helpis. Azazello ne aerdisi<217>is, kaj, verdire, tio ja ne estis necesa.

Nenio timinda estis en tiu malalta rufetulo; jes ja, li havis albugon 
<196> sed tia<216>on oni povas ricevi sen ajna sor<219>o; jes, li estis ne tute ordinare vestita, per ia mantelo a 
sutano <196> tamen, se rigore tion pripensi, anka tio ne estas senprecedenca. 
Kaj la konjakon li trinkis tre brave, kiel <219>iuj bonaj homoj, po tuta glaseto kaj sen alman<217>eti. Pro tiu sama konjako zumo esti<217>is en la kapo de la majstro kaj li pensis:

<174>Tamen, Margarita pravas! Certe anta mi sidas sendito de la diablo. 
Ja mi mem anta nelonge, je la antalasta nokto, persvadis Ivanon, 
ke <217>uste Satanon li renkontis <219>e la Patriar<200>a <196> kaj jen, nun min ial timigas tiu penso, mi komencas fantazii 
pri hipnotigantoj kaj halucina<216>oj. Kiaj, pro la diablo, hipnotigantoj estu <219>i tie!..<175>

Pli atente li rigardis Azazellon kaj konstatis, ke en ties okuloj 
estas io trudita, ia dume retenata penso. <174>Tio ne estas simpla vizito, li havas komision<175>, pensis la majstro.

Lia observemo lin ne trompis.

Trinkinte sian trian glaseton da konjako, kiu alkohola<216>o neniel efikis Azazellon, la vizitanto ekparolis tiele:

<196><+>Jen agrabla kelo, la diablo min prenu! Restas nur unu demando, 
kion oni tie faru, en tiu kelo?

<196><+>Anka mi diras <217>uste tion, <196> ekridis la majstro.

<196><+>Kial vi maltrankviligas min, Azazello? <196> demandis Margarita, <196> iel ni ja vivos!

<196><+>Pardonon, pardonon, <196> ekkriis Azazello, <196> neniel mi volis vin maltrankviligi. Mi mem diras: Iel vi vivos. 
Ah, ne multe mankis ke mi forgesu<N><193> <MI>messire <D>ordonis ke mi transdonu al vi liajn saluton kaj 
inviton fari kun li negrandan promenadon, kompreneble, se vi tion 
deziras. Do, kion vi diros?

Sub la tablo Margarita per la piedo tu<173>is la majstron.

<196><+>Kun granda plezuro, <196> respondis la majstro observante la viza<217>on de Azazello, dum tiu darigis:

<196><+>Ni esperas, ke anka Margarita Nikolavna ne malakceptos?

<196><+>Mi, mi certe ne malakceptos, <196> diris Margarita, kaj <173>ia piedo refoje glitis sur la kruro de la majstro.

<196><+>Admirinde! <196> ekkriis Azazello, <196> jen kion mi <173>atas! Hop, hop kaj prete! Malkiel tiam en la Aleksandra <217>ardeno.

<196><+>A<200>, ne parolu pri tio, Azazello! Tiam mi estis stulta. Cetere, 
mi ne meritas tro severan ju<217>on, ja ne <219>iun tagon oni renkonti<217>as kun la malsankta potenco!

<196><+>Certe, <196> konfirmis Azazello, <196> <219>iutage, tio ja estus agrabla!

<196><+>Anka mi <173>atas la rapidon, <196> ekscitite diris Margarita, <196> la rapidon kaj la nudon. Kiel el mazero <196> paf! A<200>, kiel li celpafas, <196> <173>i ekkriis sin turnante al la majstro, <196> piksepo sub la kuseno, kaj ajnan pikilon<N><193> <196> Margarita estis ebrii<217>anta, <173>iaj okuloj brilis.

<196><+>Ankora unu aferon mi forgesis, <196> ekkriis Azazello sin frapinte sur la frunton, <196> tiom da klopodoj mi havas, ke mi tute perdas la kapon! Ja <MI>messire 
<D>sendis al vi donacon, <196> <219>i tiam li turnis sin speciale al la majstro, <196> botelon da vino. Bonvolu atenti, ke <217>i estas tiu sama vino, kiun trinkis la prokuratoro de Judeo. 
La Falerna vino.

Nature, tia rara<216>o vive interesis kaj la majstron kaj Margaritan. El la malhela 
<219>erka broka<216>o Azazello eligis kru<219>on tegitan je <173>imo. Oni flaris la vinon, oni ver<173>is <217>in en la glasojn, oni tra <217>i rigardis kontra la lumo estingi<217>anta en la fenestro anta la fulmotondro. Kaj oni vidis <219>ion kolori<217>i sange.

<196><+>Je la sano de Voland! <196> ekkriis Margarita levante sian glason.

<218>iuj tri portis sian glason al la lipoj kaj faris grandan gluton. 
Tuj la anta<173>torma lumo malheli<217>is en la okuloj de la majstro, lia spiro haltis paralizite, li 
sentis, ke venas lia fino. Li ankora vidis sian morte pali<217>intan amikinon senhelpe etendi al li la brakojn, poste lasi la 
kapon fali sur la tablon, poste sinki sur la plankon.

<196><+>Venenisto, <196> ankora sukcesis krii la majstro. Li volis kapti tran<219>ilon de sur la tablo por ponardi Azazellon, sed lia mano senforte 
glitis sur la tablotuko, <219>io <219>irkae i<217>is nigra kaj poste tute malaperis.

Kiam la venenitoj kvieti<217>is, Azazello ekagis. Unue li impetis eksteren tra la fenestro 
kaj post kelkaj momentoj jam estis en la palaceto, kie lo<217>is Margarita Nikolavna. <218>iam fidinda kaj diligenta, li volis kontroli, <219>u <219>io estas tage aran<217>ita. Kaj li konstatis, ke <219>io ja estas en ordo. Li vidis edzinon, malserenan, atendantan 
la revenon de sia edzo, pa<173>i el sia dormo<219>ambro, subite pali<217>i, per konvulsia movo meti la manon sur la koron. Senhelpe kriinte:

<196><+>Nata<173>a! Iu ajn<N><193> al mi! <196> <173>i falis sur la plankon de la salono apud la pordo de la kabineto.

<196><+><218>io ordas, <196> diris Azazello. Post unu momento li estis apud la faligitaj 
geamantoj. Margarita ku<173>is viza<217>e sur la tapi<173>o. Per siaj feraj manoj Azazello turnis <173>in kvaza pupon kaj plantis sian rigardon en <173>ian viza<217>on. Sub liaj okuloj la viza<217>o de la venenitino estis <173>an<217>i<217>anta. E<219> en la densi<217>anta anta<173>torma krepusko videblis, ke <217>i perdas la efemeran strabismon sor<219>istinan, la kruelecon kaj la troecon de la trajtoj. La viza<217>o de la mortintino heli<217>is kaj fine <173>ia rabbesta rikano nuddenta i<217>is virineca sufergrimaco. Tiam Azazello disigis <173>iajn kunpremitajn blankajn dentojn kaj ver<173>is en la bu<173>on kelkajn gutojn da tiu sama vino, per kiu li <173>in venenis. <194>i ekspiris, sen lia helpo sidi<217>is kaj malforte demandis:

<196><+>Kial, Azazello, kial? Kion mi faris al vi?

<194>i vidis la majstron ku<173>i, ekskui<217>is kaj flustris:

<196><+>Tion mi ne atendis<N><193> murdulo!

<196><+>Neniel, ne, ja tute ne, <196> respondis Azazello, <196> tuj li ekstaros. A<200>, kial vi estas tiel nervoza!

Margarita kredis al li sen heziti, tiel konvinka estis la vo<219>o de la rufa demono. <194>i salte surpiedi<217>is, forta kaj viva, kaj helpis trinkigi vinon al la ku<173>anto. Malferminte la okulojn, tiu sombre rigardis kaj malamege 
ripetis sian lastan vorton:

<196><+>Venenisto<N><193>

<196><+>Ah! Insulto estas la plej kutima rekompenco pro bona laboro, 
<196> respondis Azazello, <196> <219>u vi estas blinda? Retrovu do fine vian vidkapablon.

<218>i tiam la majstro sin levis, <216>etis <219>irkaen rigardon vivan kaj serenan, kaj demandis:

<196><+>Sed kion signifas tiu novo?

<196><+><190>i signifas, <196> respondis Azazello, <196> ke jam tempas. Jam tondras, <219>u? Malheli<217>as. La <219>evaloj stamfas, skui<217>as la malgranda <217>ardeno. Adiau la kelon, rapide adiau.

<196><+>Ah, mi komprenas, <196> diris la majstro rigardante <219>irkaen, <196> vi nin mortigis, ni estas malvivaj. A<200>, kiel tio estas in<217>enia! Kiel <217>ustatempa! Nun mi komprenas <219>ion.

<196><+>Ho, pardonon, <196> respondis Azazello, <196> <219>u vin mi adas? Ja via amikino nomas vin majstro, ja vi pensas, 
kiel do vi povus esti malviva? <218>u por konscii sin viva nepras sidi en kelo surhavante kitelon 
kaj malsanulejan kalsonon? Ridinda<216>o!

<196><+>Mi komprenis <219>ion, kion vi diris, <196> ekkriis la majstro, <196> ne plu parolu! Miloble vi pravas.

<196><+>Voland! <196> ali<217>is al li Margarita, <196> la granda Voland! Li <219>ion elpensis multe pli bone ol mi. Sed la romanon, <196> <173>i kriis al la majstro, <196> vian romanon prenu kun vi, kien ajn vi flugu.

<196><+>Senbezone, <196> respondis la majstro, <196> mi <217>in memoras parkere.

<196><+><218>u neniun<N><193> e<219> ne unu vorton el <217>i vi forgesos? <196> demandis Margarita sin premante al la majstro kaj forvi<173>ante la sangon de lia vundita tempio.

<196><+>Estu trankvila. De nun mi neniam ion ajn forgesos, <196> li respondis.

<196><+>Do, fajron, <196> ekkriis Azazello, <196> la fajro, de kiu <219>io komenci<217>is, kaj per kiu ni <219>ion finas.

<196><+>Fajron! <196> timige kriis Margarita. La kela fenestro ekklakis, vent<->pu<173>o <173>ovis la kurtenon flanken. En la <219>ielo ektondris lakone kaj gaje. Azazello <173>ovis sian grandkrifan manon en la fornon, eligis fumantan <173>tipon kaj ekbruligis la tablotukon. Poste li ekbruligis stakon 
de malnovaj gazetoj sur la sofo, poste manuskripton kaj la kurtenon 
sur la fenestro. La majstro, jam ebriigita de la baldaa rajdo, <216>etis libron de breto sur la tablon, hirtigis <217>iajn foliojn sur la brulanta tablotuko, kaj la libro gaje ekflami<217>is.

<196><+>Brulu, forbrulu antaa vivo!

<196><+>Brulu, sufero! <196> kriis Margarita.

La <219>ambro jam ondis, plena je purpuraj fajrokirloj, kaj kun la fumo 
la triopo eskapis tra la pordo kaj kuris per la masonita <173>tuparo supren en la malgrandan korton. La unua, kion ili tie 
vidis, estis la kuiristino de la konstrurajtigito; <173>i sidis sur la tero kaj <219>irkae dise ku<173>is malkolekti<217>intaj terpomoj kaj kelkaj cepfaskoj. La stato de la kuiristino 
estis tre komprenebla. Tri nigraj <219>evaloj malpacience ronkis apud la <173>edo, tremeradis, per la hufo skrapfosis kaj <173>prucigis la teron. Unua saltis en la selon Margarita, poste Azazello, 
laste la majstro. La kuiristino ek<217>emis kaj levis la manon por fari krucosignon, sed Azazello minace 
kriis de la selo:

<196><+>La manon mi fortran<219>os! <196> Li fajfis kaj la <219>evaloj, rompante bran<219>ojn de la tilioj, impetis supren kaj profundi<217>is en la malaltan nigran <173>tormnubegon. Tuj el la fenestreto de la kelo disver<173>i<217>is densa fumo. De malsupre venis, apena adeble, la mizera krio 
de la kuiristino:

<196><+>Brulas!..

La <219>evaloj rapidis super la tegmentoj de Moskvo.

<196><+>Mi volas adiai la urbon<N><193> <196> kriis la majstro al Azazello, kiu rajdis antae. La resto de 
lia frazo perdi<217>is en la tondro. Azazello kapjesis kaj lasis sian <219>evalon galopi. Renkonte al la rajdantoj impetis nubo, tamen ankora 
retenante sian pluvon.

Ili flugis super bulvardo, ili vidis malgrandajn homfigurojn diskuri 
sin savante kontra la pluvo.<N> Falis la unuaj gutoj.<N> Ili superflugis 
fumon <196> la solan postresta<216>on de Gribojedovo. Ili flugis super la urbo jam inundata de la 
mallumo. Fulmoj ekbriladis super ili. Poste la tegmentojn anstatais 
verdo. Nur de tiam ektorentis la pluvego kaj transformis la flugantojn 
en tri grandegajn akvobobelojn.

Margarita jam konis la sensa<216>on de flugo, sed <217>i estis nova por la majstro, kaj lin mirigis tio, kiel rapide 
ili proksimi<217>is al la celo, al la homo kiun li volis adiai, <219>ar li havis neniun alian por adiai. Tra la pluvvualo li tuj 
rekonis la klinikon de profesoro Stravinskij, la riveron kaj la alibordan 
pin'arbaron, tiel detale de li studitan. Ili alteri<217>is sur maldensejo en bosko, apud la kliniko.

<196><+>Mi vin atendos <219>i tie, <196> kriis Azazello metinte la manojn en formo de vo<219>tubo, jen prilumate de fulmo, jen perdi<217>ante en la griza vualo, <196> adiau, tamen rapide!

La majstro kaj Margarita salte elseli<217>is kaj flugis intermite videblaj, kiel akvaj ombroj, tra la <217>ardeno de la kliniko. Post momento la majstro per rutina movo 
estis malfermanta la balkonkradon de la <219>ambro n-ro 117, Margarita lin sekvis. Ili eniris <219>e Iva<219>jon, nevideblaj kaj nerimarkitaj, dum la krakbruego kaj la mu<217>ado de la fulmotondro. La majstro haltis apud la lito. Iva<219>jo ku<173>is senmove, kiel antae, kiam li unuafoje observis fulmotondron 
el la domo de sia ripozo. Sed li ne ploris, malkiel je la unua fojo. 
Li atente rigardis la malhelan silueton impete venintan de la balkono, 
sin levetis, etendis la manon kaj gaje diris:

<196><+>Ah, estas vi, mia najbaro! Longe, longe mi vin atendis. Jen 
vi estas <219>i tie.

La majstro respondis:

<196><+>Mi estas <219>i tie! Sed via najbaro, bedarinde, mi ne povas plu esti. Mi 
forflugas por <219>iam kaj venis al vi por vin adiai.

<196><+>Mi sciis tion, mi <217>in divenis, <196> mallate diris Ivano kaj demandis: <196> <218>u vi lin renkontis?

<196><+>Jes, <196> respondis la majstro, <196> mi venis vin adiai <219>ar vi estas la sola homo kun kiu mi interparolis lastatempe.

Iva<219>jo sereni<217>is kaj diris:

<196><+>Estas bone, ke vi alflugis <219>i tien. Ja mian vorton mi tenos, neniam mi versa<219>os. Alia afero nun min interesas, <196> li ridetis kaj per frenezaj okuloj rigardis ien preter la majstro, 
<196> alion mi volas verki. <218>u vi scias, dum mi ku<173>is <219>i tie mi komprenis multajn aferojn.

Tiuj vortoj ekscitis la majstron, li ekparolis sidi<217>ante sur la randon de la lito:

<196><+>Bone, jen kio estas bona. Vi pri li verku la darigon!

La okuloj de Iva<219>jo ekbrilis.

<196><+>Sed vi, <219>u vi mem <217>in ne finverkos? <196> <219>i tiam li mallevis la kapon kaj mediteme aldonis: <196> Ah jes<N><193> kial demandi<N><193> <196> Iva<219>jo timigite <216>etis oblikvan rigardon sur la plankon.

<196><+>Prave, <196> diris la majstro, kaj al Iva<219>jo lia vo<219>o <173>ajnis obtuza kaj fremda. <196> Mi ne plu verkos pri li. Mi havos alian okupon.

La bruon de la fulmotondro trapikis malproksima fajfo.

<196><+><218>u vi adas? <196> demandis la majstro.

<196><+>La fulmotondro bruas<N><193>

<196><+>Ne, oni min vokas, jam tempas, <196> klarigis la majstro kaj ekstaris.

<196><+>Atendu! Ankora unu vorton, <196> petis Ivano, <196> <219>u vi <173>in trovis? <218>u <173>i restis fidela al vi?

<196><+>Jen <173>i estas, <196> respondis la majstro almontrante la muron. De <217>i disi<217>is la nigra silueto de Margarita kaj pa<173>is al la lito. <194>i rigardis al la ku<173>anta junulo kaj en <173>iaj okuloj estis profunda aflikto.

<196><+>Kompatinda junulo, <196> <173>i flustris sensone kaj klinis sin super la lito.

<196><+>Kia belulino, <196> diris Ivano sen envio, sed melankolie kaj iel serene kortu<173>ite. <196> Nu jen, kiel bone pri vi <219>io aran<217>i<217>is. Pri mi estos ne tiel. <196> Li enpensi<217>is por unu momento kaj mediteme aldonis: <196> A, finfine, eblas ke tiel<N><193>

<196><+>Tiel, jes, tiel, <196> flustris Margarita, kaj sin klinis tute proksimen al la ku<173>anto, <196> tuj mi kisos vian frunton kaj <219>io pri vi ordi<217>os<N><193> tion kredu al mi, mi <219>ion jam vidis, <219>ion scias.

La ku<173>anta junulo brakumis <173>ian kolon kaj <173>i lin kisis.

<196><+>Adia, dis<219>iplo, <196> apena adeble diris la majstro kaj aerdisi<217>is. Li malaperis, kaj kun li malaperis anka Margarita. La balkonkrado 
fermi<217>is.

Iva<219>jon atakis maltrankvilo. Li eksidis sur la lito, <216>etis <219>irkaen timan rigardon, ekparolis kun si mem, ekstaris. Probable, 
la fulmotondro, kiu nun furiozis duoble pli forte, estigis angoron 
en lia animo. Lin ekscitis anka tio, ke malanta la pordo li per 
sia ado, jam kutimi<217>inta al permanenta silento, perceptis alarmitajn pa<173>ojn kaj malklarajn vo<219>ojn. Li vokis, jam nervoza kaj tremeranta:

<196><+>Praskovja Fjodorovna!

Praskovja Fjodorovna jam estis eniranta la <219>ambron, demande kaj zorgeme <173>i rigardis al Iva<219>jo.

<196><+>Kion? Kio okazis? <196> <173>i demandis, <219>u la fulmotondro vin ekscitas? Nu, kura<217>on, kura<217>on. Tuj mi vokos la doktoron.

<196><+>Ne, Praskovja Fjodorovna, ne voku la doktoron, <196> diris Iva<219>jo, maltrankvile rigardante ne al la vickuracistino sed en la 
muron, <196> pri mi estas nenio speciala, ja mi mem nun povas determini tion, 
vi ne dubu. Vi prefere jen kion al mi diru, <196> kore petis Ivano, <196> kio <216>us okazis apude, en la cent dek oka <219>ambro?

<196><+><218>u en la cent dek oka? <196> redemandis Praskovja Fjodorovna, kaj <173>ia rigardo i<217>is evitema, <196> nenio, nenio tie okazis. <196> <194>ia vo<219>o sonis false, Ivano tion rimarkis kaj diris:

<196><+>Fi, Praskovja Fjodorovna, vi estas ja tia verema homo<N><193> <218>u vi pensas, ke mi furiozi<217>os? Ne, Praskovja Fjodorovna, neniel. Vi prefere diru la veron, 
<219>ar tra la muro mi <219>ion ja sentas.

<196><+>Via najbaro <216>us forpasis, <196> flustris la vickuracistino, malkapabla plu rezisti siajn veremon 
kaj bonkorecon. Time <173>i rigardis Iva<219>jon, tuta vestita per la lumo de fulmo. Tamen pri Ivano okazis 
nenio terura. Li nur levis signifoplene la fingron kaj diris:

<196><+>Mi sciis tion! Kaj mi certigas vin, Praskovja Fjodorovna, ke 
<216>us en la urbo forpasis ankora unu homo. Mi e<219> scias, kiu homo. <196> Iva<219>jo mistere ridetis. <196> Tiu homo estas virino.

@CHAPITRO = <218>apitro 31

@CHAPTER TITLE = Sur la Paseraj Montoj

La fulmotondro pasis for, kaj, stre<219>ite super la tuta urbo, multkolora <219>iel'arko trinkis la akvon el Moskvo-rivero. Alte, sur monteto, 
inter du boskoj vidi<217>is tri malhelaj siluetoj. Voland, Kerubjev kaj Behemoto, ensele 
sur nigraj <219>evaloj, rigardis la urbegon sterni<217>antan trans la rivero, kie la rompita suno brilegis el miloj 
da okcidentdirektaj fenestroj kaj la mielkukajn turojn de la Junulina 
mona<200>inejo.

En la aero adi<217>is susuro, kaj Azazello, <219>e kies nigra manteltrena<216>o flugis la majstro kaj Margarita, alteri<217>is kun ili apud la senmova grupo.

<196><+>Oni devis iom malplezurigi vin, Margarita Nikolavna, kaj vin, 
majstro, <196> post kelka silento ekparolis Voland, <196> tamen ne ripro<219>u al mi tion; mi opinias, ke vi <217>in ne bedaros. Do, <196> li turnis sin nure al la majstro, <196> adiau la urbon. Tempas, <196> per la mano en la nigra ganto kun funelforma manumo Voland montris 
tien, kie la sennombraj transriveraj sunoj estis fandantaj la vitrojn, 
kaj kie super la sunoj <173>vebis nebulo, fumo, vaporo de la urbo ardi<217>inta dum la tuta tago.

La majstro saltis el la selo, forlasis la ceterajn kaj kuris al la 
kruta rando de la monteto. La nigra mantelo treni<217>is post li sur la grundo. Li haltis kaj rigardis la urbon. Dum 
la unuaj momentoj lian koron premis nostalgio, sed balda <217>in anstatais dol<219>eta maltrankvilo, vagema cigana ekscito.

<196><+>Por <219>iam! Tion necesas ekkonscii, <196> li flustris kaj lekis siajn sekajn, fendeti<217>intajn lipojn. Li komencis askulti kaj precize fiksi <219>iujn movojn de sia animo. Al li <173>ajnis, ke lia emocio <173>an<217>i<217>is en senton de profunda kaj kruela ofenditeco. Sed anka <217>i ne persistis, malaperis, <217>in ial anstatais malhumila indiferento kaj fine, antasento 
pri konstanta kvieto.

La rajdantoj silente lin atendis. Ili rigardis la longan nigran figuron 
gestadi <219>e la rando de la kruta<216>o, jen levi la kapon, kvaza penante trans<-><216>eti sian rigardon super la tuta urbo ekster ties limojn, jen 
lasi la kapon resinki, kvaza ekzamenante la tretitan magran herbon 
<219>e siaj piedoj.

La silenton rompis la enuanta Behemoto.

<196><+>Permesu al mi, <MI>ma<191>tre, <D><196> li diris, <196> anta la forrajdo adiae fajfi.

<196><+>Vi riskas ektimigi la damon, <196> respondis Voland, <196> kaj krome ne forgesu, ke <219>iuj viaj hodiaaj misfaroj jam estas finitaj.

<196><+>Ah ne, ne, <MI>messire, <D><196> diris Margarita, amazone sidante en sia selo, kun la mano metita 
sur la kokson kaj la pinta trena<216>o pendanta <217>is la tero, <196> permesu la fajfon. Mi sentas melankolion anta la longa vojo. 
<218>u vere, <MI>messire, <D>tio estas tute natura, e<219> se oni scias, ke fine de la vojo onin atendas la feli<219>o? <190>i nin ridigu, <219>ar mi timas, ke alie <219>io fini<217>os per larmoj kaj fu<173>os la vojon!

Voland kapjesis al Behemoto, tiu tre vigli<217>is, saltis el la selo teren, <173>ovis la fingrojn en la bu<173>on, plenblovis la vangojn kaj ekfajfis. Margarita sentis akran 
resonon en la oreloj. <194>ia <219>evalo bamis, en la apuda bosko sekaj bran<219>etoj <173>uti<217>is de la arboj, ekflugis tuta svarmo da kornikoj kaj paseroj, 
polvokirlo impetis al la rivero kaj oni vidis, ke super la promen<173>ipo pasanta preter la albordi<217>ejo la kaskedoj de kelkaj pasa<217>eroj forblovite falis en la akvon. La fajfo ekskuis la majstron, 
tamen li ne turnis la kapon sed ekgestis e<219> pli emocie, levante la manon al la <219>ielo, kvaza minacante la urbon. Behemoto fiere rigardis <219>irkaen.

<196><+>Fajfite, mi ne malkonsentas, <196> indulgeme rimarkis Kerubjev, <196> efektive, estas fajfite, tamen se paroli senpartie, oni akceptu, 
ke fajfite estas tre mezbone!

<196><+>Ja mi ne estas kapelestro, <196> dignoplene patinte respondis Behemoto, kaj subite palpebrumis 
al Margarita.

<196><+>Ek, anka mi provu rememori la malnovan bravon, <196> diris Kerubjev, interfrotis la manojn kaj blovis sur la fingrojn.

<196><+>Ej, ej! <196> de sur la <219>evalo adi<217>is la severa vo<219>o de Voland, <196> vi atentu, sen kripligaj uma<216>oj!

<196><+><MI>Messire, <D>bonvolu al mi kredi, <196> respondis Kerubjev metante la manon sur la koron, <196> por <173>erci, nurnure por <173>erci<N><193> <196> <219>i tiam li subite plilongi<217>is supren, kvaza li estus ka<219>uka, el la fingroj de la dekstra mano li aran<217>is komplikan figuron, sin tordis, kiel <173>rabo, poste, abrupte maltordi<217>ante, li ekfajfis.  Tiun fajfon Margarita ne adis, sed <173>i <217>in vidis pu<173>ate kun sia arda <219>evalo je kelkaj dudek metroj flanken. Elradikite, apud <173>i falis granda kverko, fendreto kovris la monteton <217>is la rivero. Granda peco de la bordo, inklude la albordi<217>ejon kaj la restoracion, deglitis en la riveron. La akvo ekbolis, 
alta ondego levis kaj portis sur la kontraan bordon, ebenan kaj verdan, 
la promen<173>ipon, kaj tie <217>in lasis sendifekta, kun la neniel lezitaj pasa<217>eroj. Sur la teron anta la piedoj de la ronkanta <219>evalo de Margarita falis monedo, mortigita de la fajfo de Fagoto.  Tiu 
fajfo ektimigis la majstron. Li prenis sian kapon per amba manoj 
kaj kuris reen al la grupo de siaj kunvoja<217>antoj.

<196><+>Do, <196> lin demandis Voland de sur sia <219>evalo, <196> <219>u <219>iuj kontoj estas reguligitaj? <218>u la adiao plenumi<217>is?

<196><+>Jes, plenumi<217>is, <196> respondis la majstro kaj, trankvili<217>inte, li rigardis la viza<217>on de Voland rekte kaj maltime.

Kaj tiam super la montoj trumpetsone ruli<217>is la terura vo<219>o de Voland:

<196><+>Tempas!! <196> kaj la strida fajfo kaj la ridego de Behemoto.

La <219>evaloj sin pu<173>egis supren, levi<217>is kun siaj rajdantoj en la aeron kaj ekgalopis. Margarita sentis 
sian furiozan <219>evalon ron<217>i kaj tiri la enbu<173>a<216>on. La mantelo de Voland, plenblovite de la vento, sterni<217>is super la kapoj de la tuta kavalkado, kaj komencis ka<173>i la vesperi<217>antan firmamenton. Kiam la nigra kovro por unu momento forflanki<217>is, Margarita sen malrapidigi sian rajdon turnis la kapon malantaen 
kaj vidis, ke tie malestas ne nur la buntaj turoj kaj la super ili 
<217>iranta avio, sed anka la urbo mem, kiu jam antalonge sinkis 
en la teron, lasinte post si nenion krom la nebulon.

@CHAPITRO = <218>apitro 32

@CHAPTER TITLE = La pardono kaj la eterna restadejo

Ho dioj, miaj dioj! Kiel malgaja estas la tero vespere! Kiom misteraj 
estas la nebuloj super la mar<219>oj. Kiu vagadis en tiuj nebuloj, kiu multe suferis anta la morto, 
kiu flugadis super tiu tero, portante sur si <173>ar<217>on tro pezan, tiu <217>in scias. <190>in scias la laci<217>into. Kaj sen bedaro li forlasas la nebulojn de la tero, <217>iajn mar<219>etojn kaj riverojn, facilkore li sin transdonas en la manojn 
de la morto, sciante ke <217>i sola <<havigos al li la kvieton>>.

E<219> la sor<219>aj nigraj <219>evaloj finfine laci<217>is, portis siajn rajdantojn malpli rapide, kaj la neevitebla 
nokto komencis proksimi<217>i al ili. <190>in sentante malanta sia dorso, muti<217>is e<219> la nelacigebla Behemoto, kiu flugis silenta kaj serioza, kro<219>i<217>inte je la selo per siaj krifoj kaj etendinte la dikfelan voston. 
La nokto komencis kovri per nigra tuko la arbarojn kaj la herbejojn, 
la nokto eklumigis malgajajn lumetojn ie en la profunda foro, lumetojn 
jam seninteresajn kaj senutilajn por la majstro kaj por Margarita, 
fremdajn lumetojn. La nokto estis devancanta la kavalkadon, <173>uti<217>is sur <217>in de supre, dis<216>etadis en la melankolia <219>ielo blankajn stelmakuletojn.

La densi<217>anta nokto flugis apude, kaptadis la rajdantojn je la mantelo, 
kaj for<173>irinte la mantelon de la <173>ultroj <217>i malkovris la trompojn. Kaj <219>iun fojon kiam, <219>irkablovate de la friska vento, Margarita malfermis la okulojn, 
<173>i vidis <173>an<217>ojn en la aspekto de <219>iuj flugantaj al sia celo. Fine, kiam renkonte al ili, levi<217>ante de trans arbarrando, aperis purpura kaj plena luno, <219>iuj trompoj fori<217>is, falis en la mar<219>on, en la nebulo dronis la malfortikaj sor<219>aj vestoj.

Nun estus malfacile rekoni Kerubjevon-Fagoton, la memnomumitan interpretiston 
de mistera, nenian interpretiston bezonanta konsilisto, en tiu, kiu 
nun flugis tuj apud Voland, dekstre de la amikino de la majstro. Anstata 
tiu, kiu en fatrasa cirka vestaro forlasis la Paserajn Montojn sub 
la nomo de Kerubjev-Fagoto, nun galopis, mallate tintetante per ora 
<219>eno de la brido, malhele viola kavaliro, kies sombregan viza<217>on neniam vizitis rideto. Apoginte la mentonon sur la brusto, 
li ne rigardis supren al la luno, li ne interesi<217>is pri la tero sube, flugante apud Voland li pensis nur pri ia 
sia<216>o.

<196><+>Kial li tiel <173>an<217>i<217>is? <196> Margarita mallate demandis Volandon en la ventosiblado.

<196><+>Tiu kavaliro iam faris misan <173>ercon, <196> respondis Voland turninte al Margarita sian viza<217>on kun la kviete brulanta okulo, <196> lia kalemburo pri la lumo kaj la mallumo estis ne tute bona. 
Sekve de tio la kavaliro devis <173>ercadi iom plie kaj plue ol li komence intencis. Sed hodia estas 
tia nokto, kiam oni reguligas la kontojn. La kavaliro pagis <219>iom, kaj lia konto estas fermita!

La nokto for<173>iris anka la voston de Behemoto, forprenis la katan felon kaj 
dis<216>etis <217>iajn vilojn sur la mar<219>ojn. La <216>usa kato, kiu amuzadis la princon de la mallumo, nun aperis maldika 
adoleskanto-pa<217>io, la plej bona bufono kiu iam ekzistis en la mondo. Nun anka 
li silentis kaj flugis senbrue, prezentante sian junan viza<217>on al la lumo ver<173>ata de la luno.

Je kelka distanco flanke, brilante per la <173>talo de sia arma<216>o, flugis Azazello. La luno <173>an<217>is anka lian viza<217>on. Senspure malaperis la groteska, hida kojnodentego, kaj anka 
la albugo evidenti<217>is falsa. Amba liaj okuloj estis similaj, egale malplenaj kaj 
nigraj, lia viza<217>o estis blanka kaj malvarma. Nun Azazello flugis tia, kia li 
vere estis <196> demono de la senakva dezerto, demono mortigisto.

Vidi sin mem Margarita ne povis, tamen <173>i bone vidis, kiel <173>an<217>i<217>is la majstro. Liaj haroj nun blankis en la mallumo kaj faski<217>is malanta lia kapo en tufon flirtantan en la vento. Kiam la 
ventoblovoj de<173>ovis la mantelon disde la kruroj de la majstro, Margarita vidis 
spronsteletojn scintili <219>e liaj altbotoj. Egale kiel la adoleska demono, la majstro flugis 
senforlase rigardante la lunon, tamen li al <217>i ridetis, kvaza al iu bone konata kaj amata, kaj la sia kutimo 
akirita en la <219>ambro n-ro 118, li ion al si mem murmuradis.

Kaj fine, anka Voland nun havis sian veran aspekton. Margarita ne 
scipovus diri, el kio estis farita la brido de lia <219>evalo, al <173>i ne <173>ajnis malebla, ke <217>i estas luna <219>eno, ke la <219>evalo mem estas nur blokego de mallumo, ke la kolhararo de tiu 
<219>evalo estas nubo, ke la spronoj de la rajdanto estas blankaj 
stelmakuloj.

Tiel ili flugis en silento longan tempon, <217>is anka la tereno malsupre komencis <173>an<217>i<217>i. La malgajaj arbaroj forsinkis en la teran obskuron, kuntrenante 
la senhelajn klingojn de la riveroj. Malsupre aperis kaj rebriletis 
eratikaj <173>tonegoj, inter ili eknigris bre<219>oj, kiujn ne penetris la luna lumo.

Voland bridis sian <219>evalon sur nuda <173>tonoza plata<216>o, kaj plue la rajdantoj avancis pa<173>e, adante la hufumojn de siaj <219>evaloj dispremi la silikojn kaj <173>tonojn. La luno inundis la plata<216>on verde kaj hele, kaj balda Margarita vidis sur la dezerta 
tereno brakse<217>on en kiu blankis sidanta homfiguro. Eblas, ke la sidanto estis 
surda a tro absorbita de siaj pensoj. Li ne adis la <173>tonozan grundon <173>anceli<217>i sub la pezo de la <219>evaloj, kaj la rajdantoj proksimi<217>is al li sen esti rimarkitaj.

La luno bone helpis Margaritan, <217>i lumis pli hele ol plej bona elektra lanterno, kaj <173>i vidis ke la sidanto, kies okuloj <173>ajnis blindaj, fojon post fojo mallonge ekfrotas la manojn kaj 
direktas tiujn senrigardajn okulojn al la luna disko. Nun <173>i vidis, ke apud la peza <173>tona se<217>o, resendanta al la luno iajn brilerojn, ku<173>as malhela, grandega pint'orela hundo, kiu same kiel <217>ia mastro angore rigardas al la luno.

<218>e la piedoj de la sidanto, en nesekigebla nigre ru<217>a flako, ku<173>as rompa<216>oj de frakasita kru<219>o.

La rajdantoj haltigis siajn <219>evalojn.

<196><+>Vian romanon oni legis, <196> diris Voland sin turnante al la majstro, <196> kaj oni rimarkigis nur tion, ke <217>i, bedarinde ne estas finita. Do, mi volis montri al vi vian 
heroon. Preska dumil jarojn li sidas sur tiu plata<216>o kaj dormas, sed kiam venas la plenluno, lin, kiel vi vidas, 
turmentas la sendormeco. Ne nur lin <217>i turmentas, sed anka lian fidelan gardanton, la hundon. Se 
veras, ke la malkura<217>o estas la plej grava malvirto, do al la hundo oni ne povus <217>in ripro<219>i. La sola afero, kiun timis la kura<217>a besto, estis la fulmotondroj. Ho ve, kiu amas, tiu kunhavu 
la sorton de la amata esta<216>o.

<196><+>Kion li diras? <196> demandis Margarita, kaj sur <173>ia trankvila viza<217>o pasis ombro de kompato.

<196><+>Li diras unu saman aferon, <196> respondis la vo<219>o de Voland, <196> li diras, ke e<219> <219>e la luno li ne havas kvieton, ke li havas fian oficon. Tiel 
li diras <219>iam, kiam li ne dormas, kaj kiam li dormas, li son<217>as unu samon: lunan vojon, li volas iri sur <217>i kaj paroli kun la arestito Ha-Nocri, <219>ar, la lia aserto, li ion ne findiris tiam, anta longa tempo, 
je la dek kvara tago de la printempa monato <MI>Nisan. <D>Sed, ho 
ve, pa<173>i sur tiun vojon ial li ne povas, kaj neniu al li venas. Do, 
kion fari, al li restas nenio alia ol paroli al si mem. Cetere, <219>ar oni bezonas ja ian variadon, al siaj paroloj pri la luno li 
nemalofte aldonas, ke pleje en la mondo li abomenas sian senmortecon 
kaj sian senprecedencan famon. Li asertas, ke volonte li inter<173>an<217>us sian sorton kontra tiu de la <219>ifonvestita vagabondo Levio Mateo.

<196><+>Dek du mil lunoj pro unu iama luno, <219>u tio ne estas tro multe? <196> demandis Margarita.

<196><+>Ripeti<217>as la historio pri Frida, <219>u? <196> diris Voland, <196> <219>i foje, Margarita, vi ne klopodu. <218>io <217>ustos, sur tio staras la mondo.

<196><+>Ellasu lin, <196> subite ekkriis Margarita stridvo<219>e, tiel, kiel <173>i kriis antae, kiam <173>i estis sor<219>istino, kaj de tiu krio malkro<219>i<217>is <173>tonego en la montaro, kaj ekruli<217>is sur la deklivoj en la abismon, kaj en la montoj tondre resonis 
la frakaso de tiu falo. Sed Margarita ne povus certe diri, <219>u tondris la falfrakaso a la Satana ridego. <218>iel ajn, Voland ridis rigardante Margaritan kaj diris:

<196><+>Ne kriu en la montaro, tutegale li estas kutimi<217>inta al la <173>tonfaloj kaj tio lin ne alarmos. Ne estas bezonate, ke vi propetu 
pri li, Margarita, <219>ar pri li jam propetis tiu, kun kiu li tiom deziregas paroli. 
<196> Voland refoje sin turnis al la majstro kaj diris: <196> Do, nun vi povas fini vian romanon per unu frazo!

La majstro <173>ajnis jam atendi tiun inviton dum li senmove staris rigardante 
la prokuratoron en lia brakse<217>o. Li kunmetis la manojn vo<219>tube kaj kriis tiel, ke la e<200>o hophopis sur la senhomaj kaj senarbaj montoj:

<196><+>Libera! Vi estas libera! Li vin atendas!

La montoj tondrigis la vo<219>on de la majstro, kaj <217>uste tiu tondro ilin detruis. La malbenitaj rokmuregoj falis. 
Restis nur la plata<216>o kun la <173>tona se<217>o. Super la nigra abismo, en kiun sinkis la muregoj, ekhelis 
senlima urbo, super la urbo re<217>is altaj brilantaj idoloj, kaj sub ili dense verdis la dum multaj 
lunmiloj diskreskinta <217>ardeno. Rekte al la <217>ardeno etendi<217>is la lunvojo, tiom longe atendita de la prokuratoro, kaj unua 
sur <217>in kuris la pint'orela hundo. La homo en la blanka mantelo kun 
sangru<217>a sub<173>tofo sin levis de la se<217>o kaj ion kriis per raka, rompita vo<219>o. Estis nekomprenebla, <219>u li ploras a ridas, nek kion li krias. Nur tion oni povis vidi, 
ke post sia fidela gardanto anka li impetis al la luna vojo.

<196><+><218>u mi sekvu lin, tien? <196> malkviete demandis la majstro, ektu<173>inte la bridon.

<196><+>Ne, <196> respondis Voland, <196> kial postkuri tion, kio estas finita?

<196><+>Do, <219>u tien for? <196> demandis la majstro, sin turnis kaj montris malantaen, kie 
en la aero teksi<217>is la <216>us forlasita urbo kun <217>iaj mielkukaj turoj mona<200>inejaj, kun la suno disrompita en vitrajn pecojn.

<196><+>Nek tien for, <196> respondis Voland, lia vo<219>o densi<217>is kaj ekflugis super la rokoj. <196> Romantika majstro! Tiu, kiun aspiras vidi la heroo de vi elpensita 
kaj <216>us liberigita, legis vian romanon. <196> <218>i tiam Voland sin turnis al Margarita: <196> Margarita Nikolavna! Maleblas ekdubi, ke vi penis elpensi por 
la majstro la plej bonan futuron, sed kredu al mi, tio, kion mi al 
vi proponas kaj pri kio anstata vi petis Je<173>ua, estas ankora pli bona. Lasu ilin duope, <196> diris Voland, de sia selo sin klininte al la selo de la majstro 
kaj almontrante post la foririntan prokuratoron, <196> ni ne <217>enu ilin, eble ili interkonsentos pri io, <196> Voland mansvingis direkte al Jer<173>alaim, kaj la urbo estingi<217>is.

<196><+>Kaj anka tie, <196> Voland montris malantaen, <196> kion vi faru en la kelo? <196> <219>i tiam estingi<217>is la rompita vitra suno. <196> Por kiu celo? <196> darigis Voland persvademe kaj milde. <196> Ho trioble romantika majstro, <219>u vi ne volus tage promeni kun via amikino sub la ekflorantaj 
ceriz'arboj, kaj vespere askulti la muzikon de <MI>Schubert? <D><218>u ne estus al vi agrabla skribi <219>e kandelo per ansera plumo? <218>u vi ne volas sidi, simile al Fasto, super retorto, esperante 
ke al vi prosperos modli novan homunkulon? Do, tien, jen tien! Tie 
vin atendas domo, kaj maljuna servisto, jam lumas la kandeloj, balda 
ili estingi<217>os, <219>ar tuj vi renkontos la mateni<217>on. Tiun vojon, majstro, iru tiun vojon. Adia, por mi jam tempas!

<196><+>Adia! <196> per unu krio respondis la majstro kaj Margarita. Tiam la nigra 
Voland, sen atenti ajnan vojon, impetis al la abismo, kaj post lin 
bruante enfalis lia sekvantaro. La rokoj, la plata<216>o, la luna vojo, Jer<173>alaim ne plu estis <219>irkae. Anka la nigraj <219>evaloj malaperis. La majstro kaj Margarita vidis la promesitan 
mateni<217>on. <190>i komenci<217>is tuj, senpere post la noktomeza luno. La majstro pa<173>is kun sia amikino, en la brilo de la unuaj matenaj radioj, sur 
malgranda ponto el muskaj <173>tonoj. Li <217>in transpasis. La rojo restis malanta la fidelaj geamantoj, 
ili iris sur sabla vojo.

<196><+>Askultu la sensonecon, <196> Margarita parolis al la majstro kaj la sablo susuris sub <173>iaj nudaj piedoj, <196> askultu kaj <217>uu tion, kion oni malhavigis al vi en la vivo <196> la silenton. Rigardu, jen antae estas via eterna domo, kiun 
vi ricevis rekompence. Jam mi vidas la Venecian fenestron kaj vinberujon 
grimpintan <217>is la tegmento. Jen estas via domo, via eterna hejmo. Mi scias, 
ke vespere <219>e vin venos tiuj, kiujn vi amas, kiuj vin interesas kaj kiuj 
vin ne maltrankviligos. Ili ludos por vi muzikon, ili kantos por vi, 
vi vidos, kia lumo estas en la <219>ambro, kiam brulas la kandeloj. Vi endormi<217>os surmetinte vian eternan trivitan nokto<219>apon, vi endormi<217>os kun rideto sur la lipoj. La dormo vin fortigos, vi sa<217>e rezonos. Kaj forpeli min vi jam ne povos. Mi gardos vian dormon.

{Tiel parolis Margarita irante kun la majstro al ilia eterna hejmo, 
kaj al li <173>ajnis, ke <173>iaj vortoj fluas tiel, kiel fluis kaj lirlis la malantae restinta 
rojo, kaj lia memoro, la maltrankvila memoro milfoje trapikita per 
la nadloj, komencis estingi<217>i. Iu estis ellasanta la majstron en la liberon, kiel li mem 
<216>us ellasis la de li kreitan heroon. Tiu heroo foriris en la abismon, 
li foriris senrevene, pardonite en tiu antadiman<219>a nokto, li, la filo de re<217>o astrologiisto, la kruela kvina prokuratoro de Judeo, la kavaliro 
Poncio Pilato.} 

